Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Blokhut
Diemen, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Nijverheid
- Function
- Benzinestation
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1938
- Address
- Muiderstraatweg 59, 1111 PT Diemen (and others)
- Place
- Diemen
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.33296, 4.98227
- Monument number
- 509024
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Sleeswijk's kaart van Gooi- en Eemland : voor wandelaars, wielrijders en automobilisten : naar officieele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
BENZINESTATION 'De Blokhut' annex woningen, gebouwd in expressionistische trant voor pomphouder F.J. Smits in 1938-1939. Het gebouw verving een benzinestation, bestaande uit een 'blokhut' met twee pompen, dat sinds 1936 op dezelfde plek in gebruik was. Het betreft het oudste nog functionerende benzinestation in Nederland. De bouwgeschiedenis is aan de hand van de bouwvergunningen te reconstrueren. In 1936 werd een dienstgebouwtje geplaatst ten behoeve van station de Blokhut, bestaande uit een overkapping en een pompinstallatie. In 1937 werd een reclameklok op het erf geplaatst. De bouwvergunning voor het eigenlijke pompstation met garage en een woning werd afgegeven op 23 november 1938. Op 8 maart 1939 volgde de vergunning voor de aanbouw van een tweede dienstwoning aan westzijde. In 1947 werd de westelijke woning gesplitst. Diverse kleine aanpassingen aan en rond het gebouw vonden plaats in de jaren 1949, 1951, 1962 (voor Shell) en 1971. In 1975 werd de inrichting aangepast, de luifel vervangen en de uitbouw gesloopt. Nieuwe onderdelen zijn de puien, de pompen en pompeilanden, de bestrating en de tanks. Na enige jaren leegstand werd 'De Blokhut' opnieuw in gebruik genomen en verbouwd tot 'PK'-station door de nieuwe eigenaar P. Kropman.
'De Blokhut' ligt tegen het zuidelijk talud van de Muiderstraatweg, voormalig onderdeel van Rijksweg A1.
Omschrijving
Het benzinestation is opgetrokken in gepleisterde baksteen en beton op een langgerekte rechthoekige plattegrond tegen het talud van de weg: de voorzijde (noord) aan de straat bestaat uit een bouwlaag, de achterzijde (zuid) is lager gelegen en bestaat uit twee bouwlagen. Het vlakgedekte gebouw bestaat uit een benzine-service stationsgedeelte geflankeerd door twee woningen. Het pand is symmetrisch sinds de aanbouw van de westelijke woning in 1939 die een gespiegelde versie is van de woning op het oosten. Het benzine-servicestation bestaat, gezien vanaf de noordkant, uit een centraal verkoopgedeelte met aan linker- en achterzijde een werkplaats en ter rechterzijde een smeerkuil (thans autowasruimte). Midden op het verkooppunt staat een reclametoren, oorspronkelijk uitgerust met vlaggenmast, opgebouwd uit drie kubistisch op elkaar geplaatste schijven. De noordgevel die aanvankelijk was ingedeeld in drie grote glaspuien met stalen kozijnen is in de loop der tijd meermalen gewijzigd. De luifel en de pompeilanden zijn eveneens meermalen vervangen, maar komen in opzet en gebruik nog overeen met de eerste opzet (uitgezonderd de hoogte van de luifel, die aanvankelijk lager is geweest en visueel aansloot op het dakvlak). De eerste steen vermeldt: 'DE BLOKHUT/ de eerste steen gelegd/ door barta jakoba smits 2 jr./ en arie smits 9 jr./ 24 maart 1939'. De twee woningen zijn toegankelijk via een trap met gesloten borstwering langs de voorgevel en via een ijzeren trap naar de verdieping langs de achtergevel. Op de hoeken bevinden zich omgezette vensters. De achtergevel (zuid) bevat vensters van de woningen en grotere vensterpartijen van de werkplaats. De kozijnen van het gebouw werden merendeels vervangen (en zijn tegenwoordig uitgevoerd in ongeschilderd hardhout).
Waardering
Het benzinestation 'De Blokhut' annex woningen is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpuntals een van de oudste bewaard gebleven voorbeelden van een benzinestation in Nederland en als oudste functionerende exemplaar.
Het station is van algemeen belang uit architectuurhistorisch oogpunt vanwege de expressionistische vormgeving en vanwege de typologisch bijzondere combinatie van benzinestation en woningen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
PETROL STATION 'De Blokhut' with adjoining residential dwellings, built in an expressionist style for petrol station owner F.J. Smits in 1938-1939. The building replaced a petrol station, consisting of a 'log cabin' with two pumps, which had been in use at the same location since 1936. This is the oldest still functioning petrol station in the Netherlands. The building history can be reconstructed on the basis of the building permits. In 1936 a service building was placed for station De Blokhut, consisting of a canopy and a pumping installation. In 1937 an advertising clock was placed on the site. The building permit for the actual pump station with garage and a dwelling was issued on 23 November 1938. On 8 March 1939 the permit for the extension of a second service dwelling on the west side followed. In 1947 the western dwelling was divided. Various minor modifications to and around the building took place in the years 1949, 1951, 1962 (for Shell) and 1971. In 1975 the interior was adapted, the canopy replaced and the extension demolished. New components are the shop fronts, the pumps and pump islands, the paving and the tanks. After some years of vacancy 'De Blokhut' was taken back into use and converted to a 'PK' station by the new owner P. Kropman.
'De Blokhut' is situated against the southern slope of the Muiderstraatweg, former part of National Road A1.
Description
The petrol station is built in rendered brick and concrete on an elongated rectangular floor plan against the slope of the road: the front (north) on the street consists of one storey, the rear (south) is at a lower level and consists of two storeys. The flat-roofed building consists of a petrol-service station section flanked by two dwellings. The building has been symmetrical since the extension of the western dwelling in 1939 which is a mirrored version of the dwelling on the east. The petrol-service station consists, viewed from the north, of a central sales section with a workshop on the left and rear side and a grease pit (now car wash room) on the right side. In the centre of the sales point stands an advertising tower, originally equipped with a flagpole, built up from three cubistically stacked discs. The north facade which was initially divided into three large glass shop fronts with steel frames has been modified several times over time. The canopy and pump islands have also been replaced several times, but still correspond in design and use to the first design (except for the height of the canopy, which was initially lower and visually connected to the roof plane). The foundation stone bears the inscription: 'DE BLOKHUT/ the first stone laid/ by barta jakoba smits 2 yrs./ and arie smits 9 yrs./ 24 march 1939'. The two dwellings are accessible via a staircase with closed parapet along the front facade and via an iron staircase to the upper storey along the rear facade. Turned windows are located at the corners. The rear facade (south) contains windows of the dwellings and larger window sections of the workshop. The window frames of the building were mostly replaced (and are nowadays executed in unpainted hardwood).
Valuation
The petrol station 'De Blokhut' with adjoining dwellings is of general importance from a cultural-historical and architectural-historical point of view as one of the oldest preserved examples of a petrol station in the Netherlands and as the oldest functioning example.
The station is of general importance from an architectural-historical point of view because of its expressionist design and because of the typologically distinctive combination of petrol station and dwellings.
Nearby in the register
- De StammermolenIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
- Jacht- en VislustBoerderijunder 1 mi
- Veestal, Overdiemerweg bij 13Boerderijunder 1 mi
- Hek, Overdiemerweg bij 13Erfscheidingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.