Rijksmonumentenregister · Netherlands
Prinsenhof
Oranjewoud, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1906
- Address
- Bieruma Oostingweg 1, 8453 JJ Oranjewoud (Heerenveen 21)
- Place
- Oranjewoud
- Municipality
- Heerenveen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.94568, 5.96782
- Monument number
- 510500
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 8 Heerenveen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
LANDHUIS Princenhof met bijbehorend KOETSHUIS. Langgerekt hoofdgebouw, oorspronkelijk aan oost- en westzijde door trapgevels begrensd, gebouwd in 1906 in Neorenaissance stijl in opdracht van het echtlieden Van Limburg Stirum-De Blocq van Scheltinga. Het ontwerp is vermoedelijk van de timmerman J.G. Brouwer, gezien de toepassing van met name het motief van de trapgevel in zowel diens eigen woonhuis (Prins Bernhardweg 173 te Oranjewoud), als in het jachthuis (Schoterlandseweg 26 te Katlijk). In 1907 werd het gebouw in oostelijke richting in dezelfde stijl verlengd ten behoeve van een woning voor de moeder van de vrouw des huizes, van wie de opdrachtgevers de bouwgrond in 1905 hadden gekocht. Aan de oostzijde grenst het pand nog juist aan de hoek van het contemporaine KOETSHUIS (thans garage). Het houten tuinhuisje aan de westzijde komt niet in aanmerking voor bescherming van rijkswege vanwege de geringe architectonische waarde. Aan de westzijde van het terrein loopt de huidige oprijlaan met een sloot waarlangs eiken staan.
Omschrijving
Verdiepingloos landhuis op langgerekte plattegrond, met even uit het gevelvlak naar voren springende trapgevels en gedekt door een afgeknot omlopend schilddak met aankapping aan de zuidzijde. De gemetselde gevels zijn gepleisterd: de plint is grijs geschilderd, het opgaand muurwerk wit. De middelste trap van de trapgevels wordt bekroond met een tympaanvormige afsluiting. De dakschilden zijn belegd met bruin geglazuurde kruispannen. Het langgerekte dakschild aan de noordzijde wordt onderbroken door twee beschoten kajuiten onder een lichtere dakhelling. De achtruitsvensters zijn voorzien van luiken met een zandlopermotief in rood en wit. In het zuidelijke dakschild zijn enkele daklichten vernieuwd en er staat een hoge gemetselde schoorsteen vanuit de dienstruimten, waar er oorspronkelijk drie waren. Op het platte dakdeel staan een houten achtkantige klokkenstoel met luidklok en twee gemetselde schoorstenen met borden; de meest westelijke schoorsteen heeft een smeedijzeren bekroning. De noordgevel is regelmatig ingedeeld door 12 T-vensters (waarvan één is vervangen door een dubbele tuindeur) met achtruits bovenlichten, ritmisch over de gevel verdeeld (de voorzetramen zijn van later datum). De topgevels hebben stolpramen met achtruits bovenlichten. Alle lichtopeningen hebben luiken met een zandlopermotief en rood en wit en gepleisterde afzaten. Aan de achterzijde is de gevelindeling deels gewijzigd. Nog oorspronkelijk zijn de kruisvensters met vierruits bovenlichten en tweeruitsvensters met drieruits bovenlichten, evenals twee houten deuren met drieruits bovenlicht en een ééntreeds stoep. In de westgevel is een kruisvenster met achtruits bovenlicht en luiken. De toegangsdeur met ééntreeds stoep heeft een bovenlicht waarin een lantaarn. Rechts naast de deur bevindt zich de gedenksteen van de eerste steenlegging met opschrift: DE EERSTE STEEN GELEGD DOOR M. GRAVIN VAN LIMBURG STIRUM GEB. DE BLOCQ VAN SCHELTINGA 24 MAART 1906. De oostelijke zijgevel behoort bij het in 1907 aangebouwde woonhuis, bestaande uit één bouwlaag en een kapverdieping. Het nieuw aangebouwde gedeelte wordt aan de oostzijde door een uit elkaar getrokken trapgevel afgesloten. In de gevel is een smal venster met vierruits bovenlicht. In de geveltop zijn twee dubbele balkondeuren met niet-oorspronkelijke Franse balustrade.
In het INTERIEUR is uitsluitend van belang de oorspronkelijke hoofdstructuur van het gebouw, zijnde de lange gang met aan weerszijden respectievelijk de woonvertrekken en de dienstruimten. De indeling van deze ruimten is als gevolg van verschillende verbouwingen niet meer oorspronkelijk en valt derhalve buiten de bescherming. KOETSHUIS (later garage), opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en gedekt door een zadeldak met rode ongeglazuurde Hollandse pannen. De gevels zijn gepleisterd. De lichtopeningen bestaan uit halfronde ijzeren stalramen. In de noordelijke gevel is een klein raam aangebracht. In de zuidelijke tuitgevel is een hooizolderdeur met hijsbalk. Op de begane grond is een dubbele houten deur met vierruitsvensters. De overkappingen aan de noord- en de westzijde van het gebouw vallen buiten de bescherming van rijkswege.
Waardering
Het landhuis Princenhof uit 1906, met bijbehorend koetshuis, is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang: als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van de plaats Oranjewoud als lustoord van de Friese adel, vanwege het bijzonder belang van het landhuis binnen het oeuvre van de (vermoedelijke) architect J. G. Brouwer, de belangrijkste bouwmeester te Oranjewoud oms treeks de eeuwwisseling, vanwege de hoge mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp, vanwege de redelijke mate van architectonische gaafheid van het exterieur, vanwege de oorspronkelijke hoofdstructuur van het interieur, als belangrijk onderdeel van het lustoord Oranjewoud dat van nationaal belang is, vanwege de bijzondere betekenis van het landhuis voor het aanzien van de streek, vanwege de visuele gaafheid van het landhuis in relatie tot de bosrijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
COUNTRY HOUSE Princenhof with associated COACH HOUSE. An elongated main building, originally bounded on the east and west sides by stepped gables, built in 1906 in Neo-Renaissance style on commission of the married couple Van Limburg Stirum-De Blocq van Scheltinga. The design is presumed to be by carpenter J.G. Brouwer, given the application in particular of the stepped gable motif in both his own residence (Prins Bernhardweg 173 in Oranjewoud) and in the hunting lodge (Schoterlandseweg 26 in Katlijk). In 1907 the building was extended in an easterly direction in the same style for a residence for the mother of the lady of the house, from whom the commissioners had purchased the building land in 1905. On the east side the property still just borders the corner of the contemporary COACH HOUSE (now garage). The wooden garden house on the west side does not qualify for protection by the state due to its modest architectural value. On the west side of the grounds runs the current approach drive with a ditch along which oak trees stand.
Description
A single-storey country house on an elongated floor plan, with stepped gables projecting equally from the facade plane and covered by a hipped roof running all round with an abutment on the south side. The rendered brick facades are: the plinth painted grey, the upper masonry white. The central flight of the stepped gables is crowned with a tympanum-shaped terminal. The roof tiles are covered with brown glazed ridge and hip tiles. The elongated roof slope on the north side is interrupted by two dormer windows under a lighter roof pitch. The casement windows are fitted with shutters featuring an hourglass motif in red and white. In the southern roof slope are some renewed roof lights and there is a tall brick chimney rising from the service rooms, where there were originally three. On the flat roof section stand a wooden octagonal belfry with bell and two brick chimneys with boards; the most westerly chimney has a wrought-iron crown. The north facade is regularly arranged by 12 T-windows (of which one has been replaced by a double garden door) with case-fitted fanlights, rhythmically distributed across the facade (the storm sashes are of later date). The gable tops have pivot windows with case-fitted fanlights. All light openings have shutters with an hourglass motif in red and white and rendered reveals. On the rear side the facade arrangement has been partly altered. Still original are the cross windows with four-light fanlights and two-light windows with three-light fanlights, as well as two wooden doors with three-light fanlights and a one-step stoop. In the west facade is a cross window with case-fitted fanlight and shutters. The entrance door with one-step stoop has a fanlight in which is a lantern. To the right of the door is the cornerstone of the first stone laying with the inscription: THE FIRST STONE LAID BY M. COUNTESS VAN LIMBURG STIRUM BORN DE BLOCQ VAN SCHELTINGA 24 MARCH 1906. The eastern side facade belongs to the residence built in 1907, consisting of one storey and a roof storey. The newly built section is terminated on the east side by a stepped gable drawn apart. In the facade is a narrow window with four-light fanlight. In the gable top are two double French doors with non-original French balustrade.
In the INTERIOR only the original principal structure of the building is of significance, namely the long corridor with on either side respectively the living rooms and the service rooms. The arrangement of these rooms is no longer original as a result of various alterations and therefore falls outside the protection. COACH HOUSE (later garage), erected on a rectangular floor plan and covered by a gabled roof with red unglazed Dutch tiles. The facades are rendered. The light openings consist of semicircular iron stable windows. In the northern facade a small window has been inserted. In the southern spout gable is a hayloft door with a hoisting beam. On the ground floor is a double wooden door with four-light windows. The canopies on the north and west sides of the building fall outside the protection by the state.
Valuation
The country house Princenhof from 1906, with associated coach house, is of general cultural-historical and architectural-historical importance: as a special expression of the development of the place Oranjewoud as a country retreat of the Frisian nobility, by virtue of the special importance of the country house within the oeuvre of the (presumed) architect J. G. Brouwer, the most important master builder in Oranjewoud around the turn of the century, by virtue of the high degree of aesthetic quality of the design, by virtue of the reasonable degree of architectural integrity of the exterior, by virtue of the original principal structure of the interior, as an important component of the country retreat Oranjewoud which is of national importance, by virtue of the special significance of the country house for the appearance of the region, by virtue of the visual integrity of the country house in relation to the wooded surroundings.
Nearby in the register
- Dienstwoning, Bieruma Oostingweg 5Dienstwoningunder 1 mi
- Historische aanleg, Koningin Julianaweg bij 73Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Klein JagtlustKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Koningin Julianaweg bij 73Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.