Rijksmonumentenregister · Netherlands
Oranjehoeve
Oudeschoot, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1867 - 1898
- Address
- Schoterlandseweg 63, 8451 KB Oudeschoot (Heerenveen 21)
- Place
- Oudeschoot
- Municipality
- Heerenveen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.93493, 5.98315
- Part of complex
- 510472
- Monument number
- 510473
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1851 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De BOERDERIJ van het kop-romp type heeft een complexe voorgeschiedenis. Ter plaatse stond een boerderij van het Zuidfriese type, waarvan de gedenksteen in de schuur opnieuw is ingemetseld. In 1867 ontwierp H. Luiking uit Lemmer in opdracht van Jan Bieruma Oosting een experimentele gelede boerderij, genaamd Oranjehoeve. Een hevige brand verwoestte in 1897 het grootste gedeelte van de boerderij; slechts het voorhuis bleef behouden. Het schuurgedeelte werd in 1898 herbouwd door timmerman J.G. Brouwer, maar in een traditionele schuurvorm. Het voorhuis doet geheel dienst als woonhuis, evenals het eerste deel van de romp, dat voorts grotendeels een bedrijfsfunctie heeft.
Omschrijving
Het geheel onderkelderde voorhuis van één bouwlaag heeft een rechthoekig grondplan. Het overstekende zadeldak, met gesneden klampen en een windveer, is gedekt met zwart gesmoorde gegolfde Friese pannen. De geveltop is voorzien van vernieuwd houten ajourwerk en een siermakelaar. Op de nok is een gemetselde schoorsteen met schoorsteenbord. Het opgaand muurwerk van het voorhuis bestaat uit bruine bakstenen op een trasraam van gele bakstenen. De gevels worden verlevendigd met gele bakstenen decoraties. Zo zijn de gevelhoeken in gele stenen opgemetseld. Een gele band loopt rondom het voorhuis ter hoogte van de onderdorpels. Daarnaast hebben de vensters aan alle gevels een gele bakstenen omlijsting en wenkbrauwbogen bestaande uit afwisselend gele en bruine bakstenen. De zuidgevel is vier raamtraveeën breed. De kelderverdieping heeft vier blinde ramen met gedrukte segmentbogen in gele bakstenen. De opkamer wordt ingedeeld door vier getoogde H-vensters met persiènnes. In de geveltop is een getoogd drielichtsvenster. Aan weerszijden van dit venster twee medaillons van gele baksteen; de architect ontwierp in de medaillons oorspronkelijk koeiekoppen. De zijgevels zijn drie raamtraveeën diep. De kelderverdieping heeft getoogde ramen met luiken en diefijzers. In de westgevel zijn twee H-vensters met persiennes en een blind venster; in de oostelijke zijgevel zijn een H-venster met persiènne en twee blinde vensters. Alle raamomlijstingen hebben een gele bakstenen omlijsting. Onder de dakrand zijn rozetankers. De romp is opgetrokken in bruine bakstenen en is op rechthoekige grondslag gebouwd met een lagere aanbouw aan de noordoostzijde; het zuidwestelijk deel van de romp is de woonkeuken. Het schilddak is belegd met zwartgesmoorde gegolfde Friese pannen en het oostelijke dakschild met rode ongeglazuurde gegolfde Friese pannen. Aan de voorzijde is een gemetselde schoorsteen op de hoek van nok en hoekkepers. Op de nokhoeken staan twee vernieuwde uileborden. In de westgevel bevindt zich een houten deur met bovenlicht en ernaast zijn twee H-vensters onder strek. In de krimp is een zesruitsvenster. De westgevel wordt verder ingedeeld door een houten deur en vier ijzeren getoogde negenruitsvensters onder een rollaag en met een gemetselde afzaat. Tussen de eerste twee vensters is een dubbele houten opgeklampte staldeur. In het dakschild zijn twee kajuiten met houten voluutwangen. In de (noordelijke) achtergevel bevindt zich een gedenksteen met opschrift: HERBOUWD 1867 1767 DEN 1 APRIL LAG HENDRIK ANDERS DE EERSTE STEEN AAN DEZEN HUIZE OUD 6 JAREN EN 14 DAGEN. In de achtergevel zijn dubbele mendeuren en getoogde ijzeren vierruits stalramen. De lagere aanbouw heeft dezelfde achterrooilijn als de romp. De gevelindeling van de aanbouw bestaat uit vierruits stalramen en vernieuwde betonnen vensters. De gevelindeling van de topgevel bestaat uit een dubbele houten deur en hooizolderluik in de geveltop. In de oostelijke zijgevel zijn negen vierruits stalramen onder een rollaag en met een gemetselde afzaat. In het dakschild zijn twee houten dakkapellen.
Het interieur van het woon- en bedrijfsgedeelte is grotendeels gaaf wat betreft indeling en gedeeltelijk voor wat betreft detaillering. Zo zijn o.a. een schoorsteen en bedstedenwand in de opkamer nog aanwezig. In de romp is een spekhok boven de keuken, en zijn bedsteden voor de knechten in de stallen aanwezig.
Waardering
De boerderij, gedeeltelijk gebouwd in 1867 en herbouwd in 1898 in Oudeschoot, is van cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als oorspronkelijk en essentieel hoofdbestanddeel van het visueel en ruimtelijk zeer gave boerderijcomplex met schuur, mestberging en stookhok,
- vanwege de redelijke mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp,
- vanwege de detaillering en ornamentiek van het voorhuis in een landschappelijke stijl,
- vanwege de redelijke mate van architectonische gaafheid van het exterieur en het interieur,
- vanwege de historisch-ruimtelijke relatie van de boerderij met het omliggende gebied,
- vanwege de hoge mate van belang als essentieel onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch van nationaal belang is, te weten het gebied met de buitenplaatsen c.a. Oranjewoud-Oudeschoot.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The FARMHOUSE of the head-rump type has a complex prehistory. In its place stood a farmhouse of the South Frisian type, of which the memorial stone has been re-embedded in the barn. In 1867 H. Luiking from Lemmer designed an experimental articulated farmhouse, called Oranjehoeve, on commission from Jan Bieruma Oosting. A violent fire destroyed much of the farmhouse in 1897; only the front house survived. The barn section was rebuilt in 1898 by carpenter J.G. Brouwer, but in a traditional barn form. The front house serves entirely as a dwelling, as does the first part of the rump, which otherwise largely has a business function.
Description
The completely cellared front house of one storey has a rectangular ground plan. The projecting gabled roof, with cut cleats and a wind vane, is covered with black smoke-treated corrugated Frisian tiles. The gable top is provided with renewed wooden fretwork and an ornamental barge board. On the ridge is a masonry chimney with chimney board. The rising masonry of the front house consists of brown bricks on a trash frame of yellow bricks. The facades are enlivened with yellow brick decorations. For example, the facade corners are built up in yellow stone. A yellow band runs around the front house at the level of the under-dormer. Furthermore, the windows on all facades have a yellow brick surround and eyebrow arches consisting of alternating yellow and brown bricks. The south facade is four window bays wide. The basement storey has four blind windows with pressed segment arches in yellow bricks. The upper storey is divided by four arched H-windows with blinds. In the gable top is an arched three-light window. On either side of this window two medallions of yellow brick; the architect originally designed cow heads in the medallions. The side facades are three window bays deep. The basement storey has arched windows with shutters and theft irons. In the west facade are two H-windows with blinds and a blind window; in the eastern side facade are an H-window with blind and two blind windows. All window surrounds have a yellow brick surround. Under the eaves are ornamental wall anchors. The rump is built up in brown bricks and is built on a rectangular ground plan with a lower annex on the northeast side; the southwest part of the rump is the living kitchen. The hipped roof is laid with black smoke-treated corrugated Frisian tiles and the eastern roof slope with red unglazed corrugated Frisian tiles. On the front is a masonry chimney at the corner of ridge and hip rafters. On the ridge corners stand two renewed owl boards. In the west facade is a wooden door with fanlight and next to it are two H-windows under a continuous lintel. In the gable is a six-pane window. The west facade is further divided by a wooden door and four iron arched nine-pane windows under a continuous lintel and with a masonry sill. Between the first two windows is a double wooden clamped stable door. In the roof slope are two skylights with wooden scroll brackets. In the (northern) rear facade is a memorial stone with inscription: REBUILT 1867 1767 ON 1 APRIL HENDRIK ANDERS LAID THE FIRST STONE OF THIS HOUSE AGE 6 YEARS AND 14 DAYS. In the rear facade are double barn doors and arched iron four-pane stable windows. The lower annex has the same rear line as the rump. The facade division of the annex consists of four-pane stable windows and renewed concrete windows. The facade division of the top gable consists of a double wooden door and hay loft door in the gable top. In the eastern side facade are nine four-pane stable windows under a continuous lintel and with a masonry sill. In the roof slope are two wooden roof dormers.
The interior of the dwelling and business section is largely intact with respect to layout and partially with respect to detailing. Thus, for example, a fireplace and bed-alcove wall in the upper storey are still present. In the rump is a bacon chamber above the kitchen, and bed-alcoves for servants are present in the stables.
Valuation
The farmhouse, partially built in 1867 and rebuilt in 1898 in Oudeschoot, is of cultural-historical and architectural-historical importance:
- as an original and essential main component of the visually and spatially very well-preserved farmhouse complex with barn, manure storage and stoke house,
- because of the reasonable degree of aesthetic quality of the design,
- because of the detailing and ornamentation of the front house in a landscape style,
- because of the reasonable degree of architectural integrity of the exterior and interior,
- because of the historical-spatial relationship of the farmhouse with the surrounding area,
- because of the high degree of importance as an essential component of a larger whole that is of cultural-historical national importance, namely the area with the country estates c.a. Oranjewoud-Oudeschoot.
Nearby in the register
- De GoudmijnBoerderijunder 1 mi
- Stookhok, Schoterlandseweg bij 63Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Schoterlandseweg 7Boerderijunder 1 mi
- TsjongermûneIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.