TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Maarsbergen

Maarsbergen, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Landhuis
Category
onroerend gebouwd
Address
Maarnse Grindweg 30, 3953 LW Maarsbergen (Utrechtse Heuvelrug 26)
Place
Maarsbergen
Municipality
Utrechtse Heuvelrug
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.04562, 5.40142
Part of complex
509612
Monument number
509611

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

HUIS MAARSBERGEN.

Tweebeukig huis op rechthoekige grondslag, verzwaard met twee diagonaal tegenover elkaar liggende hoektorens; op de hoeken van de voorbeuk een arkeltoren. De voorbeuk dateert uit halverwege de 15de of de 16de eeuw (proosdijhuis), de achterbeuk uit halverwege de 19de eeuw, de hoektorens uit 1930. Het geheel is opgetrokken in roodbruine baksteen en omvat souterrain, begane grond, eerste verdieping en zolder onder twee schilddaken waarop blauwe Hollandse pannen en schoorstenen met kappen. Karakteristieke onderdelen zijn het uitspringend middenrisaliet met Vlaamse trapgevel waarop een mascaron en leeuwensculptuur, en neogotische toevoegingen als spitsboogfries, kantelen langs de voorgevel en spitsboogtracering in de vensters. In het middenrisaliet staat het wapen van Maarsbergen. De voor- en achtergevel van het huis zijn zeven traveeën breed en vertonen een regelmatige vensterindeling met op de begane grond en eerste verdieping aan de voorzijde zesruits draairamen en aan de achterzijde zesruits schuiframen. In het souterrain bevinden zich voor- en achter vensters met roeden en diefijzers. Aan de achterzijde ontbreekt de spitsboogtracering; twee vensters ter hoogte van de begane grond hebben een ijzeren neogotisch balkon. Om de centrale toegangsdeur aan de voorzijde bevindt zich een natuurstenen omlijsting van pilasters en kroonlijst waarin twee glasdeuren met spitsboogtracering en bovenlicht met lantaarn. In de top van de trapgevel een kruiskozijn met glas-in-lood boven en luiken in de Maarsbergen-kleuren (rood-geel-groen) beneden. Aan de voorzijde zitten vier dakkapellen met koperen dak met overstek, vensters en luiken; aan de achterzijde zitten twee dakkapellen onder zadeldak; vierruitsvensters. Op de uitkragende arkeltorens staat een zeshoekige ingesnoerde naaldspits met koperen dak en gietijzeren windwijzer. De ronde hoektorens worden aan de bovenzijde tienhoekig als aanzet tot de tienzijdige spits met leien in Maasdekking; op de torens staan twee dakkapellen, een schoorsteen en een windwijzer. De vensterindeling van de torens is regelmatig: op de drie verdiepingen houten kruiskozijnen met glas-in-loodramen boven en luiken in de Maarsbergen-kleuren beneden. De travee-indeling van de zijgevels is onregelmatig: aan de westzijde zit beganegronds een halfronde, tweedelige eikenhouten deur met bovenlicht en lantaarn, geflankeerd door een klein kruiskozijn en een rechthoekig venster met roeden. Op de eerste verdieping bevinden zich twee schuiframen met spitsboogtracering. Bijzondere onderdelen aan deze zijde zijn de pomp en vroeg-18de-eeuwse bronzen LUIDKLOK met opschrift en randversiering en de houten ophaalbrug (gerestaureerd in de 20ste eeuw). Aan de oostzijde zit in het souterrain een halfronde houten deur met lantaarn, op de begane grond een hoog venster met halfrond bovenlicht en ter hoogte van de eerste verdieping een rond venster. Tussen het huis en de hoektoren bevindt zich een halfronde uitbouw met drie vensters. Zowel het hoofdgebouw als de hoektorens hebben rechte muurankers en sierankers. Voor het huis ligt een 19de-eeuwse gemetselde BOOGBRUG met een drietreeds natuurstenen trap, plaveisel van gele baksteen en smeedijzeren balusters met ijzeren ketting. Het INTERIEUR is in 1880 en tussen 1930 en 1940 gewijzigd.

Van belang zijn onder meer:

- de stucplafonds, de gedecoreerde deuren, de vensterbanken met vouwblinden, de haardpartijen met marmeren en eikenhouten schouwen;

- de met marmeren tegels belegde gang, de eikenhouten trappartij, deuren en lambrizeringen;

- in de oostelijke toren de eikenhouten trappartij en betimmeringen, de schouwen (aangebracht in 1930);

- de vaste onderdelen van de keuken in het souterrain, met onder meer de vloer van marmer en leisteen en de glazenkast.

Waardering

HUIS MAARSBERGEN van algemeen belang:

- wegens de ouderdom;

- wegens de bouw- en bewoningsgeschiedenis;

- wegens de aanwezigheid van waardevolle onderdelen in het interieur;

- wegens de kenmerkende ligging in de landschappelijke aanleg.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

HUIS MAARSBERGEN.

Two-aisled house on a rectangular ground plan, reinforced with two diagonal corner towers opposite each other; on the corners of the front aisle an arkeltoren. The front aisle dates from the mid-15th or 16th century (proosdijhuis), the rear aisle from the mid-19th century, the corner towers from 1930. The whole is constructed in reddish-brown brick and comprises basement, ground floor, first floor and attic under two hipped roofs with blue Dutch tiles and chimneys with caps. Characteristic components are the projecting central risalite with Flemish stepped gable on which a mascaron and lion sculpture, and neogothic additions such as ogival friezes, crenellations along the front facade and ogival tracery in the windows. The coat of arms of Maarsbergen stands in the central risalite. The front and rear facades of the house are seven bays wide and display a regular window arrangement with on the ground floor and first floor on the front six-pane casement windows and on the rear six-pane sash windows. In the basement there are front and rear windows with glazing bars and window bars. On the rear side the ogival tracery is absent; two windows at the level of the ground floor have an iron neogothic balcony. Around the central entrance door on the front is a natural stone surround of pilasters and cornice in which two glass doors with ogival tracery and fanlight with lantern. In the top of the stepped gable a cross window with stained glass above and shutters in the Maarsbergen colours (red-yellow-green) below. On the front are four roof dormers with copper roof with overhang, windows and shutters; on the rear are two roof dormers under saddle roof; four-pane windows. On the projecting arkeltorens stands a hexagonal constricted needle spire with copper roof and cast-iron weather vane. The round corner towers become ten-sided at the top as the basis for the ten-sided spire with slates in Maas covering; on the towers are two roof dormers, a chimney and a weather vane. The window arrangement of the towers is regular: on the three floors wooden cross windows with stained glass panes above and shutters in the Maarsbergen colours below. The bay arrangement of the side facades is irregular: on the west side at ground level there is a semicircular, two-part oak door with fanlight and lantern, flanked by a small cross window and a rectangular window with glazing bars. On the first floor there are two sash windows with ogival tracery. Special components on this side are the pump and early 18th-century bronze BELL with inscription and rim decoration and the wooden drawbridge (restored in the 20th century). On the east side in the basement is a semicircular wooden door with lantern, on the ground floor a high window with semicircular fanlight and at the level of the first floor a round window. Between the house and the corner tower is a semicircular extension with three windows. Both the main building and the corner towers have straight wall anchors and ornamental anchors. In front of the house is a 19th-century masoned ARCH BRIDGE with a three-step natural stone staircase, paving of yellow brick and wrought-iron balusters with iron chain. The INTERIOR was altered in 1880 and between 1930 and 1940.

Of importance are among others:

- the stucco ceilings, the decorated doors, the window sills with folding shutters, the fireplace sections with marble and oak mantels;

- the corridor laid with marble tiles, the oak staircase, doors and wainscotting;

- in the eastern tower the oak staircase and panelling, the mantels (installed in 1930);

- the fixed components of the kitchen in the basement, including the floor of marble and slate and the glass cabinet.

Valuation

HUIS MAARSBERGEN of general importance:

- on account of its age;

- on account of its construction and occupation history;

- on account of the presence of valuable components in the interior;

- on account of its characteristic location in the landscape design.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map