Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Wierde 31
Leens, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912
- Address
- Wierde 31, 9965 TA Leens (Het Hogeland 20)
- Place
- Leens
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.36004, 6.39045
- Monument number
- 509497
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 4 Groningen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RENTENIERSWONING met aangebouwd KOETSHUIS in 1912 gebouwd naar een ontwerp van T. Reitsema bij de naastgelegen boerderij Tuinsterheerd. Het in een Overgangsarchitectuur waarin Art Nouveau en Chaletstijl elementen opgetrokken pand is gelegen aan de vroegere doorgaande weg van Leens naar Wehe en Den Hoorn, aan de noordelijke rand van de Tuinster Wierde. Bij de villa hoort een oorspronkelijk vrijstaand koetshuis dat in 1969 is verbouwd tot garage. De ruimte tussen woonhuis en garage is later afgetimmerd en overdekt; de garage kreeg aan de zuidzijde een aanbouw.
Omschrijving
Eén bouwlaag hoge, deels onderkelderde RENTENIERSWONING met platte aanbouw en aangebouwd koetshuis aan de zuidzijde. Gevels zijn gepleisterd en hebben een trasraam van gesinterde donkerpaarse baksteen; natuurstenen gevelbanden. Pand wordt gedekt door een samengesteld dak met aan de noord-, oost- en westzijde geglazuurde rode tuiles du nord en aan de zuidzijde, de achterkant, geglazuurde rode muldenpannen; nok wordt bekroond door een piron; aan westzijde een gepleisterde schoorsteen met decoraties van rode baksteen. Goot op houten klossen met daaronder vakwerk-motief van rode baksteen. Rechthoekige vensters hebben bovenlichten met gekleurd glas-in-lood; bovenlichten van vensters aan de westgevel hebben een houten roedenverdeling met gekleurd glas; vensters worden beëindigd door natuurstenen lateien met daarboven een rollaag van rode baksteen.
Entree bevindt zich in de twee bouwlagen hoge uitbouw met zadeldak aan de westgevel, waar de hal en het trappenhuis zijn ondergebracht. Een uitgebouwd, opengewerkt portiek geeft toegang tot de voordeur; portiek heeft onderbouw en balustrade van donkerpaarse baksteen met op de hoeken natuurstenen elementen en wordt beëindigd door een rollaag van witte verblendsteen; twee geornamenteerde vermoedelijk houten pilaren dragen schuin afdak. Voordeur met houtsnijwerk in de stijl van de Art Deco heeft gedecoreerde houten kozijnen en bovendorpel; boven- en zijlichten met gekleurd glas-in-lood. Aan weerszijden van voordeur een gevelsteen: linker met opschrift 'TA 19' en rechter met 'GH 12'. Boven portiek drie verticale vensters met gekleurd glas-in-lood met Art Nouveau-motieven; elk beëindigd door een natuurstenen latei en gezamenlijk door een segmentboog van rode baksteen. In de noordgevel van de uitbouw, aan de straatzijde, twee kleine rechthoekige schilderingen achter een glasplaat; linker stelt vermoedelijk een ridder voor en rechter een jonkvrouw. Noordgevel heeft een driezijdige erker met drie verticale vensters. Daarboven een balkon met balustrade van donkerpaarse baksteen en gepleisterde balusters; balkon heeft samengesteld segmentboogvenster met dubbele deur. Boven het balkon is de gevel doorgetrokken en wordt beëindigd door een topgevel met klimmend fries van natuursteen; op de geveltop een natuurstenen element. Aan de oostgevel is een serre aangebouwd; serre heeft een hoog trasraam van donkerpaarse steen, overige deel van de gevels is gepleisterd; aan de noord- en zuidzijde dubbele vensters; aan de oostzijde dubbele houten deur met aan weerszijden een enkel venster waarvoor een drie treden hoge stoep van granito; zijmuren van stoep zijn van donkerpaarse steen, worden beëindigd door een rollaag van witte verblendsteen en hebben op de hoeken een bakstenen pilaster met natuurstenen bekroning. Boven de serre is de gevel doorgetrokken en wordt gedekt door een zadeldak; in de topgevel een klein verticaal venster met roedenverdeling, beëindiging door natuurstenen latei met daarboven een segmentboog van rode baksteen; topgevel zelf wordt afgedekt door natuurstenen lateien.
Aanbouw aan de zuidgevel heeft een laag trasraam van donkerpaarse steen en gepleisterde gevels; plat dak met een gepleisterde schoorsteen; goot op houten klossen. In westgevel een niet-origineel venster.
Aangebouwd KOETSHUIS heeft een trasraam van donkerpaarse steen en gepleisterde gevels; gevelbanden van rode baksteen. Koetshuis wordt gedekt door een zadeldak met aan de noordzijde geglazuurde rode tuiles du nord en aan de zuidzijde rode muldenpannen; goot op houten klossen. In de oostgevel twee uitgespaarde gevelvelden met elk een rond venster met gietijzeren roeden. In westgevel een niet-originele garagedeur. In beide topgevels twee kleine verticale vensters.
INTERIEUR heeft enkele wijzigingen ondergaan. In het woonhuisgedeelte is op de begane grond de oorspronkelijke samengestelde plattegrond nog geheel aanwezig. De hal met tochtportaal, trappenhuis en overloop verkeren nog geheel in oorspronkelijke staat. Tochtportaal heeft een granito vloer en een lambrizering van geglazuurde groene tegels met in het bovenste deel tegels gedecoreerd met blauwe druiventrossen; wanden zijn gepleisterd met geometrische motieven, in hoeken Art Nouveau-decoraties met aapjes. Tussen tochtportaal en hal een tochtdeur met gezandstraald glas met Art Nouveau-motieven; boven- en zijlichten hebben hetzelfde glas. In de hal paneeldeuren met in het bovenste deel glas met roedenverdeling; omlijsting in stijl van de Art Deco. Trap heeft houten trappalen en balustrade gedecoreerd met houtsnijwerk in de stijl van de Art Deco. Aan oostzijde van het woonhuisgedeelte bevindt zich een kamer-en-suite; houten suitedeuren hebben gekleurd glas-in-lood met Art Nouveau-motieven. Voorkamer heeft een gepolijste zwarte marmeren schoorsteenmantel met Art Deco-motieven en aan bovenzijde van de schouwpartij een Art Nouveau-schildering voorstellende een kikker en twee pelikanen; plafond met schilderingen in de stijl van de Art Nouveau. Achterkamer heeft dezelfde zwart marmeren schoorsteenmantel als in voorkamer met aan de bovenzijde van de schouwpartij een Art Nouveau-schildering voorstellende een duif die vijf jongen voert, omringd door eikenbladeren.
Waardering
Rentenierswoning met aangebouwd koetshuis van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang:
- als voorbeeld van een rentenierswoning met koetshuis uit het begin van de twintigste eeuw in de provincie Groningen
- als representant van het oeuvre van T. Reitsema
- vanwege de fraaie vormgeving en ornamentiek die typerend is voor de regionale variant op de Art Nouveau in Groningen
- vanwege tamelijk hoge mate van gaafheid van het exterieur en delen van het interieur
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
RENTENIERS' HOUSE with attached CARRIAGE HOUSE built in 1912 after a design by T. Reitsema adjacent to the neighbouring farmhouse Tuinsterheerd. The building, constructed in a Transitional architecture incorporating Art Nouveau and Chalet style elements, is located on the former through road from Leens to Wehe and Den Hoorn, on the northern edge of the Tuinster Wierde. The villa has an originally detached carriage house that was converted to a garage in 1969. The space between the residential house and garage was later boarded up and covered; the garage received an extension on the southern side.
Description
One-storey RENTENIERS' HOUSE, partly with basement, with flat extension and attached carriage house on the southern side. Facades are rendered and have a plinth of sintered dark purple brick; natural stone facade bands. The building is covered by a composite roof with glazed red tuiles du nord on the north, east and west sides and glazed red half-round pantiles on the southern side, the rear; the ridge is crowned by a cresting tile; on the western side a rendered chimney with decorations of red brick. Gutter on wooden corbels with half-timbered motif of red brick below. Rectangular windows have fanlights with coloured lead glazing; fanlights of windows on the west facade have wooden glazing bars with coloured glass; windows are finished by natural stone lintels with a roll course of red brick above.
The entrance is located in the two-storey projection with gabled roof on the west facade, where the hall and staircase are housed. An open-work projecting porch provides access to the front door; the porch has a base and balustrade of dark purple brick with natural stone elements at the corners and is finished by a roll course of white facing brick; two ornamental wooden pillars support a sloping canopy. Front door with wood carving in Art Deco style has decorated wooden frames and overdoor; upper and side lights with coloured lead glazing. On either side of the front door a facade stone: left inscribed 'TA 19' and right with 'GH 12'. Above the porch three vertical windows with coloured lead glazing with Art Nouveau motifs; each finished by a natural stone lintel and collectively by a segmental arch of red brick. In the north facade of the projection, on the street side, two small rectangular paintings behind a glass plate; the left presumably depicting a knight and the right a young lady. North facade has a three-sided bay with three vertical windows. Above this a balcony with balustrade of dark purple brick and rendered balusters; balcony has a composite segmental arched window with double door. Above the balcony the facade continues and is finished by a gable with climbing frieze of natural stone; at the gable apex a natural stone element. To the east facade a conservatory is attached; the conservatory has a high plinth of dark purple brick, the remaining part of the facades is rendered; on the north and south sides double windows; on the east side double wooden door with a single window on either side, in front of which a three-step high floor of granito; the side walls of the floor are of dark purple brick, are finished by a roll course of white facing brick and have on the corners a brick pilaster with natural stone capping. Above the conservatory the facade continues and is covered by a gabled roof; in the gable a small vertical window with glazing bars, finished by natural stone lintel with a segmental arch of red brick above; the gable itself is capped by natural stone lintels.
Extension to the south facade has a low plinth of dark purple brick and rendered facades; flat roof with a rendered chimney; gutter on wooden corbels. In the west facade a non-original window.
Attached CARRIAGE HOUSE has a plinth of dark purple brick and rendered facades; facade bands of red brick. The carriage house is covered by a gabled roof with glazed red tuiles du nord on the north side and red half-round pantiles on the south side; gutter on wooden corbels. In the east facade two recessed facade panels each with a round window with cast-iron glazing bars. In the west facade a non-original garage door. In both gables two small vertical windows.
INTERIOR has undergone some alterations. In the residential section on the ground floor the original composite floor plan is still entirely present. The hall with draught vestibule, staircase and landing are still in completely original condition. The draught vestibule has a granito floor and wainscoting of glazed green tiles with tiles decorated with blue grape bunches in the upper part; the walls are rendered with geometric motifs, in the corners Art Nouveau decorations with monkeys. Between the draught vestibule and hall a draught door with sandblasted glass with Art Nouveau motifs; upper and side lights have the same glass. In the hall panel doors with glass with glazing bars in the upper part; framing in Art Deco style. The staircase has wooden balusters and balustrade decorated with wood carving in Art Deco style. On the east side of the residential section is a suite room; the wooden suite doors have coloured lead glazing with Art Nouveau motifs. The front room has a polished black marble fireplace mantel with Art Deco motifs and above the fireplace surround an Art Nouveau painting depicting a frog and two pelicans; ceiling with paintings in Art Nouveau style. The back room has the same black marble fireplace mantel as in the front room with above the fireplace surround an Art Nouveau painting depicting a dove feeding five young, surrounded by oak leaves.
Valuation
Renteniers' house with attached carriage house of general cultural and architectural historical significance:
- as an example of a renteniers' house with carriage house from the early twentieth century in the province of Groningen
- as a representative work of T. Reitsema's oeuvre
- on account of the fine design and ornamentation which is characteristic of the regional variant of Art Nouveau in Groningen
- on account of the fairly high degree of integrity of the exterior and parts of the interior
Nearby in the register
- Historische aanleg, Wierde bij 40Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Boerderij, Wierde 33Boerderijunder 1 mi
- VerhildersumKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Brug(L), Wierde bij 40Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.