Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sanatorium, Oosterhofweg bij 250
Rijssen, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gezondheidszorg
- Function
- Sanatorium
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1900
- Address
- Oosterhofweg bij 250, 7461 PV Rijssen (Rijssen-Holten 23)
- Place
- Rijssen
- Municipality
- Rijssen-Holten
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.30457, 6.53737
- Monument number
- 508558
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 20 Zutphen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit DAGSANATORIUM is een voormalig zomerhuis van A.H. ter Horst. Hij liet het in 1914 verplaatsen van het buiten Grimberg naar een stuk grond van het landgoed Oosterhof, dat door jonkheer F.A. Coenen beschikbaar was gesteld. Rondom het houten gebouw lagen oorspronkelijk vijf lighallen, het eigenlijke sanatorium complex, aan de voorzijde geopend en op de zon of uit de wind oriënteerbaar. Ter Horst stichtte het sanatorium ten behoeve van fabrieksarbeiders met tuberculose. Minder ernstige of herstellende "borstlijders" konden hier buiten het winterseizoen overdag terecht, zij overnachtten elders. Het gebouw bood op de verdieping woonruimte aan een verpleegster.
Het gebouw is opgetrokken in Zwitserse chaletstijl, in dit verband zeer geëigend als verwijzing naar de gezonde berglucht die eigenlijk ingeademd had moeten worden. Het heeft jaren als duivenkot gediend. Het sanatorium is midden jaren '90 gerestaureerd.
Omschrijving
Het dagsanatorium is vanuit een rechthoekige plattegrond opgetrokken over twee bouwlagen. Het houtskelet staat op een bakstenen plint onder een zadeldak met overstek, met sierlijk opengewerkte windveren. Het vakwerk is gepotdekseld waarbij stijlen en drempelhouten in het zicht gelaten zijn en met kleur geaccentueerd.
Het telt negen bij vijf vakken. Boven de bakstenen plint is een verticaal schot aangebracht tot aan de onderdorpels van de vensters.
De entreegevel (O) heeft op de begane grond een uitbouw ter breedte van de rechter drie vakken. Deze is vier vakken lang en heeft een afgeknot zadeldak met een bewerkte daklijst. Links van de uitbouw bevindt zich de deur. Op de verdieping een T-venster. Aan de zuidgevel bevindt zich de open veranda. Op de verdieping zijn in vak drie en zeven T-vensters aangebracht. Het tweede vak van rechts heeft een klein eenruits venster. De westgevel heeft op de begane grond een erker, symmetrisch geplaatst ter breedte van drie vakken en één vak diep. Twee vensters zijn centraal geplaatst, waaraan het vakwerk aangepast is, door middel van twee halve vakken. De erker is afgedekt met een schilddak. Op de verdieping een T-venster.
Waardering
Dagsanatorium van cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als sociale voorziening getroffen door de familie Ter Horst voor fabrieksarbeiders en vanwege de geschiedenis van het gebouw.
- vanwege de stijl, typologie en kwaliteit van het ontwerp.
- vanwege de gaafheid en zeldzaamheid van het gebouw.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This DAY SANATORIUM is a former summer house of A.H. ter Horst. He had it moved in 1914 from the country estate Grimberg to a plot of land on the Oosterhof estate, which had been made available by jonkheer F.A. Coenen. Originally, five open-air pavilions, the actual sanatorium complex, surrounded the wooden building, open at the front and able to be oriented towards the sun or away from the wind. Ter Horst founded the sanatorium for factory workers with tuberculosis. Less serious or convalescent "chest patients" could stay here outside the winter season during the day; they slept elsewhere. The building offered living space for a nurse on the upper floor.
The building is constructed in Swiss chalet style, in this context very apt as a reference to the healthy mountain air that should actually have been breathed. It served as a pigeon loft for many years. The sanatorium was restored in the mid-90s.
Description
The day sanatorium is built from a rectangular floor plan over two storeys. The timber frame stands on a brick plinth under a gabled roof with overhang, with elegantly worked weather vanes. The half-timbering is pot-rendered with posts and tie beams left visible and accentuated with colour.
It has nine by five bays. Above the brick plinth a vertical shutter has been installed up to the window sills.
The entrance facade (E) has a projection on the ground floor to the width of the right three bays. This is four bays long and has a truncated gabled roof with a worked roof edge. To the left of the projection is the door. On the upper floor a T-window. On the south facade is an open veranda. On the upper floor T-windows are located in bay three and seven. The second bay from the right has a small single-light window. The west facade has a bay window on the ground floor, symmetrically placed to the width of three bays and one bay deep. Two windows are centrally positioned, to which the half-timbering is adapted, by means of two half bays. The bay window is topped with a hipped roof. On the upper floor a T-window.
Valuation
Day sanatorium of cultural-historical and architectural importance:
- as a social provision created by the Ter Horst family for factory workers and because of the history of the building.
- because of the style, typology and quality of the design.
- because of the integrity and rarity of the building.
Nearby in the register
- Poortgebouw, Enterstraat 118Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Park, Kasteellaan bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Landhuis, Kasteellaan 1Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuinmuur, Kasteellaan bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.