Rijksmonumentenregister · Netherlands
Watertoren
Boskoop, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908 - 1909
- Address
- Zijde 442, 2771 GA Boskoop (Alphen aan den Rijn 28)
- Place
- Boskoop
- Municipality
- Alphen aan den Rijn
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.07560, 4.63788
- Monument number
- 511321
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de provincie Zuid-Holland / opgemaakt op last van de Provinciale Staten" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Watertoren in 1908 tot stand gekomen naar ontwerp van J. Schotel met een traditioneel uitgevoerde schacht en een torenopbouw die in materiaalgebruik en vormgeving beïnvloed is door de Art Nouveau. Blijkens de stichtingssteen is de watertoren 30 maart 1909 in gebruik genomen. De toren is teruggerooid gesitueerd aan de Zijde. De watertoren is tot 1976 in gebruik geweest.
Omschrijving
Ronde watertoren met een hoogte van 32,5 meter, bestaande uit een conische schacht in rode baksteen met aan de voet een doorsnede van 8,5 m. en aan de top een doorsnede van 4,5 m. waarop een sterk uitkragende door een betonlaag gedekte bovenbouw in verblendsteen met kantelen die onderling verbonden worden door smeedijzeren hekwerken in Art Nouveauvormgeving. De toren wordt geleed door afwisselend geplaatste langgerekte houten vensters met onderverdeling. In het inwendige van de bovenbouw bevindt zich een ijzeren Intze 1-reservoir met een inhoud van 150 m3 en een diameter van 8 m. Conisch toelopende torenschacht op cirkelvormige grondslag met een rechthoekige vlak gedekte portaaluitbouw, georiënteerd naar de Zijde, op een gemetseld basement met natuurstenen cordonband, dat doorloopt in het portaal. Het eveneens enigszins conisch toelopende entreeportaal heeft een natuurstenen afdekbalk en op de hoeken geometrische gedecoreerde natuurstenen pinakels op een gemetselde verblendstenen aanzet waartussen een smeedijzeren hekwerk. In oorsprong in het uitgespaarde vlak een bewerkte dubbele entreedeur in een rondboogvormige entree, thans vervangen door een eenvoudige rechthoekige deur met in het spaarveld nieuw metselwerk. In de schacht bevindt zich midden boven het portaal een rechthoekige natuurstenen gevelsteen met het gekroonde wapen van Boskoop en links van het portaal een gedenkplaat. De torenschacht bestaat uit twee geledingen. De eerste geleding wordt afgesloten door een segmentboogvormig fries van rode verblendsteen met natuurstenen aanzet- en sluitstenen waarboven een geaccentueerde natuurstenen band met een uitkragende tandlijst. Op het niveau van de begane grond zijn een viertal langgerekte vensters met natuurstenen onder- en bovendorpels aangebracht. De tweede geleding, afgesloten door een rondboogfries in rode verblendsteen en baksteen, heeft op regelmatige afstanden horizontale rode verblendstenen banden waarin alternerend op twee niveaus vensters zijn aangebracht. De hoger geplaatste vensters zijn voorzien van grotere gedecoreerde natuurstenen sluitstenen. Boven het fries begint de uitkragende ijzerconstructie waarop het metselwerk van de opbouw geplaatst is. De uitkraging, waarachter zich ronde openingen in de schacht bevinden, is in later tijd dichtgemetseld en met een cementlaag afgedekt. In de gemetselde gewelfjes zijn kleine ronde openingen in een honingraatvorm aangebracht.
In gele verblendsteen uitgevoerde torenopbouw op rode verblendsteen plint en afgesloten door kantelen die boven de dubbele vensters zijn gepositioneerd. De kantelen worden verbonden door sierlijke smeedijzeren hekwerken die boven een enkel venster zijn gepositioneerd. Het dubbele venster is door een verblendstenen middenstijl gescheiden maar gekoppeld onder een doorlopend geometrisch gedecoreerde bovendorpel. Kantelen met rode lisenen op bewerkte natuurstenen consoles en bekroond met een natuursteen pinakel waartussen drie langgerekte openingen op horizontale natuursteen ligger en afgesloten door een overstekende natuursteen lijst. Aan weerszijden van de lisenen schuin aflopende natuurstenen blokken waarin de hekwerken verankerd zijn. Onder de hekwerken rechthoekige lisenen in rode verblendsteen.
Inwendig bestaat de opbouw van de watertoren uit een ijzerconstructie met verbindingselementen die aan het ijzeren Intze I-reservoir gekoppeld zijn. Het reservoir steunt op de baksteen schacht. In de smalle open ruimte langs het reservoir leidt een kleine rechte trap naar het dak. Midden in de watertoren bevindt zich de centrale schacht, waaromheen de trappartij is geplaatst. Een zestal eenvoudige houten steektrappen met ijzeren leuningen verbinden de begane grond met de twee verdiepingsvloeren met troggewelven bestaande uit I-profielen met daartussen betonnen gewelfjes. In het inwendige bevinden zich verder nog de oorspronkelijke pompinstallaties, aan- en afvoerleidingen, lekvloer, overstortpijp en oplegringen.
Waardering
De watertoren van J. Schotel uit 1908 is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde als gaaf bewaard gebleven watertoren met een torenopbouw uitgevoerd in Art Nouveaustijl. Typologisch van belang vanwege de uitkragende ijzerconstructie waarin het Intze I-waterreservoir is opgenomen. De watertoren behoort tot de belangrijkste werken uit het oeuvre van J. Schotel. De watertoren heeft tevens situationele waarde vanwege de beeldbepalende situering aan de Zijde in Boskoop.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Water tower completed in 1908 according to the design of J. Schotel with a traditionally executed shaft and a tower superstructure which in material use and design was influenced by Art Nouveau. According to the foundation stone the water tower was put into service on 30 March 1909. The tower is set back on the Zijde. The water tower was in use until 1976.
Description
Round water tower with a height of 32.5 metres, consisting of a conical shaft in red brick with a diameter at the base of 8.5 m. and at the top a diameter of 4.5 m. upon which a strongly projecting superstructure covered by a concrete layer in facing brick with crenellations which are interconnected by wrought-iron railings in Art Nouveau design. The tower is articulated by alternately placed elongated wooden windows with subdivisions. Inside the superstructure is an iron Intze 1 reservoir with a capacity of 150 m3 and a diameter of 8 m. Conical tapering tower shaft on a circular base with a rectangular flat-roofed portal projection, oriented towards the Zijde, on a masonry basement with natural stone band course, which continues into the portal. The likewise slightly conical tapering entrance portal has a natural stone coping beam and at the corners geometrically decorated natural stone pinnacles on a masonry facing brick base between which a wrought-iron railing. Originally in the recessed space a worked double entrance door in a semi-circular entrance, now replaced by a simple rectangular door with new brickwork in the spandrel. In the shaft midway above the portal is a rectangular natural stone facing stone with the crowned coat of arms of Boskoop and to the left of the portal a commemorative plaque. The tower shaft consists of two articulations. The first articulation is closed by a segmental-arch frieze of red facing brick with natural stone setting and closing stones above which an accentuated natural stone band with a projecting dentil course. On the level of the ground floor four elongated windows with natural stone sills and lintels have been installed. The second articulation, closed by a semi-circular frieze in red facing brick and brick, has horizontal red facing brick bands at regular intervals in which windows are alternately arranged on two levels. The higher placed windows are provided with larger decorated natural stone closing stones. Above the frieze the projecting iron construction begins on which the masonry of the superstructure is placed. The projection, behind which are round openings in the shaft, was later filled in and covered with a cement layer. In the masonry vaults small round openings in a honeycomb form have been placed.
Superstructure executed in yellow facing brick on red facing brick plinth and closed by crenellations which are positioned above the double windows. The crenellations are connected by elegant wrought-iron railings which are positioned above a single window. The double window is separated by a facing brick central mullion but linked under a continuous geometrically decorated lintel. Crenellations with red lisenes on worked natural stone consoles and crowned with a natural stone pinnacle between which three elongated openings on horizontal natural stone lintels and closed by an overhanging natural stone moulding. On either side of the lisenes sloping natural stone blocks in which the railings are anchored. Below the railings rectangular lisenes in red facing brick.
Internally the superstructure of the water tower consists of an iron construction with connecting elements which are coupled to the iron Intze I reservoir. The reservoir is supported on the brick shaft. In the narrow open space along the reservoir a small straight staircase leads to the roof. In the centre of the water tower is the central shaft, around which the stairway is placed. A half-dozen simple wooden stepping ladders with iron railings connect the ground floor with the two upper floor levels with channel vaults consisting of I-profiles with concrete vaults between them. Inside there are also the original pumping installations, inlet and outlet pipes, leak floor, overflow pipe and bearing supports.
Assessment
The water tower by J. Schotel from 1908 is of general importance because of its architecture and cultural-historical value as a well-preserved water tower with a tower superstructure executed in Art Nouveau style. Typologically important because of the projecting iron construction in which the Intze I water reservoir is incorporated. The water tower is among the most important works in the oeuvre of J. Schotel. The water tower also has situational value because of its image-determining location on the Zijde in Boskoop.
Nearby in the register
- Park, Parklaan bij 2 ATuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Fabrieksgebouw, Parklaan 4Industrieunder 1 mi
- Woonhuis, Laag Boskoop 123Woonhuisunder 1 mi
- Gemeentehuis, Raadhuisplein 1Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.