Rijksmonumentenregister · Netherlands
Aanleg Alg. Begraafplaats
Doesburg, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Begraafplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1829
- Address
- Meipoortwal bij 3, Locatie: Centrum, 6981 DD Doesburg
- Place
- Doesburg
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01476, 6.13953
- Part of complex
- 513136
- Monument number
- 513137
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1821 map "United Provinces." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De ALGEMENE BEGRAAFPLAATS wordt, afgezien van het voorplein aan de Meipoortstraat (zuidzijde), aan alle zijden omgeven door het water van de stadsgracht. Het voorplein wordt aan de noordzijde afgesloten door het neoclassicistische poortgebouw. Achter het poortgebouw bevindt zich de begraafplaats met ovaal grondplan, waarbij de lange zijde van het ovaal naar de poort is gekeerd. Het grondplan heeft een ovale kern met rechthoekige grafperken in een regelmatige aanleg van lange rijen, die nauwelijks van elkaar zijn gescheiden. Om de kern liggen concentrische lobben, waarin de grafperken straalsgewijs in ringen liggen gegroepeerd. De eerste ring en de kern worden doorsneden door een kaarsrecht pad dat in de as van het poortgebouw ligt. De overige paden zijn gebogen.
De begraafplaats is hiërarchisch opgezet en verdeeld in vier klassen, waarvan de eerste twee nooit zijn geruimd. In de kern en de binnenste ring liggen de voornaamste graven zoals de graftombe van Geertruida Cornelia Henriëtte De Gijselaar, het grafmonument van de tekenaar Alexander Willem Maurits Ver Huell (1822-1897) en zijn vader en de grafmonumenten van enkele adellijke personen en personen die behoren tot het plaatselijk patriciaat. Verder naar buiten liggen de eenvoudiger graven.
De beplanting bestaat uit grote oude bomen zoals rode beuken, treurbomen, knotwilgen en groen blijvende bomen zoals sparren, dennen, coniferen en klimop. Bijzonder is de grote rode beuk rechts van het middenpad (monument Bomenstichting) en de Ginkgobiloba of Japanse notenboom rechts voor het baarhuisje. De grotendeels hardstenen graftekens bestaan veelal uit grafkelders met liggende zerken, tombes en staande monumenten of combinaties hiervan. Een deel van de graftekens wordt omgeven door ijzeren hekwerken of hoekposten met kettingen. Tevens zijn er een aantal tekens waarvan de liggende zerken bekleed zijn met ijzeren platen. In Doesburg stond de ijzergieterij van Willem Herman Ubbink (1877-1936), wiens graf op de Algemene Begraafplaats ook is bedekt met een ijzeren grafplaat. Bijzonder zijn ondermeer het grafmonument van Wijck, een obelisk vooraan links van het middenpad; de zerken links van het middenpad, waarvan enkele met familiewapens, zoals het grafmonument Volbergen; enkele zerken met rijk geornamenteerde ijzeren hekwerken rechts van het middenpad; de zerk van jonkheer Willem de Vaynes van Brakell in de eerste concentrische rij links voor het baarhuisje. De Vaynes van Brakell was de laatste commandant van de Vesting Doesburg en grootvader van Alexander Ver Huell. Het graf is bekleed met een ijzeren plaat, die versierd is met reliëfs van een familiewapen en een staartbijtende slang met een doodshoofd in het midden. Links van het middenpad bevindt zich ongeveer in het midden het grafmonument Ver Huell. Het monument bestaat uit twee hardstenen zerken, rechts de zerk van Maurits Ver Huell, vader van Alexander en links de zerk van Alexander Ver Huell. Tussen de beide zerken staat op een rechthoekige sokkel een stenen beeld van een zittende engel met een opengeslagen boek op de schoot. Het oorspronkelijke beeld, geplaatst in 1861, was gemaakt naar ontwerp van Alexander Ver Huell door de Arnhemse beeldhouwer Franz Stracké, telg uit een Westfaalse beeldhouwersfamilie. Het huidige beeld komt echter, getuige een oude foto, in detaillering en stijl niet overeen met het oorspronkelijke beeld, dat mogelijk na beschadiging, oorlogsschade wellicht, is vervangen door een nieuw exemplaar. Waardering
De AANLEG van de Algemene Begraafplaats, ontworpen in 1829 in landschapsstijl vermoedelijk door J.D. Zocher jr.. Van algemeen cultuur- en tuinhistorisch belang:
- vanwege de funerair-historische en genealogische waarde van de graftekens (op lokaal/regionaal niveau);
- vanwege het kenmerkende 19de-eeuwse karakter van de aanleg en de graftekens;
- vanwege de kwaliteit van de landschappelijk aandoende aanleg met ovale plattegrond en concentrische paden (wellicht naar ontwerp van J.D. Zocher);
- vanwege de gevarieerde collectie bomen en heesters deels van hoge ouderdom en/of zeldzaamheid;
- vanwege de bijzondere ligging op één van de bastions binnen het beschermde gezicht Doesburg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The GENERAL CEMETERY is, apart from the forecourt on the Meipoortstraat (south side), surrounded on all sides by the water of the city moat. The forecourt is closed on the north side by the neoclassical gatehouse. Behind the gatehouse lies the cemetery with an oval ground plan, with the long side of the oval facing the gate. The ground plan has an oval core with rectangular grave plots in a regular layout of long rows, which are hardly separated from each other. Around the core lie concentric lobes, in which the grave plots are grouped radially in rings. The first ring and the core are traversed by a straight path that lies in the axis of the gatehouse. The other paths are curved.
The cemetery is hierarchically arranged and divided into four classes, the first two of which have never been cleared. In the core and the inner ring lie the principal graves such as the grave tomb of Geertruida Cornelia Henriëtte De Gijselaar, the grave monument of the draughtsman Alexander Willem Maurits Ver Huell (1822-1897) and his father, and the grave monuments of several noble persons and persons belonging to the local patriciate. Further outwards lie the simpler graves.
The planting consists of large old trees such as red beeches, weeping trees, pollard willows and evergreen trees such as spruces, pines, conifers and ivy. Notable are the large red beech to the right of the central path (Bomenstichting monument) and the Ginkgobiloba or Japanese walnut tree to the right in front of the mortuary chapel. The largely sandstone grave markers consist mostly of grave vaults with lying tombstones, tombs and standing monuments or combinations thereof. Part of the grave markers is surrounded by iron railings or corner posts with chains. Some of the markers also have lying tombstones clad with iron plates. In Doesburg stood the iron foundry of Willem Herman Ubbink (1877-1936), whose grave at the General Cemetery is also covered with an iron grave plate. Notable are among others the grave monument of Wijck, an obelisk to the front left of the central path; the tombstones to the left of the central path, some of which have family coats of arms, such as the Volbergen grave monument; some tombstones with richly ornamented iron railings to the right of the central path; the tombstone of jonkheer Willem de Vaynes van Brakell in the first concentric row to the left in front of the mortuary chapel. De Vaynes van Brakell was the last commandant of the Vesting Doesburg and grandfather of Alexander Ver Huell. The grave is clad with an iron plate decorated with reliefs of a family coat of arms and a tail-biting serpent with a death's head in the middle. To the left of the central path, approximately in the middle, is the Ver Huell grave monument. The monument consists of two sandstone tombstones, on the right the tombstone of Maurits Ver Huell, father of Alexander, and on the left the tombstone of Alexander Ver Huell. Between the two tombstones stands on a rectangular plinth a stone sculpture of a seated angel with an open book on its lap. The original sculpture, placed in 1861, was made according to a design by Alexander Ver Huell by the Arnhem sculptor Franz Stracké, a member of a Westphalian sculptor family. However, the present sculpture does not correspond, as evidenced by an old photograph, in detail and style with the original sculpture, which may have been replaced by a new example after damage, possibly war damage.
Valuation
The LAYOUT of the General Cemetery, designed in 1829 in landscape style presumably by J.D. Zocher jr.. Of general cultural and garden historical importance:
- because of the funerary-historical and genealogical value of the grave markers (on a local/regional level);
- because of the characteristic 19th-century character of the layout and the grave markers;
- because of the quality of the landscape-like layout with oval ground plan and concentric paths (possibly designed by J.D. Zocher);
- because of the varied collection of trees and shrubs some of which are of great age and/or rarity;
- because of the exceptional location on one of the bastions within the protected townscape of Doesburg.
Nearby in the register
- Graftombe De GijselaarBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- PoortgebouwBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Woonhuis, Meipoortstraat 61Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Bergstraat 69Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.