Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Electriciteitsbedrijf Amsterdam
Diemen, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Electriciteitsbedrijf Amsterdam, Diemen, Diemen Diemen
- Place
- Diemen
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.34059, 4.99982
- Monument number
- 509022
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "Polderkaart van de landen tusschen Maas en ij / door W.H. Hoekwater" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
TRANSFORMATORZUIL, ook wel aangeduid als 'Peperbus', naar ontwerp van architect J.M. van der Mey (1878-1949) in 1911 geconstrueerd voor de Gemeente Electriciteitswerken van Amsterdam. Van der Mey was hiervoor aangetrokken in zijn hoedanigheid als ambtenaar bij de Dienst Publieke Werken van de gemeente Amsterdam, een functie die hij bekleedde gedurende de periode 1911-1919.
Het elektriciteitsdistributiebedrijf van Amsterdam leverde stroom binnen de eigen gemeente en aan de randgemeenten Diemen, Oostzaan en Landsmeer. In het totaal werden ongeveer 150 identieke zuilen geplaatst. Binnen de gemeente Diemen bevindt zich nog een tweede, minder gaaf exemplaar op het Wilhelminaplein.
De transformatorzuilen kregen een spanning van 3 kV (3000 Volt) binnen die omgezet werd naar 220 V of in bijzondere gevallen naar 380 V. Omstreeks 1965 werd het mogelijk een trafo voor een primaire spanning van 10 kV in de zuil onder te brengen. Sinds 1978 zijn de 3 kV-rekken op alle locaties voor 10 kV vervangen. De trafozuilen hangen functioneel samen met het net van de latere trafohuizen, de kabelverdeelkasten en de splitskasten.
De zuil staat aan het Amsterdam-Rijnkanaal op de hoek van de Kanaaldijk en de Overdiemerweg (ten westen van de T-kruising).
Omschrijving
De transformatorzuil (circa 1,9 meter diameter en 4 meter hoog) heeft de vorm van een cilinder met een puntdak en pironbekroning. De constructie heeft een afgepleisterde en zwartgeteerde bakstenen fundering op cirkelvormige plattegrond met kelderruimte. De grijsgeschilderde mantel is geconstrueerd uit gewalst plaatstaal. Aan de onderzijde is deze voorzien van een regenrand (meermalen vervangen) en aan bovenzijde van een genagelde profiellijst (vervangen) die in oorspronkelijk ontwerp gedecoreerd was. De mantel bevat een naar buiten scharnierende plaatstalen deur en dito bovengeplaatst luik. Om de werkzaamheden aan de installatie goed te kunnen uitvoeren kan de mantel vrij rondgedraaid worden. Deze rust dus niet op de ringfundering maar draait op een taatslager in de punt en wordt door wieltjes op gelijke afstand van de fundering gehouden. De binnenconstructie bestaat uit een skelet van vier stijlen (ijzeren L-profielen) met regels en schoren. Hiertegenaan is aan de ene zijde het 3/10 kV-rek aangebracht voor de binnenkomende kabels en aan de tegenoverliggende zijde het 220 V-rek voor de uitgaande kabels. In het midden bevindt zich de trafo en daarboven de schakelaar (met olieflotter), te bedienen via een wiel met kettingoverbrenging. Het bovenluik dient als toegang in verband met vervanging van deze onderdelen. De monteur kan door het draaien van de mantel van buitenaf onderhoudswerkzaamheden verrichten of van binnenuit door in de kelderruimte te klimmen.
Waardering
De transformatorzuil is van algemeen belang uit cultuur- en architectuurhistorisch oogpunt als zeldzaam wordend vroeg type transformator voor de openbare stroomvoorziening, ontworpen door J.M. van der Mey.
De transformatorzuil is van algemeen belang uit architectuurhistorisch oogpunt vanwege de gaaf bewaard gebleven vormgeving en constructie. De zuil is van sociaalhistorische waarde als element uit de geschiedenis van de energiedistributie in de hoofdstad.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TRANSFORMER TOWER, also referred to as 'Peperbus', to the design of architect J.M. van der Mey (1878-1949) constructed in 1911 for the Gemeente Electriciteitswerken van Amsterdam. Van der Mey was engaged for this in his capacity as official with the Public Works Service of the municipality of Amsterdam, a position he held during the period 1911-1919.
The electricity distribution company of Amsterdam supplied power within its own municipality and to the surrounding municipalities Diemen, Oostzaan and Landsmeer. In total approximately 150 identical towers were placed. Within the municipality of Diemen there is still a second, less well-preserved example on the Wilhelminaplein.
The transformer towers received a voltage of 3 kV (3000 Volt) within which was converted to 220 V or in special cases to 380 V. Around 1965 it became possible to house a transformer for a primary voltage of 10 kV in the tower. Since 1978 the 3 kV racks at all locations have been replaced for 10 kV. The transformer towers are functionally connected with the network of the later trafo houses, the cable distribution boxes and the split boxes.
The tower stands on the Amsterdam-Rhine Canal at the corner of the Kanaaldijk and the Overdiemerweg (west of the T-junction).
Description
The transformer tower (approximately 1.9 metre diameter and 4 metres high) has the form of a cylinder with a pointed roof and pyrion crest. The structure has an unrendered and black-tarred brick foundation on a circular plan with basement space. The grey-painted shell is constructed from rolled plate steel. At the lower side it is provided with a rain gutter (replaced multiple times) and at the upper side with a nailed profile trim (replaced) which in the original design was decorated. The shell contains an outward-hinged plate steel door and likewise a placed-above shutter. In order to carry out work on the installation properly the shell can be freely rotated. This therefore does not rest on the ring foundation but rotates on a ball bearing in the point and is held by wheels at equal distance from the foundation. The internal structure consists of a skeleton of four posts (iron L-profiles) with rails and braces. Against this on one side is the 3/10 kV rack for the incoming cables and on the opposite side the 220 V rack for the outgoing cables. In the middle is the transformer and above it the switch (with oil float), operable via a wheel with chain transmission. The upper shutter serves as access for replacement of these components. The engineer can by rotating the shell from outside perform maintenance work or from inside by climbing into the basement space.
Valuation
The transformer tower is of general importance from a cultural and architectural-historical perspective as a rare surviving early type of transformer for public power supply, designed by J.M. van der Mey.
The transformer tower is of general importance from an architectural-historical perspective because of its well-preserved form and construction. The tower is of social-historical value as an element from the history of energy distribution in the capital.
Nearby in the register
- Jacht- en VislustBoerderijunder 1 mi
- Veestal, Overdiemerweg bij 13Boerderijunder 1 mi
- Hek, Overdiemerweg bij 13Erfscheidingunder 1 mi
- Keersluis, Amsterdam-Rijnkanaal DiemenWaterkering en -doorlaatunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.