Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pompstation Bergerweg
Sittard, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915 - 1938
- Address
- Europaboulevard 2, 6135 LD Sittard (Sittard-Geleen 31) (and others)
- Place
- Sittard
- Municipality
- Sittard-Geleen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.99765, 5.85291
- Monument number
- 509589
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "60 Sittard" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
POMPSTATION in traditionele historiserende stijl, 1915, gebouwd in opdracht van de Waterleiding Maatschappij Limburg, naar een ontwerp van architect Jos. Wielders te Sittard. Het pompstation is vrijstaand gesitueerd bij het snijpunt van de spoorlijn Sittard-Maastricht en de Bergerweg. Het pompstation werd in 1938 aan de zuidzijde uitgebreid volgens een ontwerp van G. Cuijpers van de Gemeentewerken Sittard. Tot deze uitbreiding behoren een beluchtingsruimte, een overloopreservoir en een watervoorraadreservoir. Beide reservoirs werden apart van elkaar aangelegd in een aarden talud. De beluchtingsruimte bevindt zich in de aanbouw op het talud achter het oorspronkelijke pompstation. Het nabijgelegen hoogspanningshuis is UITGESLOTEN van bescherming.
Omschrijving
Waterpompstation op een in hoofdvorm vierkante PLATTEGROND, aan de zuidzijde uitgebreid met een smallere aanbouw op een in zuidelijke richting doorlopend aarden talud, waarin een overloopreservoir en een watervoorraadreservoir.
Het pompstation heeft onder het grondpeil kelderruimten in twee niveaus. Vanuit de kelder op het diepste niveau is de bronkelder met schacht bereikbaar. Deze schacht bereikt het grondpeil aan de westzijde van het pompstation en heeft een schachtdeksel. Boven het grondpeil telt het gebouwtje één bouwlaag met zolderverdieping. Dit geheel wordt gedekt door een TENTDAK, aan de noordzijde met ingestoken gevel. De aanbouw op het aarden talud aan de zuidzijde heeft een ingestoken schildkap. Beide daken worden gedekt door blauwe Tuiles-du-Nordpannen en hebben met zink beklede ventilatielantaarns en pionnen. Luifelgoten op houten consoles. Het pompstation is opgetrokken in rode baksteen, op een trasraam met rollaag en gemetseld in kruisverband. Gesausde deurlijsten, vensterlijsten, kruiskozijnen, kroonlijst en afdekking van de steunberen. Onder het aarden talud een geheel gewapend betonnen overloop- en watervoorraadreservoir. Het pompstation heeft een symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL aan de noordzijde, gedomineerd door een risalerende middenpartij met in- en uitzwenkende topgevel. In dit risaliet is een rondboogvormige houten deur met stootbeslag geplaatst, alsmede een oeil-de-boeuf venster. Zowel venster als deur zijn geplaatst in een wit gesausde lijst, waarbij de deurlijst is voorzien van een sluitsteen met het inschrift "Anno 1915". Boven de deur een waterlijst plus een kaderlijst, waarop oorspronkelijk het opschrift "Gemeentelijke drinkwaterleiding" was aangebracht. De topgevel heeft een wit gesausde afdekking en trapsgewijs uitkragende schouderstukken. In beide korte zijden van dit middenrisaliet een rechthoekig venster in een witgesausde lijst. Aan weerszijden van het middenrisaliet een rechthoekige, wit gesausde vensterlijst met horizontale indeling. Op de gevelhoeken dubbele steunberen met wit gesausde afdekking.
De oostelijke en westelijke ZIJGEVELS zijn identiek: beide hebben drie witgesausde vierkante kruiskozijnen, zonder de oorspronkelijke rood-witte vensterluiken, waarvan slechts de scharnieren resteren. Alle vensters, inclusief het oeil-de-boeufvenster, in het uit 1915 daterende bouwvolume waren oorspronkelijk voorzien van glas-in-lood.
Aan de zuidzijde bevindt zich, op het talud, de AANBOUW MET DE WATERVOORRAADRESERVOIRS. De aanbouw is aan de zuidzijde blind, in de west- en oostgevels voorzien van rechthoekige vensterkozijnen met kleine roedeverdeling. Op de gevelhoeken van het bouwvolume uit 1915 zijn de steunberen vervangen door scheimuren, met een rollaag als afdekking, waarachter het aarden talud. Op het talud bevinden zich de drie toegangsluiken van het watervoorraadreservoir.
De pompinstallaties zijn grotendeels vernieuwd. Staalconstructievloer met geribd plaatstaal in de onderste pompenkamer, naar voorbeeld van een constructieberekening van Rörink & Van den Broek te Enschede. Constructie van de luchtschacht boven de bron naar voorbeeld van een berekening van Ingenieursbureau Batavum te Den Haag.
In het INTERIEUR zijn van belang de bronkelder met schacht, het trappenhuis naar de onderste pompenkamer en de bronkelder, de monster/laboratoriumkamer en de bovenste pompenkamer. Diverse ruimten zijn voorzien van rood-zwarte tegelvloeren, groene c.q. rood-geel-blauwe tegellambriseringen. In de hal vier paneeldeuren in lijsten met stootbeslag. Gang- en trappenhuisbogen in dezelfde in- en uitzwenkende vorm als de topgevel boven de hoofdentree.
Waardering
Het pompstation is van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een technische en typologische ontwikkeling met een op dat moment innovatief karakter.
De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de traditionele, historiserende bouwstijl, het materiaalgebruik en de ornamentiek, de esthethische kwaliteiten van het ontwerp en door de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. Het pompstation is een vroeg ontwerp van de Sittardse architect Jos. Wielders en van belang voor diens oeuvre.
Het pompstation is vanwege de situering verbonden met de ontwikkeling c.q. uitbreiding van de stad, van bijzondere betekenis voor het aanzien van Sittard en beschikt over een historisch-ruimtelijke relatie met de ter plaatse aanwezig bron.
Het pompstation is in architectonisch opzicht gaaf bewaard gebleven en is van belang in relatie tot de visuele gaafheid van de omgeving. Bovendien is het gebouw van belang vanwege de in bovenregionaal opzicht architectuurhistorische, bouwtechnische, typologische en functionele zeldzaamheid, in combinatie met de relatieve ouderdom. Op basis van bovenstaande eigenschappen en hoedanigheden vertegenwoordigt het object algemeen belang.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PUMP STATION in traditional historicising style, 1915, built on commission of the Waterleiding Maatschappij Limburg, to a design by architect Jos. Wielders of Sittard. The pump station is freely situated at the intersection of the Sittard-Maastricht railway line and the Bergerweg. The pump station was extended on the south side in 1938 according to a design by G. Cuijpers of the Gemeentewerken Sittard. This extension includes a ventilation chamber, an overflow reservoir and a water storage reservoir. Both reservoirs were constructed separately from each other in an earthen embankment. The ventilation chamber is located in the extension on the embankment behind the original pump station. The nearby high-voltage building is EXCLUDED from protection.
Description
Water pump station on a square PLAN, extended on the south side with a narrower extension on an earthen embankment extending in a southerly direction, containing an overflow reservoir and a water storage reservoir.
The pump station has basement rooms at two levels below ground level. From the basement at the deepest level the spring chamber with shaft is accessible. This shaft reaches ground level on the west side of the pump station and has a shaft cover. Above ground level the building has one STOREY with an attic floor. This whole is covered by a HIPPED ROOF, with recessed gable on the north side. The extension on the earthen embankment on the south side has a recessed hipped roof. Both roofs are covered with blue Tuiles-du-Nord tiles and have zinc-clad ventilation lanterns and ridge cresting. Gutter brackets on wooden consoles. The pump station is constructed in red brick on a tufa frame with a rollcourse and laid in English bond. Rendered door lintels, window lintels, cross windows, cornice and covering of the buttresses. Beneath the earthen embankment a fully reinforced concrete overflow and water storage reservoir. The pump station has a symmetrically planned FRONT FACADE on the north side, dominated by a projecting central section with an in-and-out sweeping stepped gable. In this risalit is a round-arched wooden door with butt hinges, as well as an oeil-de-boeuf window. Both window and door are placed in a white-rendered frame, with the door lintel provided with a keystone bearing the inscription "Anno 1915". Above the door a drip moulding plus a frame moulding, on which the inscription "Gemeentelijke drinkwaterleiding" was originally displayed. The stepped gable has a white-rendered covering and step-like projecting shoulder pieces. In both short sides of this central risalit a rectangular window in a white-rendered frame. On either side of the central risalit a rectangular, white-rendered window frame with horizontal glazing bars. On the gable corners double buttresses with white-rendered covering.
The eastern and western SIDE FACADES are identical: both have three white-rendered square cross windows, without the original red-and-white shutters, of which only the hinges remain. All windows, including the oeil-de-boeuf window, in the building volume dating from 1915 were originally provided with leaded glass.
On the south side, on the embankment, is the EXTENSION WITH THE WATER STORAGE RESERVOIRS. The extension is blind on the south side, in the west and east facades provided with rectangular window frames with small glazing bars. On the gable corners of the building volume from 1915 the buttresses have been replaced by sheet pile walls, with a rollcourse as capping, behind which the earthen embankment. On the embankment are located the three access hatches of the water storage reservoir.
The pump installations have been largely renewed. Steel construction floor with corrugated sheet steel in the lower pump chamber, according to a construction calculation by Rörink & Van den Broek of Enschede. Construction of the air shaft above the spring according to a calculation by Ingenieursbureau Batavum of The Hague.
In the INTERIOR the spring chamber with shaft, the stairwell to the lower pump chamber and the spring chamber, the sample/laboratory room and the upper pump chamber are important. Various rooms have red-and-black tile floors, green or red-yellow-blue tile wainscoting. In the hall four panelled doors in frames with butt hinges. Corridor and stairwell arches in the same in-and-out sweeping form as the stepped gable above the main entrance.
Valuation
The pump station is of cultural-historical value as a particular expression of a technical and typological development with an at that time innovative character.
The architectural-historical values are determined by the traditional, historicising building style, the material use and ornamental work, the aesthetic qualities of the design and by the particular coherence between exterior and interior. The pump station is an early design by Sittard architect Jos. Wielders and is important for his oeuvre.
The pump station is because of its location connected with the development and extension of the city, of particular significance for the appearance of Sittard and possesses a historical-spatial relationship with the spring present there.
The pump station has remained architecturally intact and is important in relation to the visual integrity of the surroundings. Moreover, the building is important because of its rarity from a supra-regional architectural, building technical, typological and functional perspective, in combination with its relative age. On the basis of the above properties and characteristics the object represents a matter of general importance.
Nearby in the register
- TekenschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Woonhuis, Wilhelminastraat 30Woonhuisunder 1 mi
- Erfscheiding, Wilhelminastraat bij 33 AErfscheidingunder 1 mi
- Woonhuis, Ophoven 7Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.