Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Hoge Boekelerweg 255
Enschede, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1918
- Address
- Hoge Boekelerweg 255, 7532 RE Enschede
- Place
- Enschede
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.23455, 6.94403
- Part of complex
- 510577
- Monument number
- 510580
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit Amsterdam
The 1904 map covering this location: "Bl. 21 Enschede, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
TUINAANLEG in 1918 naar ontwerp van P.H. Wattez aangelegd met gebruik van 19e eeuws naald- en loofbos, dat op de heide was aangeplant.
Het feit dat het landhuis hoger is gelegen dan het omliggende terrein, tezamen met de glooiende aanleg aan die zijde, zorgt naar het oosten en zuidoosten voor een magnifiek uitzicht. Aan de oostzijde van het terrein biedt de aanleg zicht op een verkleinde versie van een Grand Canal a la Versailles: een bassin in T-vorm met symmetrische aanplant daarlangs. De grandeur van dit tuingedeelte is nog goed te ervaren.
Omschrijving
De structuurbepalende lijnen van de tuinaanleg zijn de zichtassen van het huis uitgaan in oostelijke, zuidoostelijke, zuidwestelijke en noordwestelijke richting. Het huis ligt in de noordwestelijke hoek van een grote open ruimte die door bos omgeven is. De zichtlijnen naar het noord- en zuidwesten zijn deels in het bos uitgespaard. Die naar het noordwesten gaat over een gazon dat wordt geflankeerd door gemengd bos en biedt zicht op een heideveld. Die naar het zuidwesten is als oprijlaan aangeplant met een laanbeplanting van linden. Aan de Hoge Boekelerweg wordt het begin van de laan gemarkeerd door een toegangshek tussen stenen pijlers.
Rondom het huis ligt een verharding van grind, die aan zuid- en oost-zijde begrensd wordt door een keermuur met balustrade. Voor de muur liggen plantvakken.
De grote open ruimte ten zuiden en ten zuid-oosten van het huis heeft de vorm van een gazon waarop enkele solitairen. Langs de zuidzijde van het gazon staat een beplanting met opgaande bomen, die onderbroken is ter plaatse van de zicht-as naar het zuidoosten. Ten westen van het huis staan hagen van Taxus met ten oosten hiervan gemengd bos waarin rechte paden. Ten noorden van het huis ligt gemengd bos.
Het met grind belegde terrein rond het huis gaat in de oostelijke hoek van de keermuren met balustrades over in een grindpad in oostelijke richting. Bij die keermuur overbrugt een trap het hoogteverschil van een meter naar het gazon. Het grindpad helt met het gazon tot bij een groot bassin dat de kern vormt van een geometrisch aangelegd tuingedeelte aan de oostzijde van de open ruimte. Nabij de rand van het bassin zit in het gazon een talud van ongeveer een meter hoog, dat in het pad wordt overwonnen door een natuurstenen trap met zes treden. Aan de noordzijde wordt het gazon begrensd door gemengd bos.
Het bassin is T-vormig en ligt, met de brede zijde naar het huis gericht, symmetrisch ten opzichte van de as. Het heeft een gemetselde beschoeiing. Aan de noordzijde van de balk van de T is een inlaat en aan de zuidzijde een uitloop aangebracht. In de hoeken van de balk liggen in het bassin, evenwijdig aan de beschoeiing, L-vormige gemetselde steigers waarvan de bovenzijde juist boven het water uitsteekt. In de as liggen soortgelijke rechthoekige steigers.
Rondom het bassin ligt een smal gazon dat met een talud van ongeveer een halve meter aansluit aan de gazons ten noorden, oosten en zuiden. Het talud aan de westzijde is hoger en grenst aan het grote gazon met het pad naar het huis. Langs de oostzijde van de balk van de T en langs de noord-, oost- en zuidzijde van de poot ervan staan op het talud coniferen. Bij de noord-west en zuid-west hoeken van het bassin staat een Rhododendron-groep. Ten noorden, zuiden en oosten van het bassin staat een, thans uitgegroeide, haag van Taxus die de open ruimte scheidt van de bosopstand. Ten oosten van het bassin loopt deze haag eerst schuin, daarna haaks naar de as toe. Bij de as is de haag als een exedra half-cirkel-vormig uitgebouwd naar het oosten, met een onderbreking op de as zelf.
De zichtas vanuit het huis naar het oosten is behalve door deze exedra van beplanting ook uitgewerkt met een trap van drie treden in het talud, die wordt geflankeerd door twee zuilvormige Italiaanse populieren. Aan weerszijden van het gazon ten oosten hiervan staan hierop diverse soorten heesters, o.a. coniferen. De as wordt voortgezet in een lindenlaan die door opgaand bos voert en die wordt beëindigd door een solitaire linde in de as. Ten noorden van het bassin staan tussen talud en Taxushaag thans verwilderde heesters. Het water in het bassin is afkomstig uit een inlaat aan de noordzijde. Hier ligt een gemetselde watergoot met stuw vanuit noordelijke richting. Ten noorden van de Taxushaag, evenwijdig aan het bassin, splitst de waterloop zich in oostelijke en westelijke richting. Het westelijk deel is een smalle ingegraven gemetselde watergoot met gemetselde stuw, die gevoed wordt vanuit een bron. In het bos ten noorden en ten noordwesten van het bassin lopen watergeulen en goten die het water opvangen en naar het bassin toeleiden.
Waardering
Tuin, aangelegd volgens ontwerp van P.H. Wattez in 1918, van cultuurhistorische en tuinhistorische waarde:
- vanwege de hoge esthetische kwaliteiten van het ontwerp van P.H. Wattez, met name vanwege de zorgvuldige aansluiting van huis en tuin waarbij gestreefd is naar een eenheid in stijl van huis en tuin en waarbij gebruik is gemaakt van zichtlijnen en symmetrie-assen
- als kenmerkend en in aanleg reeds uniek voorbeeld binnen het oeuvre van P.H. Wattez vanwege de esthetische kwaliteit van het ontwerp en de inrichting van de tuin, waarbij onder meer gebruik werd gemaakt van een groot T-vormig bassin.
- vanwege de hoge kwaliteit van het ontwerp van P.H. Wattez, met name vanwege de kwaliteit van de samenstellende onderdelen in het algemeen en vanwege de kwaliteit van het tuindeel rondom het bassin in het bijzonder.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
GARDEN LAYOUT laid out in 1918 according to a design by P.H. Wattez using 19th-century coniferous and deciduous woodland that had been planted on the heathland.
The fact that the country house is situated higher than the surrounding terrain, together with the sloping layout on that side, provides magnificent views towards the east and south-east. On the eastern side of the grounds, the layout offers views of a reduced version of a Grand Canal à la Versailles: a T-shaped basin with symmetrical planting along its sides. The grandeur of this garden section can still be experienced well.
Description
The structure-determining lines of the garden layout are the sight lines emanating from the house in easterly, south-easterly, south-westerly and north-westerly directions. The house is situated in the north-western corner of a large open space surrounded by woodland. The sight lines towards the north and south-west are partly cleared through the woodland. The one towards the north-west runs over a lawn flanked by mixed woodland and offers views onto a heathland. The one towards the south-west is planted as an approach drive with a lime tree avenue. At the Hoge Boekelerweg the beginning of the avenue is marked by an entrance gate between stone piers.
Around the house lies a gravel surface, which on the south and east sides is bounded by a retaining wall with balustrade. In front of the wall lie planting beds.
The large open space to the south and south-east of the house is in the form of a lawn on which stand some specimen trees. Along the south side of the lawn stands a planting of tall trees, which is interrupted at the location of the sight line towards the south-east. To the west of the house stand Taxus hedges with mixed woodland beyond, containing straight paths. To the north of the house lies mixed woodland.
The gravel-covered surface around the house transitions in the eastern corner of the retaining walls with balustrades into a gravel path in an easterly direction. At this retaining wall a staircase bridges a height difference of one metre down to the lawn. The gravel path slopes with the lawn until reaching a large basin which forms the core of a geometrically laid-out garden section on the eastern side of the open space. Near the edge of the basin, there is a slope of approximately one metre high in the lawn, which is overcome in the path by a natural stone staircase with six steps. On the north side the lawn is bounded by mixed woodland.
The basin is T-shaped and lies, with the broad side facing the house, symmetrically with respect to the axis. It has a mortared facing. On the north side of the beam of the T an inlet and on the south side an outlet are provided. In the corners of the beam, L-shaped mortared jetties lie in the basin, parallel to the facing, whose tops protrude just above the water level. In the axis lie similar rectangular jetties.
Around the basin lies a narrow lawn which connects with a slope of approximately half a metre to the lawns to the north, east and south. The slope on the west side is higher and borders the large lawn with the path to the house. Along the east side of the beam of the T and along the north, east and south sides of its leg, conifers stand on the slope. At the north-west and south-west corners of the basin stands a Rhododendron group. To the north, south and east of the basin stands a Taxus hedge, now overgrown, which separates the open space from the wooded stand. To the east of the basin this hedge first runs obliquely, then at right angles towards the axis. At the axis the hedge is extended to the east as an exedra in the form of a half-circle, with a break on the axis itself.
The sight line from the house towards the east is, besides this plantingexedra, also developed with a staircase of three steps in the slope, which is flanked by two columnar Italian poplars. On either side of the lawn to the east of this stand various types of shrubs, including conifers. The axis is continued in a lime tree avenue which runs through mature woodland and which is terminated by a solitary lime tree on the axis. To the north of the basin stand, between slope and Taxus hedge, now neglected shrubs. The water in the basin comes from an inlet on the north side. Here lies a mortared water channel with weir from a northerly direction. To the north of the Taxus hedge, parallel to the basin, the watercourse divides into easterly and westerly directions. The western part is a narrow sunken mortared water channel with mortared weir, which is fed from a spring. In the woodland to the north and north-west of the basin run water channels and gutters which collect the water and direct it towards the basin.
Valuation
Garden, laid out according to a design by P.H. Wattez in 1918, of cultural-historical and garden-historical value:
- because of the high aesthetic qualities of P.H. Wattez's design, in particular because of the careful integration of house and garden whereby a unity of style between house and garden was pursued and wherein use was made of sight lines and axes of symmetry
- as a characteristic and even at the time of its creation unique example within the oeuvre of P.H. Wattez because of the aesthetic quality of the design and the layout of the garden, in which use was made, among other things, of a large T-shaped basin.
- because of the high quality of P.H. Wattez's design, in particular because of the quality of the constituent components in general and because of the quality of the garden section around the basin in particular.
Nearby in the register
- Landhuis, Hoge Boekelerweg 255Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Toegangshek, Hoge Boekelerweg bij 255Erfscheidingunder 1 mi
- De BoekelTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- De BoonekampTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.