Rijksmonumentenregister · Netherlands
Molenaarshuis, Middelweg-West bij 225
St.-Jacobiparochie, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie- en poldermolen
- Function
- Molenaarshuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1881
- Address
- Middelweg-West bij 225, Locatie: 't Hoekje, 9079 MK St.-Jacobiparochie (Waadhoeke 21)
- Place
- St.-Jacobiparochie
- Municipality
- Waadhoeke
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.27462, 5.63484
- Monument number
- 512346
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het MOLENAARSHUIS te St. Jacobiparochie is in 1862 gesticht door Klaas Jan Krab, vlakbij de in 1844 eveneens door hem gestichte windkorenmolen "De Welkomst"; het complex omvatte verder een schuur en een boerderij. In 1880 is de molen afgebrand en in 1881 herbouwd. De molen is na de brand rond 1975 niet meer opgebouwd en de nog bestaande schuur en boerderij (die zich ten zuidoosten van de woning bevinden) zijn ingrijpend verbouwd. In de zuidoosthoek van de achtertuin bevindt zich ook een klein bakstenen gebouw met tentdak, waarvan wordt gezegd dat het als tbc-huisje is gebouwd. Het molenaarshuis, van het "pastorie"-type, ligt op een ruim erf ten zuiden van de hoofdweg (de weg tussen St. Jacobiparochie en St. Annaparochie). Het ligt teruggerooid ten opzichte van de weg en is naar het noorden georiënteerd. Het huis is in Eclectische stijl gebouwd, met toepassing van Neo-classicistische elementen. Rond 1900 is aan de zuidzijde een uitbouw geplaatst, die vervolgens in de jaren zestig is verbouwd.
De schuur, de boerderij en het zogenaamde tbc-huisje zijn voor de bescherming van rijkswege van ondergeschikt belang.
Omschrijving
Het molenaarshuis heeft een rechthoekige plattegrond en is één bouwlaag hoog. Het wordt gedekt door een afgeknot schilddak met pannen en vier schoorstenen met dekplaten. Op het dakschild boven de achtergevel is recent een dakkapel vernieuwd. Het pand is in bruine baksteen opgetrokken. Een hoog hoofdgestel met fries -waarin een gepleisterd spiegelvlakken-motief boven de voorgevel- en kroonlijst sluiten de voorgevel en de zijgevels af. Het hoofdgestel volgt in de hoeken de vijfhoekige loop van de gepleisterde hoekpilasters. De natuurstenen plint wordt door een cordonlijst begrensd. De voorgevel wordt door het middenrisaliet symmetrisch verdeeld.In het middenrisaliet, dat door hoge hoekige pilasters wordt begrensd, bevinden zich de ingangspartij en de dakkapel met vierruits-vensters, beide voorzien van een gepleisterde, geprofileerde omlijsting. De houten dubbele deur met roosters en bovenlicht bevindt zich onder een halfronde gepleisterde portiek met natuurstenen stoep. De zeshoekige vensters, die op de cordonlijst boven de plint rusten, zijn voorzien van een gepleisterde omlijsting met ellipsboog. In het midden ervan is een gepleisterd cartouche aangebracht. In de westelijke zijgevel zit een zesruits-venster met omlijsting en cartouche en achter in de gevel een vernieuwd venster. In de oostgevel zitten twee zesruits-vensters met omlijsting en cartouche en een kleiner venster. De achtergevel wordt deels door de aanbouw aan het zicht onttrokken. Rechts in de aanbouw is de oude achterdeur nog aanwezig en naast de aanbouw bevindt zich een zesruits-venster. Het INTERIEUR is qua indeling origineel en bevat vele originele interieuronderdelen. Aan weerszijden van de tot aan de achterkamers betegelde gang (betegeling vermoedelijk uit ca. 1900) bevinden zich twee ruime kamers. Daarin zijn onder meer de bedsteden, de rijk geprofileerde (rechthoekige) cassette-plafonds, de vensterbanken, vensterluiken met panelen en marmeren schouwen met houten schoorsteenmantels te vinden. In de rechter kamer is in het midden van de bedstedenwand een toegang gemaakt naar de vernieuwde keuken. Het achterste stuk van de gang wordt door brede stenen platen bedekt. Links bevindt zich de studeerkamer (waarin onder meer de originele houten plafonds, deuren, vensterbanken en vensterluiken met panelen) en rechts de keuken.
Waardering
Het molenaarshuis te St. Jacobiparochie is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als bijzonder restant van een complex dat een uitdrukking is geweest van een sociaal-economische ontwikkeling;
- vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp;
- vanwege het materiaalgebruik en de ornamentiek;
- vanwege de in grote mate aanwezige architectonische gaafheid van het exterieur;
- vanwege de uitzonderlijke architectonische gaafheid van een aantal interieuronderdelen;
- in relatie tot de visuele gaafheid van de landschappelijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The MILLER'S HOUSE at St. Jacobiparochie was founded in 1862 by Klaas Jan Krab, close to the grain mill "De Welkomst" also established by him in 1844; the complex also comprised a barn and a farmhouse. In 1880 the mill burned down and was rebuilt in 1881. After the fire the mill was no longer rebuilt around 1975 and the still-existing barn and farmhouse (which are located to the southeast of the dwelling) have been substantially altered. In the southeastern corner of the back garden there is also a small brick building with a marquee roof, which is said to have been built as a tuberculosis cottage. The miller's house, of the "parsonage" type, is situated on a spacious plot to the south of the main road (the road between St. Jacobiparochie and St. Annaparochie). It is set back relative to the road and faces north. The house is built in Eclectic style, with the application of Neo-classical elements. Around 1900 an extension was added to the south side, which was subsequently altered in the nineteen-sixties.
The barn, the farmhouse and the so-called tuberculosis cottage are of subordinate significance for protection under national auspices.
Description
The miller's house has a rectangular floor plan and is one storey high. It is covered by a truncated hipped roof with tiles and four chimneys with coping plates. On the roof slope above the rear facade a roof dormer has recently been renewed. The building is constructed of brown brickwork. A tall cornice with frieze -in which a plastered mirror-field motif above the front facade- and cornice conclude the front facade and the side facades. The cornice follows the pentagonal outline of the plastered corner pilasters in the corners. The natural stone plinth is bounded by a cordon moulding. The front facade is symmetrically divided by the central projection. In the central projection, which is bounded by tall angular pilasters, are the entrance section and the roof dormer with four-pane windows, both provided with a plastered, moulded surround. The wooden double door with grilles and fanlight is situated beneath a semicircular plastered portico with natural stone steps. The hexagonal windows, which rest on the cordon moulding above the plinth, are provided with a plastered surround with elliptical arch. In the middle of it is a plastered cartouche. In the western side facade is a six-pane window with surround and cartouche and further back in the facade a renewed window. In the east facade are two six-pane windows with surround and cartouche and a smaller window. The rear facade is partly obscured from view by the extension. On the right in the extension the old rear door is still present and beside the extension is a six-pane window. The INTERIOR is original in its layout and contains many original interior components. On either side of the hallway, tiled to the back rooms (tiling presumably from around 1900), are two spacious rooms. These contain, amongst other things, the alcove beds, the richly moulded (rectangular) coffered ceilings, the window sills, panelled shutters and marble fireplaces with wooden chimneypieces. In the right room a doorway to the renewed kitchen has been made in the middle of the alcove bed wall. The rear section of the hallway is covered by broad stone slabs. On the left is the study room (in which, amongst other things, the original wooden ceilings, doors, window sills and panelled shutters) and on the right the kitchen.
Valuation
The miller's house at St. Jacobiparochie is of general cultural-historical and architectural-historical significance:
- as a particular remnant of a complex that was an expression of a socio-economic development;
- because of the high-quality aesthetic quality of the design;
- because of the use of materials and ornamentation;
- because of the largely present architectural integrity of the exterior;
- because of the exceptional architectural integrity of a number of interior components;
- in relation to the visual integrity of the surrounding landscape.
Nearby in the register
- Woonhuis, Oosteinde 106Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Van Harenstraat 8Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Van Harenstraat 14Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Van Harenstraat 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.