Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Hoofdstraat 2
Ried, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1861
- Address
- Hoofdstraat 2, 8811 HD Ried (Waadhoeke 21)
- Place
- Ried
- Municipality
- Waadhoeke
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.22275, 5.58939
- Part of complex
- 512670
- Monument number
- 512671
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1829 map "Choro-topographische kaart der Noordelijke provincien van het Koningrijk der Nederlanden" (Digital Commonwealth, Boston Public Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De BOERDERIJ, bestaande uit een woongedeelte en een schuurgedeelte, is van oorsprong waarschijnlijk een kop-hals-romp geweest, waarvan de kop door het huidige voorhuis is vervangen. De voorgevel van het blokvormige voorhuis ligt parallel aan de Hoofdstraat en is naar het zuidoosten georinteerd. De stal ligt met de lange zuidoostelijke zijgevel parallel aan de straat, haaks op het voorhuis. Het pand is in een Eclectische trant gebouwd, waarbij klassieke motieven als pilasters en kapitelen en wenkbrauwbogen boven de vensters e.d. zijn toegepast. Het voorhuis van de boerderij is in 1861 gebouwd. De stal is vermoedelijk ouder. In de Eekhof-Atlas van 1852 komt op deze plek een boerderij voor die de plattegrond heeft van een kop-hals-romp; waarvan de schuur op dezelfde plaats ligt als de huidige en de kop links in de voorgevel van de schuur was geplaatst.
Zowel het voorhuis met schuur als een aantal interieuronderdelen komen in aanmerking voor bescherming van rijkswege.
Omschrijving
Het voorhuis heeft een vrijwel vierkante plattegrond. Het is één bouwlaag hoog en wordt gedekt door een met platte Friese pannen belegd afgeknot schilddak, waaronder zich een ruime verdieping bevindt. De vier hoekschoorstenen - waaraan de schoorsteenborden ontbreken - worden onderling verbonden door een omlopende houten lijst. Het schuurgedeelte wordt gedekt door een schilddak met uileborden, dat voor driekwart door riet is gedekt (op het voorste deel van de zijhellingen na, dat met dakpannen is gedekt) tot ongeveer één meter boven de daklijst, waar het door drie rijen dakpannen wordt afgesloten. Het doorgetrokken deel naar het voorhuis is gedekt door zwarte Friese pannen. Het voorste dakschild van de schuur is thans door golfplaten gedekt. Het blokje is in bruine baksteen opgetrokken met zeer dunne voeg; de lage plint en de twee treden naar de voordeur zijn van natuursteen. Een hoog hoofdgestel loopt door op de zijgevels en de voorgevel. Het omvat een architraaf met erop een leeg fries en een kroonlijst. Langs de achtergevel loopt een dunnere daklijst op kleine klossen. De voorgevel wordt door de ingangspartij in twee symmetrische delen verdeeld. De ingangspartij loopt visueel door in de dakkapel in het voorschild en vormt hiermee een, zij het onderbroken, middenrisaliet. De gemetselde dakkapel is waarschijnlijk later geplaatst, in dezelfde periode als het koetshuis, begin twintigste eeuw. De voorgevel van de dakkapel wordt door een flauw aflopend fronton met geprofileerd lijstwerk afgesloten. Links en rechts van het licht gebogen T-venster met rollaag bevinden zich twee uitgespaarde gemetselde spiegelvlakken met halfronde uiteinden. De ingangspartij wordt geflankeerd door twee licht uitstekende gemetselde pilasters die door twee composietkapitelen worden bekroond. Op deze pilasters steunt het hoofdgestel. De dubbele houten voordeur met gietijzeren roosters met florale motieven en het bovenlicht met gietijzeren levensboom ligt in een ondiepe portiek met kwartronde wanden. Boven de deur bevindt zich een hoofdgestel op lange slanke, gedecoreerde consoles. Links en rechts van de voordeur bevinden zich twee zesruitsvensters met wenkbrauwen op kleine consoles met kuif in het midden. De bovenste ruiten worden deels gedekt door de houten vaste zonneblinden met gegolfd decoratief motief op de rand. De vensters steunen op een natuurstenen profiel, dat door de hele breedte van de symmetrische geveldelen doorloopt. In de rechter/noordoostelijke zijgevel zijn twee aan twee vier zesruitsvensters met gekleurd glas in het bovenlicht en vaste zonneblinden ge-plaatst, op een doorlopend profiel. De plaats van deze vensters en van het provisiekelderraam (in het midden van de gevel en onder dit profiel) delen de gevel in twee symmetrische delen. Op de dakhelling boven de zijgevel bevindt zich een dakkapel met twee H-vensters en een kroonlijst onder een plat dak; rechts en links van de dakkapel nog twee kleine daklichten. De linker zijgevel communiceert links met de hierop dwarsgeplaatste schuur. Rechts is een zesruitsvenster geplaatst met wenkbrauw op consoles en kuif. De twee bovenste ruiten zijn van gekleurd glas en voorzien van vaste en gedecoreerde zonneblinden. In het dakschild boven deze gevel is een tweeruitsdakkapel geplaatst met plat dak.
De achtergevel gaat deels verscholen achter het koetshuis en de hieraan vastgebouwde houten uitbouw naar de achterkant van het voorhuis. Rechts is een vierruitsvenster met bovenlicht en gebogen strek aangebracht en, grenzend aan de voorgevel van de schuur, een klein vierkant venster. In het dakschild boven de achtergevel zitten twee nieuwe dakvensters en twee kleine daklichten.
In de voorgevel van de met bruine bakstenen gemetselde SCHUUR zijn een smalle houten deur en een klein vierkant venster aangebracht. In de zuid-oostelijke zijgevel zijn kleine licht gebogen vensters met metalen roedenverdeling in spaarvelden met lisenen geplaatst. In de noordwestelijke zijgevel zijn twee licht gebogen zesruitsvensters aangebracht met ijzeren roedeverdeling. Hier tegenaan is een bijgebouw geplaatst dat buiten de bescherming valt.
In de achtergevel die hoger is dan de zijgevels is links een grote houten -in de hoeken gebogen- inrijdeur met ernaast een smal verticaal geplaatst venster; in het rechter geveldeel een houten deur met zijlichten en zesruitsbovenlicht (zogenoemd melkmeisje) met wenkbrauw van gele bakstenen en links ervan een halfrond venster met ijzeren roeden.
INTERIEUR. De kamerindeling van het voorhuis is voor het grootste deel, op de achterkamer op de eerste bouwlaag en een deel van de zolder na, nog oorspronkelijk. In het interieur zijn nog verschillende oorspronkelijke onderdelen bewaard gebleven. In de rechter voorkamer is de oorspronkelijke kasten/bedstedenwand nog aanwezig. Deze bestaat uit drie kasten met dubbele paneeldeuren en halfronde bogen. De bogen met sluitkuif in het midden rusten op dun geprofileerde pilasters met kapitelen en hoofdgestel. Boven de deuren zit een geprofileerd hoofdgestel, onderbroken door twee laag geprofileerde pilasters met architraaf, fries en kroonlijst met bloklijst. De decoratie van de lijst loopt door in de kapitelen. De linkerwoonkamer is veranderd, alsmede de indeling van de keuken, achter en links van de gang. Hier is nog de originele kastenwand aanwezig met drie houten kasten met paneeldeuren. Originele stucplafonds zijn nog aanwezig in de achterkamer rechts van de gang en op een slaapkamer. De trap naar boven, die te bereiken is via de huidige keuken, is nog van de originele wandbetimmering voorzien, met opbergkastjes en deuren. In de ruime zolderverdieping zijn meer kamers dan oorspronkelijk het geval is geweest. Twee slaapkamers zijn nog origineel en voorzien van de originele paneeldeuren.
Het INTERIEUR van de stal is niet meer oorspronkelijk.
Waardering
De boerderij aan de Hoofdstraat 2 te Ried is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling;
- als bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling;
- vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp;
- vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek;
- vanwege de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieuronderdelen;
- als essentieel onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch en architectonisch van nationaal belang is;
- vanwege de bijzondere betekenis voor het aanzien van het dorp;
- vanwege de architectonische gaafheid van het exterieur;
- vanwege de in redelijke mate aanwezige architectonische gaafheid van het interieur;
- vanwege de hoogwaardige architectonische kwaliteit van de samenstellende onderdelen;
- in relatie tot de visuele en structurele gaafheid van de dorpse omgeving;
- vanwege de functionele zeldzaamheid binnen de dorpskom.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The FARMHOUSE, consisting of a residential section and a barn section, was originally probably a head-neck-body type, of which the head has been replaced by the current front house. The front facade of the block-shaped front house lies parallel to the Hoofdstraat and is oriented towards the southeast. The barn lies with its long southeastern side facade parallel to the street, at right angles to the front house. The building was constructed in an Eclectic style, whereby classical motifs such as pilasters and capitals and eyebrow arches above the windows etc. have been applied. The front house of the farmhouse was built in 1861. The barn is presumably older. In the Eekhof Atlas of 1852 a farmhouse appears on this site which has the floor plan of a head-neck-body type, of which the barn lies in the same place as the present one and the head was placed on the left in the front facade of the barn.
Both the front house with barn and a number of interior components are eligible for national monument protection.
Description
The front house has an almost square floor plan. It is one storey high and is covered by a truncated hipped roof laid with flat Frisian tiles, beneath which there is a spacious upper floor. The four corner chimneys - which lack chimney boards - are mutually connected by a running wooden moulding. The barn section is covered by a hipped roof with owl boards, which is for three-quarters covered with reed (except for the front part of the side slopes, which is covered with roof tiles) up to approximately one metre above the roof edge, where it is closed off by three rows of roof tiles. The drawn-through section towards the front house is covered with black Frisian tiles. The front roof slope of the barn is now covered with corrugated metal sheets. The block is constructed in brown brick with very thin joints; the low plinth and the two steps to the front door are of natural stone. A tall main cornice runs through on the side facades and the front facade. It comprises an architrave with an empty frieze above and a cornice. Along the rear facade runs a thinner roof edge on small brackets. The front facade is divided into two symmetrical parts by the entrance section. The entrance section runs visually through into the roof dormer in the front roof slope and forms, albeit interrupted, a central projection. The brick roof dormer was probably placed later, in the same period as the coach house, early twentieth century. The front facade of the roof dormer is closed off by a gently sloping pediment with moulded trim. To the left and right of the lightly curved T-window with roll moulding are two recessed brick mirrored surfaces with semicircular ends. The entrance section is flanked by two lightly projecting brick pilasters which are topped by two composite capitals. The main cornice rests on these pilasters. The double wooden front door with cast iron grilles with floral motifs and the fanlight with cast iron tree of life lies in a shallow porch with quarter-round walls. Above the door is a main cornice on long slender, decorated brackets. To the left and right of the front door are two six-pane windows with eyebrow arches on small brackets with a cusp in the middle. The upper panes are partly covered by wooden fixed sunblinds with corrugated decorative motif on the edge. The windows rest on a natural stone profile that runs through the entire width of the symmetrical facade sections. In the right/northeastern side facade are two by two four six-pane windows with coloured glass in the fanlight and fixed sunblinds placed on a continuous profile. The position of these windows and of the provision cellar window (in the middle of the facade and below this profile) divides the facade into two symmetrical parts. On the roof slope above the side facade is a roof dormer with two H-windows and a cornice beneath a flat roof; to the right and left of the roof dormer two more small roof lights. The left side facade communicates on the left with the barn placed transversely to it. On the right is a six-pane window placed with eyebrow arch on brackets and cusp. The two upper panes are of coloured glass and provided with fixed and decorated sunblinds. In the roof slope above this facade is a two-pane roof dormer placed with flat roof.
The rear facade is partly concealed behind the coach house and the wooden extension built onto it towards the rear of the front house. On the right is a four-pane window with fanlight and curved stretch applied and, bordering the front facade of the barn, a small square window. In the roof slope above the rear facade are two new roof windows and two small roof lights.
In the front facade of the BARN constructed with brown brick are a narrow wooden door and a small square window. In the southeast side facade are small lightly curved windows with metal glazing bars in spare fields with lisenes placed. In the northwestern side facade are two lightly curved six-pane windows applied with iron glazing bars. Next to this is an outbuilding placed which falls outside the protection.
In the rear facade which is higher than the side facades is on the left a large wooden - at the corners curved - carriage door with next to it a narrow vertically placed window; in the right facade section a wooden door with side lights and six-pane fanlight (so-called milkmaid) with eyebrow arch of yellow bricks and to the left of it a semicircular window with iron bars.
INTERIOR. The room layout of the front house is for the most part, except for the rear room on the first storey and part of the attic, still original. In the interior several original components have been preserved. In the right front room is the original cupboard/bed wall still present. This consists of three cupboards with double panel doors and semicircular arches. The arches with closing cusp in the middle rest on thinly profiled pilasters with capitals and main cornice. Above the doors is a profiled main cornice, interrupted by two low profiled pilasters with architrave, frieze and cornice with block moulding. The decoration of the moulding runs through into the capitals. The left living room has been altered, as has the layout of the kitchen, behind and to the left of the corridor. Here the original cupboard wall is still present with three wooden cupboards with panel doors. Original stucco ceilings are still present in the rear room to the right of the corridor and in a bedroom. The staircase to the upper floor, which is reached via the current kitchen, is still provided with original wall panelling, with storage cupboards and doors. In the spacious attic floor there are more rooms than was originally the case. Two bedrooms are still original and provided with original panel doors.
The INTERIOR of the barn is no longer original.
Valuation
The farmhouse at Hoofdstraat 2 in Ried is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- as a special expression of a socio-economic development;
- as a special expression of a typological development;
- because of the high-quality aesthetic quality of the design;
- because of the special use of materials and ornamental work;
- because of the special coherence between exterior and interior components;
- as an essential part of a larger entity that is of cultural-historical and architectural national importance;
- because of its special significance for the appearance of the village;
- because of the architectural integrity of the exterior;
- because of the reasonably present architectural integrity of the interior;
- because of the high-quality architectural quality of the constituent components;
- in relation to the visual and structural integrity of the village environment;
- because of the functional rarity within the village center.
Nearby in the register
- Koetshuis (G), Hoofdstraat bij 2Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkpad 2Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Kerkpad 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Verkeersbrug, Dongjumerweg bij 10Brugunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.