Rijksmonumentenregister · Netherlands
Keersluis, Amsterdam-Rijnkanaal Diemen
Diemen, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Waterkering en -doorlaat
- Function
- Keersluis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1937 - 1939
- Address
- Amsterdam-Rijnkanaal Diemen
- Place
- Diemen
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.34161, 4.99801
- Monument number
- 509023
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Sleeswijk's kaart van Gooi- en Eemland : voor wandelaars, wielrijders en automobilisten : naar officieele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
KEERSLUIS bij De Diemen, gebouwd in 1937-1938 door Rijkswaterstaat Directie Utrecht, als onderdeel van de werken aan het Amsterdam-Rijnkanaal. Op 27 maart 1931 bepaalde de regering de aanleg van het Amsterdam-Rijnkanaal, waarvan het trac, Amsterdam-Wijk bij Duurstede in de periode 1934-1938 werd uitgevoerd. De ingebruikname volgde in 1938; in 1952 was het gehele traject voltooid. Het gedeelte ten noorden van Utrecht volgde het verloop van het bestaande Merwedekanaal dat in 1893 in gebruik was genomen. De werkzaamheden van 1934 en verder betroffen de verbreding van het kanaal tot 75 m inclusief de benodigde voorzieningen en afwerking. Omdat dit kanaalgedeelte uit één pand bestond (d.i. met één waterpeil), kon het aanleggen van schutsluizen beperkt worden tot twee grote complexen. Wel waren bijvoorbeeld keersluizen noodzakelijk naar aangrenzende waterlopen.
De keersluis in De Diemen komt onder andere overeen met die in het Nieuwe Diep (gemeente Amsterdam). De sluis bevindt zich in de zuidelijke kanaaldijk op de aansluiting met de voormalige rivier de Diem nabij kilometeraanduiding 5.
De betonnen onderbouw van de sluis en de weg over de sluis werden in 1987-88 hersteld.
Omschrijving
De keersluis is een constructie voor de afsluiting van twee doorstroomopeningen tussen de Diem en het Amsterdam-Rijnkanaal. De constructie bestaat uit twee witgeschilderde gewapend betonnen sluisdoorgangen en heftorens waartussen twee stalen hefdeuren verticaal worden bewogen. Het geheel is gefundeerd op een betonnen roosterwerk (21,4 x 12,7 m) met daarop betonnen palen (gestort) en bevindt zich aan de kanaalzijde.
De heftorens met een totale hoogte van acht meter bestaan uit twee zijtorens en een dubbelbrede middentoren die door een bovenligger zijn gekoppeld. De middentoren bevat voor onderhoud een deur en inwendige ladder. De zijtorens zijn middels een weggenomen ladder via een balkon begaanbaar.
De stalen keerschuiven tussen de torens bestaan uit een raamwerk van H- en L-profielen met een eenzijdige opgenagelde beplating aan kanaalzijde en een eikenhouten onderaanslag. Ze bewegen binnen verticale schuifsponningen die met stalen profiel bekleed zijn. In 1962-63 werden de stalen schuiven door de N.V. Machinefabriek "IJmuiden" verhoogd met een opgelast stalen opzetstuk van 60 cm hoogte. De schuiven komen niet neer op een verhoogde drempel maar op een meegegoten profiel.
Elk van de twee keerschuiven is via kabels en lieren verbonden met een contragewicht in de vorm van een betonnen balk die aan de kanaalzijde in een sponning is gevat.
De sluiswanden zijn aan de Diemerzijde voorzien van een schotbalksponning voor het permanent sluiten van de keersluis in noodgevallen. De daartoe benodigde houten schotbalken (grenenhout; 12 stuks) zijn onder een losse houten kap opgelegd over het zuidoostelijk sluishoofd.
De hoeken en randen van de sluis zijn beschermd met schampijzers. De sluiswanden zijn voorzien van een houten wrijfgording en gietstalen haalkommen. De doorstroomopeningen zijn aan beide zijden beschermd door voorgeplaatste houten remmingwerken. Over de sluis loopt een weg die is voorzien van een ijzeren railing. De flankerende sluisbeschoeiing bestaat aan Diemerzijde uit een damwand van profielijzer.
Waardering
De keersluis en brug in De Diemen is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als voorbeeld van een keersluis in beton en staal uit de eerste helft van de twintigste eeuw. De keersluis is van algemeen belang uit architectuurhistorisch en waterstaatkundig oogpunt vanwege de keerschuifconstructie. Uit cultuurhistorisch oogpunt is de keersluis van algemeen belang als onderdeel van de werken aan het Amsterdam-Rijnkanaal.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
CHECK LOCK at De Diemen, built in 1937-1938 by the Rijkswaterstaat Directie Utrecht, as part of the works on the Amsterdam-Rhine Canal. On 27 March 1931 the government determined the construction of the Amsterdam-Rhine Canal, of which the route, Amsterdam-Wijk bij Duurstede, was executed in the period 1934-1938. The opening for use followed in 1938; in 1952 the entire route was completed. The section north of Utrecht followed the course of the existing Merwedekanaal which had been opened in 1893. The works from 1934 onwards concerned the widening of the canal to 75 m including the necessary facilities and finishing. Because this canal section consisted of one pound (i.e. with one water level), the installation of lock complexes could be limited to two large complexes. However, for example check locks were necessary to adjacent watercourses.
The check lock in De Diemen corresponds among others to that in the Nieuwe Diep (municipality Amsterdam). The lock is located on the southern canal embankment at the junction with the former river Diem near kilometre marker 5.
The concrete substructure of the lock and the road over the lock were restored in 1987-88.
Description
The check lock is a structure for closing off two flow-through openings between the Diem and the Amsterdam-Rhine Canal. The structure consists of two white-painted reinforced concrete lock passages and lifting towers between which two steel lifting gates are moved vertically. The whole is founded on a concrete lattice framework (21.4 x 12.7 m) with concrete piles (cast) on top and is located on the canal side.
The lifting towers with a total height of eight metres consist of two side towers and a double-width central tower which are coupled by a girder. The central tower contains a door and internal ladder for maintenance. The side towers are accessible via a removed ladder by way of a balcony.
The steel check gates between the towers consist of a framework of H- and L-profiles with one-sided riveted cladding on the canal side and an oak wood lower stop. They move within vertical sliding grooves which are clad with steel profile. In 1962-63 the steel gates were raised by the N.V. Machinefabriek "IJmuiden" with a welded-on steel extension piece of 60 cm height. The gates do not rest on a raised threshold but on a cast-in profile.
Each of the two check gates is connected via cables and winches to a counterweight in the form of a concrete beam which is held in a groove on the canal side.
The lock walls are provided on the Diem side with a stop plank groove for the permanent closing of the check lock in emergencies. The wooden stop planks required for this purpose (pine wood; 12 pieces) are laid under a loose wooden roof over the south-eastern lock head.
The corners and edges of the lock are protected with fender plates. The lock walls are provided with a wooden friction board and cast steel handling buckets. The flow-through openings are protected on both sides by pre-positioned wooden braking structures. A road runs over the lock which is provided with an iron railing. The flanking lock revetment consists on the Diem side of a sheet-piled wall of profiled steel.
Valuation
The check lock and bridge in De Diemen is of general importance from a cultural-historical and architectural-historical point of view as an example of a check lock in concrete and steel from the first half of the twentieth century. The check lock is of general importance from an architectural-historical and water management point of view because of the check gate construction. From a cultural-historical point of view the check lock is of general importance as part of the works on the Amsterdam-Rhine Canal.
Nearby in the register
- Nutsbedrijf, Electriciteitsbedrijf AmsterdamIndustrieunder 1 mi
- Jacht- en VislustBoerderijunder 1 mi
- Veestal, Overdiemerweg bij 13Boerderijunder 1 mi
- Hek, Overdiemerweg bij 13Erfscheidingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.