Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Oosteinde 106
St.-Jacobiparochie, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1914 - 1915
- Address
- Oosteinde 106, 9079 LG St.-Jacobiparochie (Waadhoeke 21)
- Place
- St.-Jacobiparochie
- Municipality
- Waadhoeke
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.27309, 5.61388
- Monument number
- 512344
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "5 Harlingen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit WOONHUIS van het type "villa" is in 1914 gebouwd in Overgangsstijl, naar ontwerp van architect A. Bijlsma uit Vrouwenparochie. Bouwmeester was D. Hiemstra uit St. Jacobiparochie, opdrachtgever B. Miedema.
De villa bevindt zich aan de zuidzijde van de weg en is naar het noorden georiënteerd. Zij ligt op een vrijwel rechthoekig perceel, dat aan de zuidzijde aan weilanden grenst. De villa wordt aan drie zijden door een ruime en eenvoudige tuin omringd, die aan de achterzijde doorloopt in een stuk grond met veel bosschage. Tegen de achtergevel zijn in 1934 en in de jaren zeventig achtereenvolgend twee kantoorruimten toegevoegd. De aan de zuid-oostzijde gebouwde autogarage uit 1920 is ingrijpend veranderd in zijn verschijningsvorm. Zowel de aanbouwen als de garage komen niet in aanmerking voor bescherming van rijkswege.
Omschrijving
De villa heeft een min of meer rechthoekige plattegrond. Rechts aan de voorzijde steekt een driehoekige erker uit en links aan de achterzijde een rechthoekig deel, dat oorspronkelijk bedoeld was als werkplaats, fietsenhok en privaat. De blokvormige bouwmassa wordt gedekt door een samengesteld schilddak met bruine leibedekking; zinken goten op driehoekige klossen; twee pirons en twee (oorpsronkelijk vier) schoorstenen met dubbele rookgaten; gemetselde insnoeringen en dekplaat. Het pand is uit bruine baksteen opgetrokken en is rondom van een hoog trasraam voorzien. De topgevels aan de noord- en westzijde worden door een windveer en een met hout beschoten geveltop versierd. In de asymmetrische voorgevel zitten, van links naar rechts, twee H-vensters met lateien en glas-in-lood in het bovenlicht, de ingangspartij en, in de (naar voren springende) topgevel, de driehoekige erker. De ingangspartij met drie natuurstenen treden en een bakstenen muurtje wordt door een afdak met leien overdekt. Het muurtje wordt afgesloten door een natuurstenen lijst en een gemetselde trappaal met natuurstenen koepelvormige afsluiting. Hierop is ter ondersteuning van het afdak een dunne houten zuil met Art Nouveau-motieven geplaatst. Rondom de houten voordeur met panelen-snijwerk zitten een zijlicht en een bovenlicht, beide met glas-in-lood. Boven de erker, tussen de dakschilden van de erker, ligt een gemetseld balkon. De balkondeur onder de latei heeft een meerruits-bovenlicht. Een makelaar bekroont de met hout beschoten topgevel en windveer. In de westelijke zijgevel zitten een kleine en een grote erker. De eerste wordt door een schilddak bedekt met -daarboven- het licht uitgemetseld schoorsteenkanaal en is van hoekvensters voorzien die versierd zijn door smalle zuiltjes met inkepingen. De tweede wordt door een afgeknot schilddak bedekt met daarboven een balkon. De balkondeur is gelijk aan die in de topgevel. De met hout beschoten topgevel wordt door een windveer met makelaar bekroond. In het dakschild is een dubbele dakkapel met platdak geplaatst. In de oostelijke zijgevel zit een kleine gevelsteen met het bouwjaar: "1 JULI 1914". Van noord naar zuid zitten een H-venster, een klein venster en een dubbel venster, alle met lateien. In het dakschild een dakkapel met platdak. In de achtergevel zitten van links naar rechts twee H-vensters met glas-in-lood en gemetselde segmentbogen, het hoge bouwdeel met platdak waarachter zich de trap en de aanbouwen bevinden.In het hoge deel zit een driedelig, verticaal venster met glas-in-lood.
De indeling van het INTERIEUR is origineel. In de hal bevinden zich onder meer de originele betegeling, de marmeren lambrizering, de houten deuren met in hout gesneden decoratieve motieven, de trap met trappaal en leuning. Het decoratieve houten snijwerk is in Art Nouveau-stijl uitgevoerd. Rechts van de gang twee kamers met suitedeur ertussen; links van de gang de slaapkamer en de keuken. Hier zijn onder meer aanwezig: de originele deuren en schuifdeuren met snijwerk in Art Nouveau-stijl, de originele marmeren schoorsteenmantels, waarvan die in de kamer aan de noordzijde binnen een erkerachtig uitbouw is geplaatst. In de slaapkamer bevinden zich onder meer de originele schoorsteenmantel en de houten kasten met rijk snijwerk. In de keuken zijn de houten kasten en de deuren gedecoreerd in de Art Nouveau-stijl.
Waardering
De villa uit 1914 is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als uitdrukking van een cultuurhistorische ontwikkeling;
- vanwege haar belang voor de geschiedenis van de architectuur;
- vanwege de hoogwaardige architectonische kwaliteiten van het ontwerp;
- vanwege het materiaalgebruik en de bijzondere ornamentiek;
- vanwege de situering, aan de oostelijke toegangsweg van het dorp;
- voor het aanzien van het dorp;
- vanwege de architectonische gaafheid van zowel het exterieur als het interieur;
- in relatie tot de visuele gaafheid van de dorpse omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This DWELLING of the type "villa" was built in 1914 in Transitional style, designed by architect A. Bijlsma from Vrouwenparochie. The master builder was D. Hiemstra from St. Jacobiparochie, the client B. Miedema.
The villa is located on the southern side of the road and is oriented towards the north. It stands on an almost rectangular plot, which borders on pasture on the southern side. The villa is surrounded on three sides by a spacious and simple garden, which extends on the rear side into an area with much woodland. Against the rear facade, two office spaces were added in 1934 and in the nineteen-seventies respectively. The automobile garage built on the south-east side in 1920 has undergone substantial changes in appearance. Neither the extensions nor the garage qualify for national monument protection.
Description
The villa has a roughly rectangular floor plan. On the right of the front facade a triangular bay projects, and on the left of the rear facade a rectangular section, originally intended as a workshop, bicycle shed and privy. The cubic building mass is covered by a composite hipped roof with brown slate covering; zinc gutters on triangular pegs; two chimney ornaments and two (originally four) chimneys with double flues; brick closures and coping stone. The building is built of brown brick and is surrounded by a high rubble-stone frame. The gable tops on the north and west sides are decorated by a wind brace and a timber-clad gable top. In the asymmetrical front facade sit, from left to right, two H-windows with lintels and leaded glass in the fanlight, the entrance section and, in the (projecting) gable top, the triangular bay. The entrance section with three natural stone steps and a brick wall is covered by a roof with slate covering. The wall is finished with a natural stone moulding and a brick pier with a natural stone dome-shaped finial. To support the roof a thin wooden column with Art Nouveau motifs has been placed upon it. Around the wooden front door with panel work sit a sidelight and a fanlight, both with leaded glass. Above the bay, between the roof tiles of the bay, lies a brick balcony. The balcony door beneath the lintel has a multi-pane fanlight. A makelaar crowns the timber-clad gable top and wind brace. In the western side facade sit a small and a large bay. The first is covered by a hipped roof with - above it - the chimney channel outlined in brick, and is fitted with corner windows decorated by narrow columns with notches. The second is covered by a truncated hipped roof with a balcony above. The balcony door is identical to that in the gable top. The timber-clad gable top is crowned by a wind brace with makelaar. In the roof slope is a double dormer with flat roof. In the eastern side facade sits a small decorative stone tablet with the building year: "1 JULY 1914". From north to south sit an H-window, a small window and a double window, all with lintels. In the roof slope a dormer with flat roof. In the rear facade sit from left to right two H-windows with leaded glass and brick segmental arches, the tall section with flat roof behind which the staircase and extensions are located. In the tall section sits a three-part vertical window with leaded glass.
The layout of the INTERIOR is original. In the hall are to be found among others the original tiling, the marble wainscoting, the wooden doors with decoratively carved wood motifs, the staircase with newel and rail. The decorative wood carving is executed in Art Nouveau style. To the right of the passage two rooms with a connecting door between them; to the left of the passage the bedroom and the kitchen. To be found here are among others: the original doors and sliding doors with carving in Art Nouveau style, the original marble fireplace surrounds, of which the one in the room on the northern side is placed within a bay-like projection. In the bedroom are to be found among others the original fireplace surround and wooden cabinets with rich carving. In the kitchen the wooden cabinets and doors are decorated in the Art Nouveau style.
Evaluation
The villa from 1914 is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- as an expression of a cultural-historical development;
- for its importance for the history of architecture;
- for the high-quality architectural qualities of the design;
- for the material use and distinctive ornamentation;
- for its siting, on the eastern entrance road of the village;
- for the appearance of the village;
- for the architectural integrity of both exterior and interior;
- in relation to the visual integrity of the village surroundings.
Nearby in the register
- Boerderij, Kadal 2Boerderijunder 1 mi
- Dokterswoning, Oosteinde 38Dienstwoningunder 1 mi
- Koetshuis(L), Oosteinde 38Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Woonhuis, Oosteinde 20Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.