Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerkelijk centrum, Graaf van Burenstraat 12
Deventer, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerkelijk centrum
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1890 - 1893
- Address
- Graaf van Burenstraat 12, 7411 RW Deventer
- Place
- Deventer
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.25557, 6.15140
- Monument number
- 510741
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1890 map "07. Deventer (1890)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het EVANGELISATIEGEBOUW, waarin opgenomen een ZAALKERK, is in 1890-'93 gebouwd in opdracht van de Vereniging tot Evangelisatie in en ten bate van de Hervormde Kerk Rehoboth. Archiefstukken vermelden de naam Mulock Houwer, wellicht is het ontwerp in Neo-Renaissance stijl van zijn hand. De aannemer was J. Witteveen uit Leeuwarden. Opvallend is de terughoudendheid van de architectuur; alleen de hoge vensters met tracering geven aan dat hier een religieus gebouw staat. In het evangelisatiegebouw zijn (waren) ondergebracht een kerkzaal, een bestuurskamer een catechisatielokaal (thans vergaderzaal en nieuwe hal beneden) en een kosterswoning. Van de kosterswoning en de overige ruimtes is de indeling deels gewijzigd.
De kerk is gebouwd op de plaats en wellicht op de fundering van de Noorderbergpoort, deels op het talud, deels in de bedding van de voormalige Buitengracht. Het pand ligt thans op de hoek van de Graaf van Buren- en de Boedekerstraat. Door de ongelijkmatige bodemgesteldheid is de kerk aan de grachtzijde (N) verzakt.
Mejuffrouw Maria Crommelin uit Wilp heeft de grond van de gemeente gekocht en de bouw van de kerk mogelijk gemaakt. De kosten van de bouw bedroegen fl. 1572,50 voor de grond, fl. 9759 voor de aannemer en fl. 1046,77 voor het meerwerk. Crommelin verhuurde de kerk voor fl. 400 per jaar aan Cornelis van Lindonk, evangelist der Evangelisch Protestantse Vereniging. In 1973 is het gebouw verkocht aan de Gereformeerde Kerk (Vrijgemaakt) te Deventer.
Het glas-in-lood is in 1949 vernieuwd door de firma Van der Wijk & Co. uit Deventer.
De orgelkas dateert van de bouw, het (niet beschermde) orgel is samengesteld uit orgelonderdelen van diverse kerken.
Omschrijving
Evangelisatiegebouw met kerkzaal, opgetrokken in baksteen vanaf een rechthoekige plattegrond, het kerkdeel over één bouwlaag, het overige deel over twee bouwlagen, onder met Friese pannen gedekte afgeknotte schilddaken.
Het gebouw staat op een gepleisterde plint.
Links in de oostgevel bevindt zich de entree onder een latei. Erboven een rechtgesloten drieruitsvenster onder segmentbogen bekroond met drie steekkapjes. Links van het drielicht een arkeltorentje met kegeldak. Het geveldeel links van de entree ligt iets terug. Hier op de begane grond een tweeruits schuifvenster en op de verdieping een klein liggend venster.
Beide gevels van de kerkzaal (N en O) hebben een driedeling met een middenrisaliet onder een steekkap met tuitgevel. In de geveltop een rond venster. In de oostgevel in iedere travee een hoog rondgesloten venster met tracering, in de noordgevel zijn de flankerende traveeën smaller en zijn de vensters aan de onderzijde dichtgemetseld. Op de afgesnoten hoek eenzelfde smalle travee als in de noordgevel. Ter hoogte van de raamdorpels loopt een waterlijst, onder de daklijst een uitgemetseld fries.
Interieur Het interieur van de kerkzaal verkeert in originele staat. De kerk is afgedekt met een onderspannen houten dakstoel waarvan de constructieve delen in het zicht zijn gelaten. Tegen de noordwand staat een podium met daarop de preekstoel onder een luifel en aan weerszijden vier dwarsgeplaatste banken, het geheel voor een houten lambrizering. Voor de zuidwand een balkon op gietijzeren kolommen. Het middendeel waar het (niet beschermde) orgel staat is breder.
Waardering
Evangelisatiegebouw met zaalkerk van algemeen architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang vanwege:
- de typologie waarin verschillende evangelisatieruimten verenigd zijn in één gebouw
- de architectonische detaillering van delen van de gevel
- de beeldbepalende ligging
- de gaafheid van met name de kerkzaal wat betreft het interieur
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The EVANGELISATION BUILDING, in which a HALL CHURCH is incorporated, was built in 1890-'93 on the orders of the Association for Evangelisation for and in benefit of the Reformed Church Rehoboth. Archive documents mention the name Mulock Houwer, the design in Neo-Renaissance style may be by his hand. The contractor was J. Witteveen from Leeuwarden. Striking is the restraint of the architecture; only the tall windows with tracery indicate that a religious building stands here. The evangelisation building housed (and houses) a church hall, a board room, a catechism room (now meeting room and new hall below) and a sexton's dwelling. The layout of the sexton's dwelling and the remaining spaces has been partially altered.
The church was built on the site and possibly on the foundation of the Noorderbergpoort, partly on the slope, partly in the bed of the former Buitengracht. The building now stands on the corner of the Graaf van Buren and Boedekerstraat. Due to unequal ground conditions the church has subsided on the canal side (N).
Miss Maria Crommelin from Wilp purchased the land from the municipality and made the construction of the church possible. The costs of construction amounted to fl. 1572.50 for the land, fl. 9759 for the contractor and fl. 1046.77 for additional work. Crommelin rented the church for fl. 400 per year to Cornelis van Lindonk, evangelist of the Evangelical Protestant Association. In 1973 the building was sold to the Reformed Church (Liberated) in Deventer.
The leaded glass was renewed in 1949 by the firm Van der Wijk & Co. from Deventer.
The organ case dates from the construction, the (unprotected) organ is assembled from organ components from various churches.
Description
Evangelisation building with church hall, built in brick from a rectangular ground plan, the church part over one storey, the remaining part over two storeys, under hipped roofs covered with Frisian tiles.
The building stands on a rendered plinth.
On the left in the east facade is the entrance under a lintel. Above it a straight-topped three-light window under segment arches crowned with three pitched roofs. To the left of the triplet a small tower with conical roof. The facade part to the left of the entrance is set slightly back. Here on the ground floor a two-light sash window and on the upper floor a small horizontal window.
Both facades of the church hall (N and E) have a three-part division with a central risalit under a pitched roof with spout gable. In the gable top a round window. In the east facade in each bay a tall rounded-topped window with tracery, in the north facade the flanking bays are narrower and the windows are bricked in at the bottom. On the recessed corner a similar narrow bay as in the north facade. At the level of the window sills a drip moulding runs, under the eaves a rendered frieze.
Interior The interior of the church hall is in original condition. The church is roofed with an underslung wooden roof truss with the structural parts left exposed. Against the north wall stands a platform with a pulpit under a canopy and on either side four transversely placed pews, the whole against wooden wainscoting. In front of the south wall a balcony on cast iron columns. The central part where the (unprotected) organ stands is wider.
Valuation
Evangelisation building with hall church of general architectural-historical and urban planning importance because of:
- the typology in which different evangelisation spaces are united in one building
- the architectural detailing of parts of the facade
- the distinctive location
- the integrity particularly of the church hall with regard to the interior
Nearby in the register
- Woonhuis, T.G. Gibsonstraat 15 F 41Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Van Twickelostraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Archeologie, Stenen Wal DeventerArcheologieunder 1 mi
- Woonhuis, Van Twickelostraat 5Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.