Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Dreef 32
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1882
- Address
- Dreef 32, 2012 HS Haarlem (and others)
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37124, 4.62884
- Monument number
- 513361
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1882 naar ontwerp van de architect A. van der Steur jr. gebouwd BLOK VAN VIER HERENHUIZEN. Het blok woningen ligt aan de westzijde van de Dreef, ten zuiden van de oostelijke toegang tot het Florapark, en is gebouwd in de trant van de neo-Renaissance. Thans (1993) zijn alle woningen als kantoorruimte in gebruik.
Het blok herenhuizen behoort tot het in 1873 door L.P. Zocher ontworpen plan voor aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld. Het Hazepatersveld was een weiland, gelegen tussen de Dreef, Hazepaterslaan en Wagenweg, dat kort vóór 1873 door de gemeente Haarlem was aangekocht van de Doopsgezinde gemeente. De gemeente Haarlem stond voor ogen het weiland te transformeren tot een villapark en zij gaf hiertoe het bedrijf van L.P. Zocher's vader, J.D. Zocher & Co., de opdracht om een plan voor aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld te ontwerpen.
In dit plan van aanleg, dat in 1873 gereed kwam, is een contrast zichtbaar tussen enerzijds de formele, stedelijke aanleg zoals die aan het Floraplein en de Dreef gedacht was en anderzijds de landschappelijke aanleg van het Florapark en een deel van de Hazepaterslaan.
In totaal waren er in het plan vijftig woonhuizen geprojecteerd. In de uiteindelijke uitvoering zouden er echter zesenvijftig worden gerealiseerd, waardoor er sprake is van een zekere verdichting van het oorspronkelijke ontwerp. Als eerste kwam de stedelijk aandoende eclectische bebouwing langs het Floraplein tot stand (1876-'77), gevolgd door de neo-renaissancistische woonblokken langs de Dreef (1880 en 1882). Het Florapark en het westelijk deel van de Hazepaterslaan raakten pas in de periode na 1880 met vrijstaande villa's bebouwd, nadat de in Engelse landschapsstijl ontworpen parkaanleg alhier was voltooid.
De twee blokken herenhuizen langs de Dreef markeren in feite de oostelijke toegang tot het Florapark. Eén blok (Dreef 24-30) is gesitueerd ten noorden van deze entree, het andere blok (Dreef 32-36) ligt ten zuiden van de oostelijke entree tot het Florapark.
De erfafscheidingen tussen de openbare weg en de percelen aan de Dreef, Hazepaterslaan en Florapark zijn bij de aanleg van het villapark in één uniforme stijl ontworpen. Deze oorspronkelijke erfafscheidingen zijn nog bij alle panden aanwezig, al dan niet deels opnieuw opgebouwd.
Omschrijving
Direct aan de straat gelegen bouwblok, omvattende vier herenhuizen, bestaande uit souterrain, bel-etage, verdieping en kapverdieping. Het geheel is gebouwd op een in hoofdvorm rechthoekig grondplan en wordt gedekt door drie afzonderlijke kappen. De drie kappen, bestaande uit afgeknotte schilddaken waarvan de zijschilden zijn bekleed met respectievelijk donkergrijze shingles en lichtgrijze en rode leien in maasdekking, geleden het bouwblok in drie bouwvolumes. Het linker en rechter bouwvolume (ieder één herenhuis omvattende) zijn iets risalerend ten opzichte van het middelste bouwvolume, dat twee herenhuizen omvat.
Het bouwblok is opgetrokken in rode baksteen op een brede gebosseerde hardstenen plint. Het blok is, met uitzondering van de achtergevel, rijk versierd met detailleringen van natuursteen (een zachte soort zandsteen), zoals in de voor- en zijgevels speklagen van natuursteen en tussen de bel-etage en de verdieping een cordonlijst van natuursteen. Rondom de vensters zijn de sluitstenen, aanzetstenen en vensterbanken van natuursteen, waarbij de sluitstenen op de bel-etage zijn voorzien van een leeuwekop en op de verdieping zijn gecanneleerd. Onder de vensterbanken bevindt zich overal een horizontale natuurstenen band met rolwerk. Omlopend is net onder de houten kroonlijst een brede geprofileerde horizontale band van pleisterwerk aangebracht.
De voorgevel (oost) heeft een regelmatige ritmering van in totaal zestien vensterassen waarbij de middelste vensterassen van de twee buitenste bouwvolumes, evenals de vensterassen die de entrees bevatten in het middelste bouwvolume, enigszins risaleren. Deze risalerende delen van de voorgevel worden gemarkeerd door pilasterstellingen die over de bel-etage en verdieping lopen. Deze gecanneleerde pilasterstellingen zijn uitgevoerd in natuursteen en hebben een Dorisch kapiteel ter hoogte van de bel-etage en een ionisch kapiteel op de verdieping. Boven de kroonlijst worden deze vensterassen bekroond door een dakkapel. De dakkapellen in de twee buitenste bouwvolumes zijn van baksteen en worden afgesloten door een halfrond fronton. Ter weerszijden hebben deze dakkapellen natuurstenen vleugelstukken en een natuurstenen obelisk. De twee middelste dakkapellen zijn met respectievelijk leien of lood bekleed en bezitten onder meer een oeil-de-boeuf.
In het middelste bouwvolume van het blok bevinden zich in de twee risalerende vensterassen van de voorgevel, de entrees van de twee middelste herenhuizen (de hoekherenhuizen hebben hun entree in de zijgevel). Deze entrees bevinden zich ter hoogte van de bel-etage en zijn verdiept gelegen in een portiek dat bereikbaar is door middel van een zes treden tellende hardstenen trap. De entrees, die bestaan uit dubbele houten deuren met smeedijzeren sierroosters voor het glaswerk, hebben een natuurstenen omlijsting in neo-Franse Renaissance stijl, die onder meer taps toelopende pilasters met guirlandes en een hoofdgestel omvat. Het hoofdgestel wordt bekroond door natuurstenen cartouche met daarin "ANNO" boven de linker entree en "1882" boven de rechter entree. Boven deze entree-omlijsting bevindt zich ter hoogte van de verdieping een natuurstenen balkon gedragen door natuurstenen consoles met leeuwemaskers. De openslaande dubbele houten balkondeuren op de verdieping bezitten eveneens een natuurstenen omlijsting, bestaande uit onder meer een Dorische pilasterstelling met een halfronde beëindiging
De vensters in de voorgevel zijn, evenals de vensters in de zijgevels, houten schuifvensters al dan niet met een T-naald. Ter hoogte van het souterrain bevinden zich dubbele houten draaivensters. De vorm en het formaat van de vensters variëren per bouwlaag.
De zijgevels (noord en zuid) zijn drie vensterassen breed en bezitten in de middelste, iets risalerende, vensteras de entrees van de hoekherenhuizen. Deze entrees, bestaande uit dubbele houten deuren met smeedijzeren sierroosters voor het glaswerk, worden gemarkeerd door een soort baldakijn van natuursteen die ter hoogte van de verdieping eindigt in een balkon. De baldakijn-achtige entree-omlijsting is uitgevoerd in eclectische stijl met onder meer fantasie zuilen en pilasters waarin zich onder meer guirlandes, ionische kapitelen en dergelijke bevinden. Het geheel staat op een hardstenen bordes dat bereikbaar is door middel van een vijf treden tellende trap. De dubbele openslaande houten balkondeuren ter hoogte van de verdieping zijn eveneens door een versiering van natuursteen omlijst. Deze middelste vensteras van de zijgevels is boven de kroonlijst doorgetrokken tot een bakstenen dakkapel die wordt beëindigd door een gebroken fronton. Ter weerszijden van de dakkapel bevinden zich vleugelstukken van natuursteen.
De achtergevel (west) is soberder van uitvoering en is op de hoeken en in het midden risalerend uitgebouwd. In de achtergevel bevinden zich, naast een tweetal oorspronkelijke houten serres verschillende typen vensters en deuren, sommige deels gewijzigd. De oorspronkelijke interieurs van het blok herenhuizen zijn nog deels intact. De oorspronkelijke tuinen bij het blok zijn nog voor een deel aanwezig.
Linksachter en ter rechterzijde van het huizenblok bevindt zich, langs de straat, nog de oorspronkelijke erfafscheiding. Deze erfafscheiding bestaat uit een laag bakstenen muurtje afgedekt door een hardstenen plint, met daar bovenop een donkergroen geverfd smeedijzeren sierhekwerk. Rechts van het pand wordt de erfafscheiding onderbroken voor een entree. Deze entree bestaat uit een dubbel openslaand donkergroen geverfd smeedijzeren hekwerk dat aan weerszijden wordt gemarkeerd door een donkergroen geverfde gecanneleerde ijzeren zuil op een hardstenen basement. Het Korintisch kapiteel van de zuil wordt bekroond door een dennenappel
Waardering
Uit 1882 daterend blok van vier herenhuizen in neo-Renaissancestijl van algemeen belang wegens architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde, alsmede wegens ensemblewaarde als onderdeel van het villapark dat sinds 1876 op de plek van het Hazepatersveld werd gerealiseerd, als grotendeels gaaf bewaard voorbeeld van laat 19-de-eeuwse woonbebouwing voor de gegoedestand naar ontwerp van de Haarlemse architect A. van der Steur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Built in 1882 to the design of the architect A. van der Steur jr., BLOCK OF FOUR TOWNHOUSES. The block of dwellings is located on the west side of the Dreef, south of the eastern entrance to the Florapark, and was built in the Neo-Renaissance style. At present (1993) all dwellings are in use as office space.
The block of townhouses forms part of the plan for the layout and development of the Hazepatersveld designed by L.P. Zocher in 1873. The Hazepatersveld was a meadow, located between the Dreef, Hazepaterslaan and Wagenweg, which shortly before 1873 had been purchased by the municipality of Haarlem from the Mennonite community. The municipality of Haarlem intended to transform the meadow into a villa park and for this purpose commissioned the company of L.P. Zocher's father, J.D. Zocher & Co., to design a plan for the layout and development of the Hazepatersveld.
In this layout plan, which was completed in 1873, a contrast is visible between on the one hand the formal, urban layout as was intended for the Floraplein and the Dreef and on the other hand the landscape layout of the Florapark and part of the Hazepaterslaan.
In total fifty dwellings were projected in the plan. In the final execution, however, fifty-six would be realized, which represents a certain densification of the original design. First came the urban-looking eclectic development along the Floraplein (1876-'77), followed by the Neo-Renaissance residential blocks along the Dreef (1880 and 1882). The Florapark and the western part of the Hazepaterslaan were built up only in the period after 1880 with detached villas, after the park layout designed in English landscape style had been completed here.
The two blocks of townhouses along the Dreef in fact mark the eastern entrance to the Florapark. One block (Dreef 24-30) is situated north of this entrance, the other block (Dreef 32-36) lies south of the eastern entrance to the Florapark.
The boundary fences between the public road and the plots on the Dreef, Hazepaterslaan and Florapark were designed in one uniform style at the layout of the villa park. These original boundary fences are still present at all properties, whether or not partly rebuilt.
Description
A building block located directly on the street, comprising four townhouses, consisting of basement, piano nobile, first floor and attic storey. The whole is built on a rectangular ground plan in its main form and is covered by three separate roofs. The three roofs, consisting of truncated hipped roofs of which the side hips are clad respectively with dark grey shingles and light grey and red slates in Maas bond, divide the building block into three building volumes. The left and right building volumes (each comprising one townhouse) are somewhat projecting with respect to the middle building volume, which comprises two townhouses.
The building block is constructed of red brickwork on a broad rusticated sandstone plinth. The block is, with the exception of the rear facade, richly decorated with details of natural stone (a soft type of sandstone), such as bands of natural stone in the front and side facades and between the piano nobile and the first floor a stringcourse of natural stone. Around the windows are keystone, voussoir and window sills of natural stone, with the keystones on the piano nobile furnished with a lion's head and on the first floor cannelated. Below the window sills there is everywhere a horizontal natural stone band with scrollwork. Running all around, just below the wooden cornice, a broad moulded horizontal band of plasterwork is applied.
The front facade (east) has regular rhythm with a total of sixteen window bays, of which the middle window bays of the two outer building volumes, as well as the window bays containing the entrances in the middle building volume, are somewhat projecting. These projecting parts of the front facade are marked by pilaster arrangements which run over the piano nobile and first floor. These cannelated pilaster arrangements are executed in natural stone and have a Doric capital at the level of the piano nobile and an Ionic capital on the first floor. Above the cornice these window bays are crowned by a roof dormer. The roof dormers in the two outer building volumes are of brickwork and are closed by a semicircular pediment. On either side these roof dormers have natural stone flanking pieces and a natural stone obelisk. The two middle roof dormers are respectively clad with slate or lead and possess among other things an oeil-de-boeuf.
In the middle building volume of the block, in the two projecting window bays of the front facade, are the entrances of the two middle townhouses (the corner townhouses have their entrance in the side facade). These entrances are located at the level of the piano nobile and are recessed in a porch which is accessible by means of a six-step flight of sandstone stairs. The entrances, which consist of double wooden doors with wrought-iron ornamental grilles for the glazing, have a natural stone frame in Neo-French Renaissance style, which comprises among other things tapering pilasters with garlands and a pediment. The pediment is crowned by natural stone cartouche with "ANNO" above the left entrance and "1882" above the right entrance. Above this entrance frame, at the level of the first floor, is a natural stone balcony supported by natural stone consoles with lion masks. The double opening wooden balcony doors on the first floor likewise have a natural stone frame, consisting among other things of a Doric pilaster arrangement with a semicircular termination.
The windows in the front facade, as well as the windows in the side facades, are wooden sash windows with or without a T-catch. At the level of the basement are double wooden casement windows. The shape and format of the windows vary per storey.
The side facades (north and south) are three window bays wide and have in the middle, slightly projecting, window bay the entrances of the corner townhouses. These entrances, consisting of double wooden doors with wrought-iron ornamental grilles for the glazing, are marked by a kind of baldacchino of natural stone which at the level of the first floor ends in a balcony. The baldacchino-like entrance frame is executed in eclectic style with among other things fantasy columns and pilasters in which among other things garlands, Ionic capitals and similar features are found. The whole stands on a sandstone terrace which is accessible by means of a five-step flight of stairs. The double opening wooden balcony doors at the level of the first floor are likewise framed by a decoration of natural stone. This middle window bay of the side facades is extended above the cornice to a brick roof dormer which is terminated by a broken pediment. On either side of the roof dormer are flanking pieces of natural stone.
The rear facade (west) is more sober in execution and is extended projecting at the corners and in the middle. In the rear facade are, besides a pair of original wooden conservatories, various types of windows and doors, some partly altered. The original interiors of the block of townhouses are still partly intact. The original gardens at the block are still partly present.
Behind the left side and to the right of the housing block is found, along the street, the original boundary fence. This boundary fence consists of a low brick wall topped by a sandstone plinth, with above it dark green painted wrought-iron ornamental railings. To the right of the building the boundary fence is interrupted for an entrance. This entrance consists of double opening dark green painted wrought-iron railings which are marked on either side by a dark green painted cannelated iron column on a sandstone base. The Corinthian capital of the column is crowned by a pinecone.
Valuation
A block of four townhouses dating from 1882 in Neo-Renaissance style of general importance because of its architectural-historical and cultural-historical value, as well as because of its ensemble value as part of the villa park that has been realized since 1876 on the site of the Hazepatersveld, as a largely well-preserved example of late 19th-century residential development for the well-to-do designed by the Haarlem architect A. van der Steur.
Nearby in the register
- Villa FloraWoonhuisunder 1 mi
- Stalhouderij, Floraplein 25 COpslagunder 1 mi
- Woonhuis, Florapark 8 BWoonhuisunder 1 mi
- Opslag, Floraplein 26Opslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.