Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Wilhelminastraat 56
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1882
- Address
- Wilhelminastraat 56, 2011 VP Haarlem (and others)
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37829, 4.62653
- Monument number
- 513428
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de westzijde van de Wilhelminastraat, tussen de Alexanderstraat (noord) en Wilsonsplein (zuid), gelegen WOONBLOK.
Het in een mengeling van Eclecticisme en neorenaissance stijl opgetrokken woonblok omvat zes woningen en werd in 1882 gebouwd naar ontwerp van S. Roog. Het woonblok maakt onderdeel uit van het formele stedenbouwkundige plan van de Wilhelminastraat en haar directe omgeving. De Wilhelminastraat werd in 1881 aangelegd als hoofdas van een westelijke stadsuitbreiding die plaats vond op de plek van de gedempte voormalige stadssingel. Deze stadsuitbreiding kenmerkt zich door een regelmatig en strak stratenpatroon, waarbij de individueel ontworpen woonblokken en woonhuizen een architectonische eenheid vormen. Met name langs de Wilhelminastraat en Mauritsstraat zijn de uit verschillende woonblokken en woonhuizen opgetrokken straatwanden opvallend door hun stedenbouwkundige eenheid en architectuur. De woonbebouwing langs de Wilhelminastraat wordt afgewisseld door een kerk en twee scholen, welke eveneens in de stedenbouwkundige opzet van de straat passen.
Omschrijving
Uit zes herenhuizen bestaand woonblok op rechthoekige plattegrond. Het woonblok, dat is opgetrokken in baksteen op een natuurstenen plint, bestaat uit drie verschillende woningtypen gerangschikt in het schema A-B-C-C-B-A.
Het woningtype C (het middenblok) bestaat uit twee wooneenheden en is opgebouwd uit een souterrain, bel-etage, verdieping en kapverdieping. Dit middenblok, dat wordt gedekt door een afgeknot schilddak bekleed met zwarte kruispannen en grijze Hollandse pannen, is in totaliteit acht vensterassen breed, waarbij ter weerszijden de buitenste twee vensterassen risaleren. Deze risalerende geveldelen worden boven de kroonlijst afgesloten door een dakkapel met klauwstukken en fronton. De voorgevel is versierd met cordonlijsten tussen de verschillende bouwlagen en spekbanden. Boven langs de voorgevel is een fries aangebracht met consoles met leeuwenkoppen die de houten geprofileerde kroonlijst ondersteunen. De twee entrees bevinden zich in het teruggelegen vier vensterassen brede middengedeelte en bestaan uit een in een portiek gelegen houten panelendeur met gietijzeren sierrooster dat bereikbaar is door middel van een zes treden tellende natuurstenen trap. De portieken zijn versierd met rijk geornamenteerde consoles met jongenshoofden en spekbanden. De vensters in de voorgevel van het middenblok C zijn alle houten schuifvensters met op de verdieping een T-naald. Het souterrain bezit dubbele openslaande houten vensters met traliewerk. De vensters op de bel-etage worden bovenaan afgesloten door een strek met gepleisterde aanzetstenen en een sluitsteen met console. De vensters in de risalerende geveldelen worden onderaan afgesloten door een gepleisterde plaat versierd met rolwerk. De vensters op de verdieping hebben in het terugwijkende middenstuk een mannenhoofd als sluitsteen. De vensters op de verdieping van de risalerende geveldelen bezitten zowel bovenlangs als onderlangs gepleisterde decoratieplaten die zijn versierd met rolwerk.
Het woningtype B bevindt zich ter weerszijden van het middenblok en is opgebouwd uit een begane grond, verdieping en kapverdieping. Dit woningtype, dat wordt gedekt door een afgeknot zadeldak in oorsprong bekleed met zwarte kruispannen, is lager van bouwhoogte dan de naastgelegen woningen. Dit woningtype is vier vensterassen breed, waarbij de middelste twee vensterassen enigszins risaleren. Deze middenrisaliet wordt in oorsprong boven de kroonlijst afgesloten door een dubbele dakkapel met fronton. De voorgevel is versierd met een cordonlijst tussen de begane grond en verdieping en gepleisterde banden boven en onder de vensters. Onder de houten geprofileerde kroonlijst bevindt zich een smal fries met consoles. De entree, die in respectievelijk de derde en tweede vensteras van het pand ligt, bestaat in oorsprong uit een verdiept gelegen houten panelendeur met gietijzeren sierroosters en is bereikbaar door middel van een twee treden tellende stoep. De portiek waarin deze deur zich bevindt is versierd met speklagen. De vensters in de voorgevel van het woningtype B zijn alle schuifvensters met op de verdieping een T-naald. De vensters op de begane grond hebben een console als sluitsteen. De vensters op de verdieping bezitten sluitstenen in de vorm van mannenhoofden. De ramen op de verdieping van de middenrisaliet worden boven en onder langs afgesloten door gepleisterde platen versierd met rolwerk.
Het woningtype A bevindt zich op de linker- en rechterhoek van het woonblok en is opgebouwd uit een souterrain, bel-etage, verdieping en kapverdieping. Deze hoekpanden worden gedekt door een afgeknot schilddak bekleed met zwarte kruispannen. De voorgevels van het woningtype A zijn vier vensterassen breed. Op de hoek met de zijgevel bevindt zich een smalle afgeschuinde vensteras. De zijgevel is drie vensterassen breed. De twee middelste vensterassen van de voorgevel, de afgeschuinde hoekvensteras, de middelste vensteras van de zijgevel en de muurdelen op de hoeken zijn alle risalerend. De risalerende middenpartij van de voorgevel wordt boven de kroonlijst afgesloten door een enkele dakkapel met fronton en oorspronkelijk ter weerszijden klauwstukken. De risalerende hoekvensteras wordt boven de kroonlijst afgesloten door een fantasie-fronton met piek. In de zijgevel wordt de middenrisaliet boven de kroonlijst afgesloten met een fronton. De voor- en zijgevels van de hoekwoningen zijn doorlopend versierd met cordonlijsten tussen de verdiepingen en verscheidene speklagen. Boven langs de gevel bevindt zich een breed fries met consoles met leeuwenkoppen die de houten geprofileerde kroonlijst ondersteunen. De entree bevindt zich in het risalerende middendeel van de voorgevel en bestaan uit een in een portiek gelegen houten deur met gietijzeren sierrooster die bereikbaar is door middel van een zes treden tellende natuurstenen trap. De vensters in de voorgevels van het woningtype A zijn alle houten schuifvensters met op de verdieping een T-naald. Het souterrain bezit dubbele openslaande houten vensters met traliewerk. In de afgeschuinde hoekvensteras bevindt zich op de bel-etage en verdieping een smal houten schuifvenster. De rechter zijgevel van het woningtype A is blind. De vensters op de bel-etage worden bovenaan afgesloten door gepleisterde aanzetstenen en een sluitsteen met console. Twee vensters op de verdieping hebben een sluitsteen in de vorm van een mannenhoofd. De vensters op de verdieping van het risalerende middenstuk van de voorgevel worden boven en onder langs afgesloten door gepleisterde platen versierd met rolwerk. Ook het raam op de bel-etage in deze middenrisaliet bezit onderlangs een decoratieplaat met rolwerk.
De achtergevel van het woonblok is soberder van uitvoering en decoratie dan de voor- en zijgevel. De verschillende bouwhoogten van de individuele woningen zijn ook hier zichtbaar. De achtergevel bezit in oorsprong houten zesruits schuifvensters en houten vierruits openslaande vensters op de verdiepingen en houten openslaande tuin- en keukendeuren ter hoogte van de bel-etage en begane grond. De tuindeuren op de bel-etage zijn in oorsprong bereikbaar door middel van een houten trap met balkon.
Waardering
Grotendeels gaaf bewaard woonblok met zes herenhuizen uit 1882 in een combinatie van Eclecticisme en neorenaissance stijl, van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde en de stedenbouwkundige en ensemblewaarde als karakteristiek onderdeel van de negentiende-eeuwse formele stadsuitbreiding rondom de Wilhelminastraat; het woonblok is een beeldbepalend element in de westelijke gevelwand van de qua architectuur als een eenheid aandoende Wilhelminastraat. Tevens is het woonblok cultuurhistorisch van belang als element in de geschiedenis van het wonen voor welgestelden en van belang binnen het oeuvre van de architect S. Roog.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A RESIDENTIAL BLOCK located on the west side of Wilhelminastraat, between Alexanderstraat (north) and Wilsonsplein (south).
The residential block, built in a mixture of Eclecticism and Neo-Renaissance style, comprises six dwellings and was constructed in 1882 according to designs by S. Roog. The residential block forms part of the formal urban planning scheme of Wilhelminastraat and its immediate surroundings. Wilhelminastraat was laid out in 1881 as the main axis of a western urban expansion that took place on the site of the filled-in former city rampart. This urban expansion is characterized by a regular and strict street pattern, in which the individually designed residential blocks and dwelling houses form an architectural unity. Notably along Wilhelminastraat and Mauritsstraat, the street frontages formed by the various residential blocks and dwelling houses are striking by virtue of their urban planning unity and architecture. The residential buildings along Wilhelminastraat are interspersed with a church and two schools, which likewise fit within the urban planning scheme of the street.
Description
A residential block consisting of six townhouses on a rectangular ground plan. The residential block, which is built in brick on a natural stone plinth, consists of three different housing types arranged in the schema A-B-C-C-B-A.
The housing type C (the central block) consists of two residential units and is built up from a basement, bel-étage, first floor and attic storey. This central block, which is covered by a hipped roof clad with black roof tiles and grey Dutch tiles, is in total eight window bays wide, whereby the outermost two window bays on either side project forward. These projecting facade sections are terminated above the cornice by a roof dormer with angle braces and pediment. The front facade is decorated with string courses between the different storeys and bands of projecting stone. Along the top of the front facade is a frieze fitted with consoles bearing lion heads that support the wooden moulded cornice. The two entrances are located in the recessed four-window-bay-wide central section and consist of a wooden panelled door set in a portico with cast-iron ornamental grille that is accessible by means of a natural stone staircase comprising six steps. The portiches are decorated with richly ornamented consoles bearing heads of young men and bands of projecting stone. The windows in the front facade of the central block C are all wooden sash windows, with on the first floor a T-headed window. The basement has double-opening wooden windows with ironwork grilles. The windows on the bel-étage are terminated at the top by a course with plastered ashlar stones and a keystone with console. The windows in the projecting facade sections are terminated at the bottom by a plastered plate decorated with strapwork. The windows on the first floor have a male head as keystone in the recessed central section. The windows on the first floor of the projecting facade sections possess plastered decorative plates both at the top and bottom which are decorated with strapwork.
Housing type B is located on either side of the central block and is built up from a ground floor, first floor and attic storey. This housing type, which is covered by a hipped roof originally clad with black roof tiles, is lower in building height than the adjacent dwellings. This housing type is four window bays wide, whereby the middle two window bays project forward to some degree. This central projection is originally terminated above the cornice by a double roof dormer with pediment. The front facade is decorated with a string course between the ground floor and first floor and plastered bands above and below the windows. Beneath the wooden moulded cornice is a narrow frieze with consoles. The entrance, which is located in respectively the third and second window bay of the building, originally consists of a recessed wooden panelled door with cast-iron ornamental grilles and is accessible by means of a two-step stoop. The portico in which this door is located is decorated with bands of projecting stone. The windows in the front facade of housing type B are all sash windows, with on the first floor a T-headed window. The windows on the ground floor have a console as keystone. The windows on the first floor possess keystones in the form of male heads. The windows on the first floor of the central projection are terminated at the top and bottom by plastered plates decorated with strapwork.
Housing type A is located at the left and right corner of the residential block and is built up from a basement, bel-étage, first floor and attic storey. These corner properties are covered by a hipped roof clad with black roof tiles. The front facades of housing type A are four window bays wide. At the corner with the side facade is a narrow chamfered window bay. The side facade is three window bays wide. The two middle window bays of the front facade, the chamfered corner window bay, the middle window bay of the side facade and the wall sections at the corners all project forward. The projecting central section of the front facade is terminated above the cornice by a single roof dormer with pediment and originally on either side with angle braces. The projecting corner window bay is terminated above the cornice by a fantasy pediment with a peak. In the side facade the central projection is terminated above the cornice with a pediment. The front and side facades of the corner dwellings are decorated throughout with string courses between the storeys and various bands of projecting stone. Along the top of the facade is a wide frieze with consoles bearing lion heads that support the wooden moulded cornice. The entrance is located in the projecting central section of the front facade and consists of a wooden door set in a portico with cast-iron ornamental grille that is accessible by means of a natural stone staircase comprising six steps. The windows in the front facades of housing type A are all wooden sash windows, with on the first floor a T-headed window. The basement has double-opening wooden windows with ironwork grilles. In the chamfered corner window bay is located on the bel-étage and first floor a narrow wooden sash window. The right side facade of housing type A is blank. The windows on the bel-étage are terminated at the top by plastered ashlar stones and a keystone with console. Two windows on the first floor have a keystone in the form of a male head. The windows on the first floor of the projecting central section of the front facade are terminated at the top and bottom by plastered plates decorated with strapwork. The window on the bel-étage in this central projection also possesses at the bottom a decorative plate with strapwork.
The rear facade of the residential block is simpler in execution and decoration than the front and side facades. The different building heights of the individual dwellings are also visible here. The rear facade originally has wooden six-pane sash windows and wooden four-pane opening windows on the storeys and wooden opening garden and kitchen doors at the level of the bel-étage and ground floor. The garden doors on the bel-étage are originally accessible by means of a wooden staircase with balcony.
Valuation
A largely well-preserved residential block with six townhouses from 1882 in a combination of Eclecticism and Neo-Renaissance style, of general importance on account of its architectural history value and urban planning and ensemble value as a characteristic component of the nineteenth-century formal urban expansion around Wilhelminastraat; the residential block is a character-defining element in the western facade of Wilhelminastraat, which appears as an architectural unity in terms of architecture. The residential block is furthermore of cultural-historical importance as an element in the history of dwelling for the wealthy and is important within the oeuvre of architect S. Roog.
Nearby in the register
- Woonhuis, Alexanderstraat 10Woonhuisunder 1 mi
- StadsschouwburgWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Woonhuis, Wilhelminastraat 45Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Wilhelminastraat 32Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.