Rijksmonumentenregister · Netherlands
Praktijkwoning, Hereweg 9
Eenrum, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Praktijkwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1873
- Address
- Hereweg 9, 9967 PP Eenrum (Het Hogeland 20)
- Place
- Eenrum
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.36287, 6.46046
- Monument number
- 509505
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
PRAKTIJKWONING met aangebouwd KOETSHUIS gebouwd in 1873 in Eclectische stijl onder architectuur van J.F. Scheepers. Opdrachtgever was dokter A. Folmer. Van 1924 tot 1963 is de villa bewoond geweest door de regionaal bekende dokter Jitse Posthumus. In 1936 heeft een verbouwing plaatsgevonden, waarbij op de zolderverdieping acht kamers zijn ingericht en in het zuidelijke en noordelijke dakschild een dakkapel is aangebracht. In 1964 heeft opnieuw een verbouwing plaatsgevonden door K.G. Olsmeyer en P. Sijpkes uit Groningen, waarbij de indeling van de plattegrond van de begane grond gewijzigd is. De villa heeft een grote tuin die indertijd vermoedelijk in landschapsstijl is aangelegd. Van de oorspronkelijke tuin zijn met name de grote loofbomen overgebleven. Een oprijlaan vanaf de Hereweg door de tuin geeft toegang tot de dokterswoning. Door middel van een dam met een fraai gietijzeren hekwerk wordt de sloot die parallel aan de Hereweg loopt overbrugd. Het TOEGANGSHEK bestaat uit twee gietijzeren hoofdpijlers bekroond door een dennenappel met daartussenin een tweedelig, beweegbaar hek met regels en stijlen van smeedijzer met gietijzeren punten. Aan beide zijkanten is een ijzeren vleugelstuk bevestigd.
De dokterswoning ligt aan het begin van de Hereweg, waarlangs van het laatste kwart van de 19de eeuw het dorp Eenrum zich uitbreidde met vooral voorname woonhuizen. De Hereweg ligt in het beschermd dorpsgezicht Eenrum. Samen met de monumentale panden aan de Hereweg 4 en 8 vormt de dokterswoning de entree tot de wierdebebouwing van Eenrum.
Omschrijving PRAKTIJKWONING op rechthoekige plattegrond opgemetseld van rode baksteen. Gevels hebben een plint van pleisterwerk, op hoeken een pilaster van baksteen en worden beëindigd door een kroonlijst. Vensters worden beëindigd door korfboog en hebben omlijsting met kuif; in bovenlicht een verticale roede; tussen vensters en plint een paneel van pleisterwerk. Pand wordt gedekt door een afgeplat schilddak van geglazuurde donkerblauwe gegolfde Friese pannen; in zuidelijk en noordelijk dakschild een niet-originele dakkapel uit omstreeks 1936; op elke hoek een deels gemetselde, deels gepleisterde schoorsteen met kap.
Entree bevindt zich in middenrisaliet van oostgevel; in portiek met in zijwanden panelen van pleisterwerk een dubbele paneeldeur met smeedwerk voor vensters en bovenlicht met middenroede, beëindigd door korfboog; drie treden hoge stoep van hardsteen. Portiek heeft omlijsting van pleisterwerk met korintische kapitelen en kuif. Middenrisaliet is tot en met zolderverdieping doorgetrokken. Boven portiek een houten balkon ondersteund door houten consoles; balkon heeft een balustrade smeedijzer met houten balusters; dubbele balkondeur heeft omlijsting van pleisterwerk die beëindigd wordt door halfrond fronton. Boven balkondeur een gevellijst en vervolgens daarboven een bakstenen fronton met een omlijst halfrond venster; fronton wordt bekroond door bloem van smeedijzer. Aan weerszijden van middenrisaliet twee vensters met houten luiken. Zuidgevel wordt door twee pilasters verdeeld in drie gevelvelden. Op grens van middelste en westelijke gevelveld een aangebouwde serre met onderbouw van rode baksteen en lessenaarsdak met langs dakrand een decoratieve houten lijst; bovenbouw bestaat uit vensters met daartussen decoratief houtwerk; aan zuidzijde niet-originele deur en twee niet-originele vensters. Ten oosten van serre twee vensters met houten luiken en dubbele terrasdeur met bovenlicht, beëindigd door korfboog. Ten westen van serre een niet-origineel samengesteld venster uit omstreeks 1936. In midden van achtergevel, westgevel, een dubbele deur met in elke helft een achtruits venster; bovenlicht met middenroede beëindigd door korfboog; twee treden hoge stoep van baksteen. Boven deur een rechthoekige dakkapel van baksteen, beëindigd door kroonlijst met twee verticale T-vensters. Ten zuiden van deur een niet-origineel venster en een niet-originele deur; ten noorden ervan een eveneens niet-origineel venster en een kleine vijfhoekige uitbouw. Achtergevel wordt beëindigd door bakgoot met ijzeren beugels. Noordgevel wordt evenals zuidgevel door twee pilasters in drie gevelvelden verdeeld. In middelste gevelveld een niet-originele deur met bovenlicht en een origineel venster met daaronder twee kleine keldervensters. In westelijk gevelveld twee vensters.
Ter hoogte van zuidelijk gevelveld is een KOETSHUIS aangebouwd. Koetshuis op rechthoekig plattegrond is opgemetseld van rode baksteen en wordt gedekt door een asymmetrisch zadeldak van blauwe Hollandse pannen; niet-originele mastgoot. Voorgevel, oostgevel, heeft vernieuwde decoratieve windveren en een dubbele opgeklampte schuurdeur beëindigd door segmentboog; naast schuurdeur een klein zesruits segmentboogvenster met ijzeren roeden; in topgevel een dubbele opgeklampte zolderdeur. Tussen schuur en woonhuis een niet-originele deur met bovenlicht beëindigd door korfboog; tussenstuk heeft niet-originele hoge gemetselde schoorsteen. In beide zijgevels vermoedelijk vier van dezelfde segmentboogvensters als in voorgevel. Tegen zuidgevel is glazen kas aangebouwd; naast kas een opgeklampte deur. Achtergevel heeft aangebouwd houten kippenhok die wegens onvoldoende kwaliteit buiten de bescherming valt; hiernaast een opgeklampte deur met rechthoekig bovenlicht en een klein verticaal venster. In topgevel een dubbele opgeklampte zolderdeur.
Waardering
Praktijkwoning met aangebouwd koetshuis en toegangshek van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang:
- als voorbeeld van een rijk gedecoreerde dokterswoning uit 1873 in de provincie Groningen
- vanwege de fraaie vormgeving, de ornamentiek en het materiaalgebruik
- als goede representant van het oeuvre van architect J.F. Scheepers
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van woonhuis en hek
- vanwege de beeldbepalende ligging in het beschermd dorpsgezicht Eenrum
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PRACTICE RESIDENCE with attached COACH HOUSE built in 1873 in Eclectic style under the architecture of J.F. Scheepers. The client was doctor A. Folmer. From 1924 to 1963 the villa was occupied by the regionally well-known doctor Jitse Posthumus. In 1936 a renovation took place, whereby eight rooms were fitted out on the attic storey and a dormer window was installed in the southern and northern hipped roof. In 1964 another renovation took place by K.G. Olsmeyer and P. Sijpkes from Groningen, whereby the layout of the ground floor plan was altered. The villa has a large garden which was presumably laid out in landscape style at that time. Of the original garden, particularly the large deciduous trees have remained. A driveway from the Hereweg through the garden provides access to the doctor's residence. By means of a dam with fine cast-iron railings, the ditch which runs parallel to the Hereweg is bridged. The ACCESS GATE consists of two cast-iron main pillars crowned by a pine cone with between them a two-part, movable gate with cast-iron rules and stiles with cast-iron points. An iron wing piece is attached on both sides.
The doctor's residence is situated at the beginning of the Hereweg, along which from the last quarter of the 19th century the village of Eenrum expanded especially with stately residences. The Hereweg is located in the protected village view Eenrum. Together with the monumental buildings at Hereweg 4 and 8, the doctor's residence forms the entrance to the terpen settlement of Eenrum.
Description PRACTICE RESIDENCE on rectangular plan built of red brick. Facades have a plinth of plasterwork, on corners a pilaster of brick and are terminated by a cornice. Windows are terminated by a segmental arch and have moulding with hood; in the fanlight a vertical glazing bar; between windows and plinth a panel of plasterwork. Building is covered by a flattened hipped roof of glazed dark blue corrugated Frisian tiles; in the southern and northern hipped roof a non-original dormer window from circa 1936; on each corner a partly brick, partly plastered chimney with cap.
Entrance is situated in the central projection of the east facade; in a porch with panels of plasterwork in the side walls a double panelled door with wrought-ironwork for windows and fanlight with central glazing bar, terminated by a segmental arch; stoep of hard stone three steps high. Porch has moulding of plasterwork with Corinthian capitals and hood. Central projection is carried through to and including the attic storey. Above the porch a wooden balcony supported by wooden consoles; balcony has a wrought-iron balustrade with wooden balusters; double balcony door has plasterwork moulding which is terminated by a semicircular pediment. Above the balcony door a facade band and then above that a brick pediment with a moulded semicircular window; pediment is crowned by a wrought-iron flower ornament. On either side of the central projection two windows with wooden shutters. South facade is divided by two pilasters into three facade fields. On the boundary of the middle and western facade field an attached conservatory with base of red brick and lean-to roof with decorative wooden moulding along the roof edge; superstructure consists of windows with decorative woodwork between them; on the south side a non-original door and two non-original windows. East of the conservatory two windows with wooden shutters and double terrace door with fanlight, terminated by a segmental arch. West of the conservatory a non-original composite window from circa 1936. In the centre of the rear facade, west facade, a double door with in each half a four-pane window; fanlight with central glazing bar terminated by a segmental arch; stoep of brick two steps high. Above the door a rectangular brick dormer window, terminated by a cornice with two vertical T-windows. South of the door a non-original window and a non-original door; north of it an equally non-original window and a small pentagonal extension. Rear facade is terminated by a gutter with iron brackets. North facade is divided, as well as the south facade, by two pilasters into three facade fields. In the middle facade field a non-original door with fanlight and an original window with below it two small cellar windows. In the western facade field two windows.
At the level of the southern facade field, a COACH HOUSE is attached. Coach house on rectangular plan is built of red brick and is covered by an asymmetrical gabled roof of blue Dutch tiles; non-original rain gutter. Front facade, east facade, has renewed decorative wind vanes and a double clamped barn door terminated by a segmental arch; next to the barn door a small six-pane segmental arch window with iron glazing bars; in the gable a double clamped loft door. Between barn and dwelling house a non-original door with fanlight terminated by a segmental arch; intermediate section has a non-original high brick chimney. In both side facades presumably four of the same segmental arch windows as in the front facade. Against the south facade a glass greenhouse is attached; next to the greenhouse a clamped door. Rear facade has an attached wooden chicken coop which, due to insufficient quality, falls outside the protection; next to it a clamped door with rectangular fanlight and a small vertical window. In the gable a double clamped loft door.
Valuation
Practice residence with attached coach house and access gate of general cultural and architectural historical importance:
- as an example of a richly decorated doctor's residence from 1873 in the province of Groningen
- because of the fine design, the ornamentation and the use of materials
- as a good representative of the oeuvre of architect J.F. Scheepers
- because of the reasonable degree of integrity of dwelling house and gate
- because of the landmark status in the protected village view Eenrum
Nearby in the register
- Woonhuis, Hereweg 8Woonhuisunder 1 mi
- Onderwijzerswoning, Hereweg 4Dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Hereweg 1Woonhuisunder 1 mi
- Begraafplaatshek, Kerkhofslaan bij 2Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.