Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kantoorgebouw, Zeven Alleetjes 1
Zwolle, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Kantoorgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1939 - 1946
- Address
- Zeven Alleetjes 1, 8011 CV Zwolle
- Place
- Zwolle
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.50770, 6.09331
- Monument number
- 509854
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft Library
The 1892 map covering this location: "11. Zwolle (1892)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
KANTOORGEBOUW van de N.V. Electriciteits Fabriek IJsselcentrale, gebouwd in de periode 1939-1946. Het gebouw is een vroege exponent van de Traditionalistische architectuur die na de oorlog floreerde. Het ontwerp is van de hand van A.J. van der Steur (Rotterdam) en M. Meijerink (Zwolle). Door in de oorlog opgelopen vertraging werd het gebouw pas in 1946 in gebruik genomen.
Het pand werd gebouwd in de voormalige tuin van een villa aan de Burgemeester van Roijensingel en staat aan een kruising. Aan de zuidkant van het gebouw is een muur met drie toegangen tot het terrein vastgebouwd. Aan de andere kant van de muur bevinden zich een transformatorhuis en garages.
Enkele bomen uit de tuin zijn bewaard gebleven. Voor het gebouw is een ronde fontein geplaatst, met daarin in basreliëf: "Aangeboden door het personeel van de N.V. Electriciteitsfabriek IJsselcentrale 11 december 1911-1951".
Aan de noordzijde is een nieuwe vleugel aan het kantoorgebouw toegevoegd. De nieuwbouw is met het oorspronkelijke bouwlichaam verbonden door een lage ingangspartij waardoor het ontwerp uit 1939 geen geweld wordt aangedaan.
Het interieur van het gebouw is deels bewaard gebleven. Doordat de ingang zich nu in de aanbouw bevindt, heeft de oorspronkelijke ingang zijn functie verloren. Op die plaats is nu een ontvangst-/vergaderruimte gecreëerd.
Omschrijving
Het kantoor is in rode baksteen opgetrokken op een samengestelde plattegrond onder deels afgeknotte schilddaken met naar binnen zwenkende dakvlakken met dakleer boven een betonnen terugwijkende kroonlijst. Het grootste volume van het gebouw is over een souterrain en drie bouwlagen opgetrokken op een rechthoekige plattegrond. De vleugel in het verlengde (Z) daarvan is opgetrokken over een souterrain en twee bouwlagen, waarin op de verdieping de directiekamer is gelegen. Haaks op de verbinding (W) van deze twee volumes, op de hoogte van de hal met het trappehuis, staat de oorspronkelijke ingangsvleugel die twee bouwlagen hoog is.
De vensters zijn rechtgesloten en gevat in bronzen kozijnen. Ze zijn zowel enkel als gekoppeld in lijsten van shockcrete (kunstzandsteen) geplaatst. De gevels van de voormalige ingangsvleugel zijn geleed door lisenen in shockcrete. Het dak van dit volume steekt over. De zijgevels (N en Z) tellen vijf traveen, de kopgevel (W) drie. Op de begane grond zijn de vlakken tussen de lisenen geheel gevuld met een venster. Op de verdieping bevat iedere travee siermetselverband en een venster met een betonnen kruiskozijn. In de korte kopgevel van drie traveeën is in de middentravee een dubbele bronzen deur met siersmeedwerk geplaatst. Aan weerszijden van de toegang zijn bronzen lantaarns opgehangen. Op de verdieping zijn ruitvormige openingen van beton met onder meer het bedrijfslogo met een Y en C aangebracht. In de travee waarmee de vleugel aan de centrale hal grenst is onderin een ingang naar de kelder onder een segmentboogvormig kapje geplaatst. Daarboven een glas-in-lood traplicht achter een betonnen raamwerk.
De lange voorgevel (W) van het hoofdvolume telt eenentwintig tot drieëntwintig vensterassen. De vensters van het souterrain en de begane grond zijn vanaf het maaiveld gevat in een horizontale band van shockcrete. De vensters op de verdiepingen zijn afzonderlijk in shockcrete lijsten geplaatst. Op de begane grond en eerste verdieping zesruits vensters, op de tweede verdieping vierruits vensters. Rechts op de eerste verdieping zijn drie hoge vensters geplaatst onder shockcrete segmentbogen, voorzien van smeedijzeren hekjes en verbonden door sierbanden van shockcrete. Links hiervan twee vierruits vensters, rechts drie.
De lange achtergevel (O) van het hoofdvolume telt eenentwintig vensterassen. De vensters zijn voorzien van shockcrete vensterbanken, onder strekken op de begane grond en eerste verdieping en onder lateien op de twee verdieping. Ook hier op de begane grond en tweede verdieping zesruits vensters en op de eerste verdieping vierruits vensters. Links in de achtergevel is een groot traplicht met glas-in-lood in een lijst met roedenverdeling in shockcrete geplaatst. Centraal in de eindgevel (N) van het hoofdvolume leidt een betonnen trap met ijzeren trapleuning naar een glasdeur op de begane grond. Daarboven een balkon met een glasdeur en een smeedijzeren hekje. Beide deuren in een shockcrete lijst. Verder is de gevel geleed door twee- en vierruits vensters, met en zonder lijst.
De voorgevel (W) van de derde vleugel bevat op de begane grond vier door shockcrete gekoppelde vensters en op de verdieping een rond venster met een wapen in glas-in-lood. Hierachter bevindt zich de directiekamer. In de zuidelijke eindgevel op de verdieping een deur in een lijst van shockcrete, die uitkomt op een halfrond console-achtig balkon van shockcrete met een smeedijzeren hekje. De vier vensters in de achtergevel (O) zijn op de verdieping verbonden door sierbanden van shockcrete. Op de begane grond voorzien van vensterbanken en strekken. Rechts smalle hoge vensters, waarachter zich een hal bevindt.
De indeling van het gebouw is nog nagenoeg intact. In de centrale hal is onder meer gebruik gemaakt van travertin en van verglaasde baksteen (geglazuurde steenstrippen). De houten geverniste deuren zijn deels bewaard gebleven. De centrale hal is onder meer voorzien van een monumentale, rondlopende trap met smeedijzeren hekwerk en bronzen en een glas-in-lood venster ontworpen door H. Van Kesteren en vervaardigd door de firma G. Van Geldermalsen uit Rotterdam. In de directiekamer bevinden zich de oorspronkelijke betimmering, meubels, lampen en een roosvenster met het logo van de IJsselcentrale in glas-in-lood.
De muur aan de zuidelijke vleugel is opgemetseld in rode baksteen met een betonnen deklijst boven een plint van beton. Op de hoeken bij de grote doorgang staan bronzen lantaarns. In de openingen zijn smeedijzeren hekken opgehangen. Zowel het transformatorhuis als het gebouw met de garages zijn rechthoekige bouwvolumes in rode baksteen onder een schilddak met naar binnen zwenkende dakvlakken boven een betonnen terugwijkende kroonlijst, net als het kantoorgebouw.
Waardering
Het kantoorgebouw is van algemeen cultuur-, architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang:
- als vroege exponent van de Traditionalistische architectuur, die na de oorlog floreerde
- als hoogtepunt in het oeuvre van de architect A.J. van der Steur
- vanwege de gaafheid van het exterieur en onderdelen van het interieur
- als uiting van het snel groeiende belang van de elektriciteitsvoorziening
- vanwege de beeldbepalende ligging van het gebouw aan een kruising en ten opzichte van de Burgemeester van Roijensingel
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
OFFICE BUILDING of the N.V. Electriciteits Fabriek IJsselcentrale, built in the period 1939-1946. The building is an early exponent of the Traditionalist architecture that flourished after the war. The design is by A.J. van der Steur (Rotterdam) and M. Meijerink (Zwolle). Due to delays incurred during the war, the building was not put into use until 1946.
The building was constructed in the former garden of a villa on the Burgemeester van Roijensingel and stands at a crossroads. On the south side of the building a wall with three entrances to the grounds is attached. On the other side of the wall are a transformer house and garages.
Some trees from the garden have been preserved. In front of the building a circular fountain has been placed, containing in bas-relief: "Presented by the staff of the N.V. Electriciteitsfabriek IJsselcentrale 11 December 1911-1951".
On the north side a new wing has been added to the office building. The new construction is connected to the original building by a low entrance section so that the 1939 design is not compromised.
The interior of the building has been partly preserved. Because the entrance is now in the extension, the original entrance has lost its function. A reception/meeting room has been created in its place.
Description
The office is constructed in red brick on a composite ground plan under partly truncated hipped roofs with inward-sloping roof planes with roof felt above a concrete receding cornice. The largest volume of the building is constructed over a basement and three storeys on a rectangular ground plan. The wing in line (S) with it is constructed over a basement and two storeys, in which the director's room is located on the upper storey. Perpendicular to the connection (W) of these two volumes, at the height of the hall with the staircase, stands the original entrance wing which is two storeys high.
The windows are straight-headed and set in bronze frames. They are placed both singly and coupled in lists of shockcrete (artificial sandstone). The facades of the former entrance wing are articulated by pilasters in shockcrete. The roof of this volume projects over. The side facades (N and S) have five bays, the end facade (W) three. On the ground floor the areas between the pilasters are entirely filled with a window. On the upper storey each bay contains decorative brickwork and a window with a concrete cross window. In the short end facade of three bays a double bronze door with decorative ironwork is placed in the middle bay. On either side of the entrance bronze lanterns are hung. On the upper storey diamond-shaped openings of concrete have been made with, among other things, the company logo with a Y and C. In the bay where the wing borders the central hall, an entrance to the basement below a segmental arched canopy is placed at the bottom. Above it a leaded glass stairlight behind a concrete frame.
The long front facade (W) of the main volume has twenty-one to twenty-three window axes. The windows of the basement and ground floor are set from ground level in a horizontal band of shockcrete. The windows on the upper storeys are set individually in shockcrete lists. On the ground floor and first storey six-pane windows, on the second storey four-pane windows. On the right of the first storey three tall windows are placed under shockcrete segmental arches, provided with wrought-iron grilles and connected by ornamental bands of shockcrete. To the left of this two four-pane windows, to the right three.
The long rear facade (E) of the main volume has twenty-one window axes. The windows are provided with shockcrete window sills, with stretchers on the ground floor and first storey and with lintels on the second storey. Here too on the ground floor and second storey six-pane windows and on the first storey four-pane windows. On the left in the rear facade a large stairlight with leaded glass in a frame with glazing bars in shockcrete is placed. In the centre of the end facade (N) of the main volume a concrete stair with iron stair rail leads to a glass door on the ground floor. Above it a balcony with a glass door and a wrought-iron grille. Both doors in a shockcrete frame. Furthermore the facade is articulated by two- and four-pane windows, with and without frames.
The front facade (W) of the third wing contains on the ground floor four windows coupled by shockcrete and on the upper storey a round window with a coat of arms in leaded glass. Behind this is the director's room. In the southern end facade on the upper storey a door in a shockcrete frame leading to a semicircular console-like balcony of shockcrete with a wrought-iron grille. The four windows in the rear facade (E) are connected on the upper storey by ornamental bands of shockcrete. On the ground floor provided with window sills and stretchers. On the right narrow tall windows, behind which a hall is located.
The layout of the building is still virtually intact. In the central hall use has been made of travertine and of glazed brick (glazed stone strips). The wooden varnished doors are partly preserved. The central hall is provided, among other things, with a monumental, continuous stair with wrought-iron railwork and a leaded glass window designed by H. Van Kesteren and made by the firm G. Van Geldermalsen from Rotterdam. In the director's room the original interior woodwork, furniture, lamps and a wheel window with the logo of the IJsselcentrale in leaded glass are located.
The wall on the southern wing is built in red brick with a concrete coping above a concrete base. Bronze lanterns stand on the corners at the large entrance. Wrought-iron grilles are hung in the openings. Both the transformer house and the building with garages are rectangular building volumes in red brick under a hipped roof with inward-sloping roof planes above a concrete receding cornice, just like the office building.
Valuation
The office building is of general cultural, architectural historical and urban design significance:
- as an early exponent of Traditionalist architecture, which flourished after the war
- as a highlight in the oeuvre of architect A.J. van der Steur
- because of the integrity of the exterior and parts of the interior
- as an expression of the rapidly growing importance of electricity supply
- because of the landmark position of the building at a crossroads and in relation to the Burgemeester van Roijensingel
Nearby in the register
- Woonhuis, Van Nagellstraat 19Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Burgemeester van Roijensingel 13Woonhuisunder 1 mi
- Kantoorwoning, Van Nagellstraat 1 AWerk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Burgemeester van Roijensingel 17Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.