Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Schoolstraat 1
Bedum, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1927
- Address
- Schoolstraat 1, 9781 JL Bedum (Het Hogeland 20)
- Place
- Bedum
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.30069, 6.60092
- Monument number
- 510678
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
GEMEENTEHUIS in 1927 ontworpen door gemeentearchitect G. Koolhof. Het in een aan het Rationalisme verwante stijl opgetrokken pand had oorspronkelijk een L-vormige plattegrond. In 1975 kwam daar verandering in toen het werd uitgebreid met een nieuwe vleugel onder architectuur van J.C. Nap uit Bedum. De nieuwbouw is twee bouwlagen hoog en sluit qua goothoogte en detaillering aan op het oude deel. De vleugel valt buiten de bescherming van rijkswege. In 1975 is ook het carillon in de dakruiter van het gemeentehuis vervangen door een nieuw.
Het gemeentehuis ligt centraal in het dorp, bij de brug over het Boterdiep, schuin tegenover Hotel "het Gemeentehuis".
Omschrijving
Twee bouwlagen tellend GEMEENTEHUIS opgetrokken in een rode, licht gesinterde baksteen op een trasraam van klinkers met rollaagbanden en rollaagbeëindiging. De samengestelde mansardekap is gedekt met een zwarte verglaasde Romaanse pan en heeft drie schoorstenen op de nokken en een rechthoekige houten goot. Midden op de nok aan de voorzijde bevindt zich een houten dakruiter met carillon (1975) onder een gebroken tentdakje bedekt met leien waarop een wijzerplaat is aangebracht. De verticaal gerichte houten vensters met stenen lekdorpels hebben overwegend een glas-in-lood bovenlicht onder een rollaag. De ramen op de eerste en tweede bouwlaag worden van elkaar gescheiden door vierkante of rechthoekige vlakken met siermetselwerk in gele, rode en donkere baksteen.
De hoofdentree bevindt zich aan de noordzijde in het middenrisaliet met gebroken topgevel en bestaat uit een dubbele gelakte paneeldeur met een bovenlicht van glas-in-lood in een portiek onder gepleisterde luifel die wordt ondersteund door twee gemetselde pilasters met gepleisterde consoles. Op de luifel een balkon met gemetselde borstwering en gepleisterde afdekrand. Portiek en pilasters hebben gepleisterde gevelbanden en een lambrizering van natuursteen. Aan de beide zijwanden van het portiek een publikatiekastje van gelakt hout en glas. Voor de deur bevindt zich een gemetselde, met natuursteen afgedekte stoep, drie treden hoog. De verdieping heeft vier vensters met in het midden een glasdeur die uitkomt op het balkon. De bovenlichten van vensters en deur worden van elkaar gescheiden door siermetselwerk. In de topgevel die wordt omlijst door rollagen met sluit- en aanzetstenen van zandsteen, bevinden zich twee vierkante en twee smalle, rechthoekige vensters, alle met glas-in-lood. Bovenin de top prijkt het gemeentewapen.
De oostgevel wordt geleed door twee raampartijen, elk bestaande uit twee keer drie vensters gescheiden door penanten met siermetselwerk. De rechter raampartij wijkt iets af doordat er een venster van een afwijkende maat bij zit. Dit kleine venster, dat de kluis verlichtte, heeft een ijzeren raamwerk. Tussen de twee raampartijen in bevindt zich op de verdieping een kort venster met glas-in-lood en op de begane grond een niet origineel, later toegevoegd venster. De westgevel heeft op de eerste bouwlaag twee vensters met bovenlicht en twee vernieuwde vensters, en op de tweede bouwlaag vier korte glas-in-lood vensters. Ook deze vensters worden door penanten met siermetselwerk van elkaar gescheiden.
Aan de zuidgevel is het nieuwe gedeelte uit 1975 gebouwd, dat op de verdieping nog twee vensters met bovenlicht zichtbaar laat.
In het grotendeels gewijzigde INTERIEUR zijn ondermeer van belang: het portaal met betegelde lambrizering, afgezet met een zwart geglazuurde rand, de marmeren gedenkplaat met daarop het bouwjaar (1927/28) en de naam van de architect (G. Koolhof) en de tochtdeuren met ruitjes van geslepen glas.
Waardering
Gemeentehuis van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang
- als voorbeeld van een gemeentehuis uit het einde van de jaren twintig van deze eeuw
- vanwege de op het werk van K.P.C. de Bazel en J.L.M. Lauweriks geïnspireerde vormgeving
- vanwege het opvallende materiaalgebruik en de ornamentiek
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de ruimtelijke relatie met de monumentale panden Grotestraat 2 en 3
- vanwege de beeldbepalende ligging midden in het dorp
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MUNICIPAL BUILDING designed in 1927 by municipal architect G. Koolhof. The building, constructed in a style related to Rationalism, originally had an L-shaped plan. In 1975 this changed when it was extended with a new wing designed by J.C. Nap from Bedum. The new construction is two storeys high and matches the eaves height and detailing of the old part. The wing falls outside national monument protection. In 1975 the carillon in the roof turret of the municipal building was also replaced with a new one.
The municipal building is centrally located in the village, at the bridge over the Boterdiep, diagonally opposite the Hotel "het Gemeentehuis".
Description
A two-storey MUNICIPAL BUILDING constructed in red, lightly vitrified brick on a foundation of clinkers with rolled course bands and rolled course termination. The composite mansard roof is covered with black glazed Romanesque tile and has three chimneys on the ridge and a rectangular wooden gutter. In the middle of the ridge at the front is a wooden roof turret with carillon (1975) under a broken tent roof covered with slates with a clock face mounted on it. The vertically oriented wooden windows with stone drip edges have predominantly leaded glass fanlights under a rolled course. The windows on the first and second storeys are separated from each other by square or rectangular fields with decorative brickwork in yellow, red and dark brick.
The main entrance is located on the north side in the central risalit with broken topped gable and consists of a double glazed panel door with a leaded glass fanlight in a porch under a plastered canopy supported by two masoned pilasters with plastered consoles. On the canopy a balcony with masoned parapet and plastered coping. Porch and pilasters have plastered wall bands and a wainscoting of natural stone. On both side walls of the porch a notice board of glazed wood and glass. In front of the door is a masoned step, covered with natural stone, three treads high. The upper storey has four windows with in the centre a glass door opening onto the balcony. The fanlights of windows and door are separated from each other by decorative brickwork. In the topped gable framed by rolled courses with sandstone closing and setting stones, are two square and two narrow, rectangular windows, all with leaded glass. At the top of the gable is the municipal coat of arms.
The east gable is articulated by two window groups, each consisting of two sets of three windows separated by pilasters with decorative brickwork. The right window group differs slightly as it includes a window of an unusual size. This small window, which illuminated the safe, has an iron frame. Between the two window groups on the upper storey is a short leaded glass window and on the ground floor a non-original, later added window. The west gable has on the first storey two windows with fanlight and two renewed windows, and on the second storey four short leaded glass windows. These windows are also separated from each other by pilasters with decorative brickwork.
The new section from 1975 is built on the south gable, which on the upper storey still shows two windows with fanlight.
In the largely modified INTERIOR are notably: the entrance hall with tiled wainscoting, bordered with a black glazed edge, the marble commemorative plaque with the building year (1927/28) and the name of the architect (G. Koolhof) and the draught doors with panes of cut glass.
Valuation
Municipal building of general cultural and architectural historical importance
- as an example of a municipal building from the late nineteen-twenties of this century
- because of the design inspired by the work of K.P.C. de Bazel and J.L.M. Lauweriks
- because of the striking use of materials and ornamentation
- because of the relatively high degree of integrity of the exterior
- because of the spatial relationship with the monumental buildings Grotestraat 2 and 3
- because of the distinctive location in the centre of the village
Nearby in the register
- Woonhuis, Grotestraat 3Woonhuisunder 1 mi
- 't GemeentehuisHorecaunder 1 mi
- Toegangshek, Schoolstraat bij 12Erfscheidingunder 1 mi
- Archeologie, Molenweg bij 1 CArcheologieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.