Rijksmonumentenregister · Netherlands
St. Ludgerus
Wehe-den Hoorn, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1873
- Address
- Mernaweg 55, 9964 AR Wehe-den Hoorn (Het Hogeland 20)
- Place
- Wehe-den Hoorn
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.35799, 6.42773
- Part of complex
- 509430
- Monument number
- 509435
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SCHOOLGEBOUW behorende bij Rooms-Katholieke Sint Bonifatiuskerk, Sint Ludgerus genaamd, gebouwd in 1873 naar een ontwerp van architect W.V.A. Tepe in Neo-Gotische stijl. In 1879 werd de lagere school aan de voorzijde (noordzijde) uitgebreid met een sociteitsgebouw en dienstwoning, eveneens ontworpen door Tepe. In 1921 werd vervolgens het schoolgedeelte aan de achterzijde met twee lokalen uitgebreid. H. Havinga tekende hiervoor de plannen. Na de Tweede Wereldoorlog, in 1950 werd het gehele gebouw vernieuwd door architect W. Reitsema uit Leens. Het stuk tussen school en sociëteit, dat vroeger vermoedelijk bestond uit een ommuurde binnenplaats en wasplaats, werd vernieuwd en het woongedeelte werd bij de sociëteitsruimte getrokken. In 1989 tenslotte is begonnen met de verbouw van het school- annex sociëteitsgebouw tot woonhuis met atelier en expositieruimte. Het interieur is als gevolg van deze verbouwing niet meer oorspronkelijk en valt derhalve buiten de bescherming.
W.V.A. Tepe is vooral bekend vanwege zijn vele rooms-katholieke kerken in neo-gotische stijl. Hij begon zijn carrière echter met het bouwen van scholen. Van zijn vroege scholen, waarvan de meeste zijn verdwenen, bestaan er vermoedelijk nog vier, waaronder de Sint Ludgerusschool in Wehe-den Hoorn.
Omschrijving
Eén bouwlaag hoog SCHOOLGEBOUW uit 1873 in Neo-Gotische stijl is opgetrokken in bruine baksteen; trasraam steekt iets naar voren; in gevels banden van siermetselwerk. Alle topgevels hebben in het midden een pilaster die door de geveltop heen loopt; schuine gevelgedeelten worden beëindigd door een ezelsrug. Pand wordt gedekt door een samengesteld zadeldak; het voorste en middengedeelte hebben een geglazuurde blauwe platte Friese pan; het achterste gedeelte heeft nieuwe pannen; drie gemetselde schoorstenen op nok. Voorste en middengedeelte hebben een houten bakgoot die op rand van uitgeholde baksteen is geplaatst; achterste gedeelte heeft een goot op klossen. Vensters in voorste en middengedeelte worden beëindigd door korfboog met in boogtrommel siermetselwerk en hebben bakstenen dorpels.
Voorste gedeelte, daterend uit 1879, heeft een dwarsgeplaatst zadeldak met aan noordzijde een uitbouw, waarin zich een portaal bevond. Uitbouw heeft gevel met oren en in topgevel een middenpilaster. Rechts van middenpilaster een voordeur met tweedelig bovenlicht beëindigd door korfboog en een niet-originele stoep; links een venster uit 1950 (oorspronkelijk een deur); in topgevel twee smalle verticale vensters. Aan weerszijden van uitgebouwd portaal twee zesruits vensters. Op hoeken en tussen vensters bakstenen "steunberen". Zijgevels van voorste gedeelte hebben uitkraging en in midden van gevel een bakstenen steunbeer; twee zesruits vensters; in topgevel twee vierruits vensters.
Middengedeelte, daterend uit 1873, heeft een dwarsgeplaatst zadeldak. Beide topgevels, aan oost- en westzijde, hebben op hoeken en in midden een bakstenen steunbeer; twee grote vensters beëindigd door korfboog. Vensters aan oostzijde hebben nieuwe kozijnen en roedenverdeling. Noordelijk venster aan westzijde is een dubbel zesruits venster; zuidelijk venster is deels dicht gemetseld.
Gedeelte tussen voor- en middengedeelte heeft een plat dak. Tussenstuk heeft aan westzijde drie zesruits vensters en aan oostzijde een niet-originele deur en venster.
Achterste gedeelte, daterend uit 1921, heeft twee in de lengte geplaatste zadeldaken die op dwarsgeplaatst zadeldak van middengedeelte aankappen. Aan achterkant, zuidzijde, twee topgevels. Oostelijke topgevel heeft in midden een steunbeer; westelijke topgevel wordt bekroond door een verticaal bakstenen element. Op hoeken bakstenen steunberen. Beide topgevels hebben twee grote vensters met vermoedelijk nieuwe kozijnen en roedenverdeling die worden beëindigd door rollaag. Westelijke topgevel heeft drie kleine verticale vensters beëindigd door rondboog met in boogtrommel siermetselwerk; oostelijke topgevel heeft twee vensters met rondboog. Westgevel van achterste gedeelte heeft een deur met een groot bovenlicht (beide niet origineel). Oostgevel heeft een samengesteld venster beëindigd door rondboog met siermetselwerk in boogtrommel en entreepartij uit 1950. INTERIEUR is gewijzigd.
Waardering
Rooms-katholiek school- annex sociëteitsgebouw van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang:
- als voorbeeld van een Rooms-Katholieke dorpsschool annex sociteitsgebouw uit de tweede helft van de 19de eeuw in de provincie Groningen
- als representant van één van de weinige vroege schoolgebouwen van architect W.V.A. Tepe
- vanwege de tamelijk hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de functionele en ruimtelijk-visuele relatie met de andere onderdelen van het complex
- vanwege de beeldbepalende ligging midden in het dorp
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SCHOOL BUILDING belonging to the Roman Catholic Sint Bonifatiuskerk, named Sint Ludgerus, built in 1873 to a design by architect W.V.A. Tepe in Neo-Gothic style. In 1879 the primary school at the front (north side) was extended with a society building and service dwelling, also designed by Tepe. In 1921 the school section at the rear was subsequently extended with two classrooms. H. Havinga drew up the plans for this. After the Second World War, in 1950 the entire building was renovated by architect W. Reitsema from Leens. The section between school and society, which formerly presumably consisted of an enclosed courtyard and washhouse, was renovated and the residential section was brought together with the society space. In 1989 finally, work began on the conversion of the school and society building into a dwelling house with studio and exhibition space. The interior is no longer original as a result of this conversion and therefore falls outside the protection.
W.V.A. Tepe is particularly known for his many Roman Catholic churches in neo-gothic style. He began his career, however, by building schools. Of his early schools, most of which have disappeared, there presumably still exist four, including the Sint Ludgerusschool in Wehe-den Hoorn.
Description
One storey high SCHOOL BUILDING from 1873 in Neo-Gothic style built in brown brick; render frame projects slightly forward; in gables bands of decorative brickwork. All gable ends have in the centre a pilaster that runs through the gable top; sloped gable sections are terminated by a saddle-back ridge. Building is covered by a composite gabled roof; the front and middle sections have glazed blue flat Frisian pantile; the rear section has new tiles; three brick chimneys on the ridge. Front and middle sections have a wooden gutter placed on the edge of recessed brick; rear section has a gutter on brackets. Windows in front and middle sections are terminated by a segmental arch with decorative brickwork in the arch soffit and have brick sills.
Front section, dating from 1879, has a transversely-placed gabled roof with on the north side a projection, in which a porch was situated. Projection has a gable with ears and in the gable end a central pilaster. To the right of central pilaster a front door with two-part fanlight terminated by segmental arch and a non-original step; to the left a window from 1950 (originally a door); in gable end two narrow vertical windows. On either side of the projected porch two six-pane windows. On corners and between windows brick "buttresses". Side gables of front section have projecting courses and in the centre of the gable a brick buttress; two six-pane windows; in gable end two four-pane windows.
Middle section, dating from 1873, has a transversely-placed gabled roof. Both gable ends, on east and west sides, have on corners and in the centre a brick buttress; two large windows terminated by segmental arch. Windows on east side have new frames and glazing bars. Northern window on west side is a double six-pane window; southern window is partly bricked up.
Section between front and middle section has a flat roof. Intermediate section has on west side three six-pane windows and on east side a non-original door and window.
Rear section, dating from 1921, has two lengthways-placed gabled roofs that lean onto the transversely-placed gabled roof of the middle section. At the rear, south side, two gable ends. Eastern gable end has in the centre a buttress; western gable end is crowned by a vertical brick element. On corners brick buttresses. Both gable ends have two large windows with presumably new frames and glazing bars terminated by a roll moulding. Western gable end has three small vertical windows terminated by a round arch with decorative brickwork in the arch soffit; eastern gable end has two windows with round arch. West gable of rear section has a door with a large fanlight (both non-original). East gable has a composite window terminated by a round arch with brickwork in the arch soffit and entrance section from 1950. INTERIOR is altered.
Valuation
Roman Catholic school and society building of general cultural and architectural-historical importance:
- as an example of a Roman Catholic village school and society building from the second half of the 19th century in the province of Groningen
- as a representative of one of the few early school buildings by architect W.V.A. Tepe
- because of the fairly high degree of integrity of the exterior
- because of the functional and spatial-visual relationship with the other components of the complex
- because of the prominent location in the middle of the village
Nearby in the register
- St. BonifatiuskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Warfhuisterweg 4Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Begraafplaatshek, Warfhuisterweg bij 10 ABegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Rouwkapel(F), Warfhuisterweg 10 AKapelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.