Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(K), Plantsoen 19
Bedum, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Pastorie(K)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1893
- Address
- Plantsoen 19, 9781 HL Bedum (Het Hogeland 20)
- Place
- Bedum
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.30239, 6.60320
- Monument number
- 510682
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
PASTORIE oorspronkelijk behorende bij de Nederlands Hervormde kerk van Bedum en Westerdijkshorn, gebouwd in 1893 in eclectische stijl. De pastorie staat op enige afstand van de kerk van Bedum, op de plek waar vroeger een weem, een pastorie-boerderij, stond. In de achtergevel van de pastorie bevindt zich een steen die vermoedelijk een latei was van de omlijsting van het zuidelijk portaal van de kerk, die na de brand van 1536 was aangebracht en in 1802 is verwijderd. De steen met opschrift "ANNO 1564" heeft als voorstelling de Heilige Walfridus met spade in het midden met links een wild dier met bladloze boom en rechts een mannelijk torso met bladloze boom. De pastorie ligt aan de rand van het dorp Bedum en kijkt uit op het Boterdiep. Tussen pastorie en kerk liggen volkstuintjes en tussen pastorie en Boterdiep weiland. De pastorie is gelegen op een ruime kavel en heeft een oprijlaan met aan weerszijden een beplanting van hoge loofbomen. Voor het schuurgedeelte is een bouwplan goedgekeurd dat dit gedeelte zal vervangen door een grotere nieuwbouw die aan de waardering van de pastorie als rijksmonument geen afbreuk doet. Het schuurgedeelte valt dan ook buiten de bescherming van rijkswege.
Omschrijving
Deels onderkelderde, één bouwlaag hoge pastorie op vierkante plattegrond opgemetseld van rode baksteen en gedekt door een afgeplat tentdak van Lucas IJsbrandspannen met op elke hoek een gemetselde schoorsteen; het noordelijk dakschild heeft geglazuurde blauwe gegolfde Friese pannen. De noord-, zuid- en westgevel hebben een natuurstenen plint; op de hoeken en in de gevel bakstenen pilasters, beëindigd door een kroonlijst. De venster zijn T-vensters met een natuurstenen onderdorpel en beëindigd door een segmentboog.
De entree bevindt zich in de middenrisaliet van de westgevel; in de portiek een dubbele houten paneeldeur met geornamenteerde gietijzeren roosters voor vensters en een bovenlicht beëindigd door een segmentboog; in de zijwanden van de portiek een ondiepe nis; een hoge stoep van hardsteen. De middenrisaliet is tot en met de zolderverdieping doorgetrokken en wordt gedekt door een zadeldak met gedecoreerde windveren. Boven de entree een houten balkon met houten consoles en balustrade; de doorgetrokken gevel heeft een dubbele deur met vensters, beëindigd door een segmentboog en aan weerszijden een smal verticaal venster. Aan weerszijden van de entree twee T-vensters. De noord- en zuidgevel worden door twee pilasters in drie gevelvelden verdeeld; in het voorste gevelveld twee T-vensters, in de twee achterste elk één. De noordgevel heeft twee keldervensters met diefijzers en een niet-originele dakkapel. De achtergevel heeft geen plint en een trasraam die iets verdikt is. In het noordelijk geveldeel een T-venster. In het zuidelijk deel twee T-vensters en een paneeldeur met lage stoep en een bovenlicht, beëindigd door een segmentboog; tussen de T-vensters een hardstenen gevelsteen met het opschrift: GEBOUWD 1893 KERKVOOGDEN DER NED. HERV. GEM. VAN BEDUM EN WESTERDIJKSHORN gevolgd door de namen van de kerkvoogden. Onder het zuidelijke venster de in de inleiding beschreven gevelsteen uit 1564. Het INTERIEUR heeft een oorspronkelijke indeling met middengang en aan weerszijden daarvan de vertrekken. Een deel van de vensters heeft originele vensterbanken met blinden.
Waardering
Pastorie van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang
- als voorbeeld van een pastorie uit het laatste kwart van de 19de eeuw in de provincie Groningen
- vanwege de sobere eclectische vormgeving en materiaalgebruik
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de beeldbepalende ligging in het dorp Bedum
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PARSONAGE originally belonging to the Dutch Reformed church of Bedum and Westerdijkshorn, built in 1893 in eclectic style. The parsonage stands at some distance from the church of Bedum, on the site where a weem, a parsonage-farmhouse, formerly stood. In the rear facade of the parsonage is a stone which was probably a lintel from the surround of the southern portal of the church, which was installed after the fire of 1536 and removed in 1802. The stone with the inscription "ANNO 1564" depicts Saint Walfridus with spade in the middle with on the left a wild animal with bare tree and on the right a male torso with bare tree. The parsonage is located at the edge of the village of Bedum and overlooks the Boterdiep. Between parsonage and church are allotments and between parsonage and Boterdiep is pasture. The parsonage is situated on a spacious plot and has a drive with high deciduous trees planted on either side. For the shed section a building plan has been approved that will replace this section with a larger new building which will not detract from the valuation of the parsonage as a national monument. The shed section therefore falls outside the scope of national monument protection.
Description
Partially basements, one-storey parsonage on square footprint constructed of red brick and covered by a hipped roof of Lucas IJsbrands tiles with on each corner a brick chimney; the northern roof slope has glazed blue corrugated Frisian tiles. The north, south and west facades have a natural stone plinth; at the corners and in the facades brick pilasters, terminated by a cornice. The windows are T-windows with a natural stone sill and terminated by a segmental arch.
The entrance is located in the central risalit of the west facade; in the porch a double wooden panelled door with ornamented cast-iron ventilation grilles for windows and a fanlight terminated by a segmental arch; in the side walls of the porch a shallow niche; a high step of hardstone. The central risalit is carried through to the attic storey and is covered by a gabled roof with decorated wind braces. Above the entrance a wooden balcony with wooden consoles and balustrade; the projecting facade has a double door with windows, terminated by a segmental arch and on either side a narrow vertical window. On either side of the entrance two T-windows. The north and south facades are divided by two pilasters into three facade fields; in the front facade field two T-windows, in the two rear ones each one. The north facade has two basement windows with bars and a non-original roof dormer. The rear facade has no plinth and a stone and lime render wall that is slightly thickened. In the northern facade section a T-window. In the southern section two T-windows and a panelled door with low step and a fanlight, terminated by a segmental arch; between the T-windows a hardstone facade stone with the inscription: BUILT 1893 CHURCHWARDENS OF THE DUTCH REFORMED PARISH OF BEDUM AND WESTERDIJKSHORN followed by the names of the churchwardens. Below the southern window the facade stone described in the introduction from 1564. The INTERIOR has an original layout with central passage and rooms on either side of it. Some of the windows have original window seats with shutters.
Valuation
Parsonage of general cultural and architectural-historical importance
- as an example of a parsonage from the final quarter of the 19th century in the province of Groningen
- because of the sober eclectic design and use of materials
- because of the high degree of integrity of the exterior
- because of the visually prominent location in the village of Bedum
Nearby in the register
- Kerk, Plantsoen 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Grotestraat 62Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Grotestraat 49Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Grotestraat 47Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.