Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Stationsweg 29
Dokkum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1900 - 1910
- Address
- Stationsweg 29, 9101 HX Dokkum (Noardeast-Fryslân 21)
- Place
- Dokkum
- Municipality
- Noardeast-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.32972, 6.00379
- Monument number
- 507103
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het rijk geornamenteerde WOONHUIS is gebouwd in het eerste decennium van de twintigste eeuw onder Overgangsarchitectuur. Op stilistische gronden valt de woning toe te schrijven aan de anonieme architect van de Stationsweg 18, 20 te Dokkum. De indeling van het woonhuis van het rentenierswoningtype is nog schatplichtig aan het Neo-Classiscisme, maar het interieur is in detaillering sterk beïnvloed door de Chaletstijl en de Art Nouveau. Het beeldbepalende woonhuis, op de hoek van de Stationsweg en de Stationsstraat, ligt binnen het Gebied met Bijzondere Waarden dat in het kader van het Monumenten Inventarisatie Project is geïnventariseerd. Het woonhuis heeft een ruime voor- en zijtuin. De bouw van het woonhuis valt in de periode waarin de Noord Friesche Locale Spoorwegmaatschappij het eindstation bij Dokkum had, vlakbij het bedoelde woonhuis. Buiten de bescherming van rijkswege vallen de bijgebouwde garage en aangebouwde rijwielbergplaats (1965) wegens te geringe monumentale waarde en te jonge leeftijd.
Omschrijving
Het woonhuis heeft globaal een vierkante plattegrond en bestaat uit één bouwlaag onder een overstekend, afgeknot schilddak. De dakschilden worden onderbroken door opgetrokken gevelstoppen boven de erkers en op een hoek en drie kleine dakkapelllen onder ingesnoerde naaldspitsen. De dakschilden zijn belegd met leien (omgekeerd Angersmodel) in maasdekking. De gevels zijn opgetrokken in bruine bakstenen op een natuurstenen plint en verlevendigd met crème-witte verblendstenen en rode strengpersbakstenen tectonische decoraties, rood gevoegd, zoals banden langs onder- wissel- en bovendorpel en strekbogen. De gevels worden afgesloten door een rode strengpersbakstenen lijst, rood gevoegd, met een geprofileerde, gepleisterde band; hierop zijn de bewerkte klampen van de gootlijst aangebracht. De raamopeningen zijn H-vensters met groen getinte matglazen, meerruits bovenlichten. De vensters, met uitzondering van die in de erkers en van de zolderdieping, zijn onder een getoogde streklaag met sluitstenen met diamantkop, aanzetstenen en kunststenen trommelvelden, waarin eenvoudige Art Nouveau lijndecoraties in laagreliëf. Alle vensters hebben een geknipte loodslab en groen geglazuurde bakstenen lekdorpel. De zuidgevel heeft in het midden een inpandig portiek, dat geheel is betegeld, met een tweetreeds hardstenen stoep. De lambrizering heeft een rand tegels waarop een baarsachtige vis. De Neo-Renaissance porte brisee heeft smeedijzeren hekwerkjes met zweepslagmotief voor de glaspanelen. Het trommelveld boven de latei van het portiek is gewijzigd. Links naast het portiek een drielichtvenster. Rechts naast het portiek een driezijdige erker onder een gegolfd dak belegd met zinken leien. De H-vensters zijn recht gesloten. De gootklossen rusten op een houten gevellijstje. Boven de erker is een afgeknotte puntgevel met een sierspant. De raamopening met segmentvormige zijlichten wordt omlijst door een vrijwel cirkelvormige decoratieve omranding. In het dakschild boven de toegang een houten dakkapelletje onder een ingesnoerde, stijle naaldspits met een bladvormige bekroning. De afgesnoten hoek naar de linker zijgevel is verbijzonderd door de iets naar voren springende gevel over twee bouwlagen en wordt beëindigd door een wolfdak met een sierlijke windveer waarop een zinken bladerpiron. Het H-venster op de verdieping heeft een keperboogvormig bovenlicht. Aan de gevel hangt een houten bloembak. De linker zijgevel is grotendeels blind met uitzondering van een risalerende driezijdige erker onder een opgetrokken geveltop met een wolfdak en bekroond met een zinken bladerpiron. De H-vensters zijn recht gesloten en hebben meerruits bovenlichten met groen getint matglas. De gootklossen rusten op een houten gevellijstje. Op de erker een balkon met een laag ijzeren hekwerk. De dubbele balkondeuren met lagere zijlichten worden aan de bovenzijde afgesloten door een streklaag. De achtergevel aan de noordzijde is sober uitgevoerd; de tectonische decoraties zijn consequent doorgevoerd, maar de vlakke gevelwand wordt niet onderbroken met uitbouwen. De deur- en raamopeningen hebben een trommelveld met siermetselwerk in gele, rode en gesmoorde bakstenen. In het dakschild enkele recentere daklichten en een houten dakkapel; op de hoeken van het schilddak eenvoudige pironnen. In de gevel bevinden zich van rechts naar links: een H-venster, in het midden een achterdeur met smeedijzeren hekje met zweepslagmotief voor de glaspanelen, een toiletraampje en een kelderraam en rechts een gesloten paneeldeur met zij- en bovenlichten. De rechterzijgevel van het woonhuis is gedeeltelijk oversneden door een aangebouwde, contemporaine bijkeuken onder een plat dak met enkele I-vensters. De rechter zijgevel heeft een drielichtvenster, dat net zo is gedetailleerd als in de voorgevel, waaronder een een kelderraam. Op het rechter dakschild staan twee houten dakkapellen onder een ingesnoerde naaldspits.
Het interieur van de het woonhuis is structureel gaaf en bevat veel oorspronkelijke en waardevolle interieuronderdelen. Van belang zijn onder meer de gang met marmeren vloertegels en lambrizering met Art Déco-tegels en het stucplafond in de hal. In de zijkamer een stucplafond met florale decoraties en omlijste vensterbanken. In de kamers en suite zijn de stucplafonds met eikeblad en -bloesem aanwezig.
Waardering
Het woonhuis, onder Overgangsarchitectuur gebouwd in het eerste decennium van de twintigste eeuw, is van algemene cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde:
- als bijzonder uitdrukking van een stijlontwikkeling, te weten de invloed van de Art Nouveau in de regio,
- als bijzondere representant van deze Overgangsarchitectuur in de gemeente Dongeradeel,
- vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp,
- wegens de zeer hoge mate van belang door de gaafheid van materiaalgebruik en ornamentiek,
- vanwege de redelijke mate van belang wegens de situering verbonden met de ruimtelijke ontwikkeling van Dokkum buiten de vesting gedurende het eerste decennium van de twintigste eeuw, dat samenviel met de ontsluiting door de lokaalspoorweg,
- als beeldbepalend hoekpand binnen de, als gebied met bijzondere waarden aangemerkte, Stationsbuurt,
- vanwege de hoge mate van gaafheid van zowel het exterieur als het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The richly ornamented DWELLING HOUSE was built in the first decade of the twentieth century under Transitional Architecture. On stylistic grounds the dwelling can be attributed to the anonymous architect of Stationsweg 18, 20 in Dokkum. The layout of the dwelling house of the rentier dwelling type still owes much to Neo-Classicism, but the interior is strongly influenced in its detailing by the Chalet style and Art Nouveau. The characterful dwelling house, at the corner of Stationsweg and Stationsstraat, lies within the Area of Special Value that was inventoried as part of the Monument Inventory Project. The dwelling house has a spacious front and side garden. The construction of the dwelling house falls within the period when the Noord Friesche Locale Spoorwegmaatschappij had its terminus station at Dokkum, close to the said dwelling house. Outside the protection of national heritage are the attached garage and added bicycle shed (1965) due to insufficient monument value and too recent date.
Description
The dwelling house has roughly a square ground plan and consists of one storey beneath an overhanging, truncated hipped roof. The roof slopes are interrupted by raised gable ends above the bay windows and on one corner and three small roof dormers under constricted pointed spires. The roof slopes are covered with slate (inverted Angers pattern) in overlapping tile fashion. The facades are constructed of brown bricks on a natural stone plinth and enlivened with cream-white facing bricks and red pressed bricks with tectonic decorations, red-jointed, such as bands along under, intermediate and upper eaves and straight arches. The facades are finished with a red pressed brick band, red-jointed, with a profiled, plastered band; upon this are mounted the worked brackets of the gutter line. The window openings are H-windows with green-tinted frosted glass, multi-pane fanlights. The windows, with the exception of those in the bay windows and of the attic storey, are beneath a curved straight arch with keystones with diamond-pointed heads, corner stones and artificial stone drum panels, in which simple Art Nouveau line decorations in low relief. All windows have a cut lead sill and green-glazed brick drip moulding. The south facade has in the centre an internal porch, entirely tiled, with a two-step sandstone threshold. The wainscoting has a border of tiles depicting a perch-like fish. The Neo-Renaissance folding door has wrought-iron grilles with whip-lash motif for the glass panels. The drum panel above the lintels of the porch has been altered. To the left of the porch a three-light window. To the right of the porch a three-sided bay window beneath a curved roof covered with zinc slates. The H-windows are squared off. The gutter brackets rest on a wooden facade cornice. Above the bay window an abrupt gable point with an ornamental truss. The window opening with segment-shaped side lights is framed by an almost circular decorative surround. In the roof slope above the entrance a wooden small roof dormer beneath a constricted, steep pointed spire with a leaf-shaped finial. The cut corner to the left side facade is distinguished by the slightly projecting facade over two storeys and is terminated by a half-hipped roof with an elegant wind vane upon which a zinc leaf cresting. The H-window on the upper floor has a herringbone arch fanlight. On the facade hangs a wooden flower box. The left side facade is largely blank except for a projecting three-sided bay window beneath a raised gable end with a half-hipped roof and crowned with a zinc leaf cresting. The H-windows are squared off and have multi-pane fanlights with green-tinted frosted glass. The gutter brackets rest on a wooden facade cornice. On the bay window a balcony with low iron railing. The double balcony doors with lower side lights are closed at the top by a straight arch. The rear facade on the north side is soberly executed; the tectonic decorations are consistently carried through, but the flat gable wall is not interrupted by projecting structures. The door and window openings have a drum panel with ornamental brickwork in yellow, red and darkened bricks. In the roof slope several more recent roof lights and a wooden roof dormer; at the corners of the hipped roof simple small crests. In the facade are located from right to left: an H-window, in the centre a back door with wrought-iron gate with whip-lash motif for the glass panels, a toilet window and a cellar window and to the right a closed panelled door with side and top lights. The right side facade of the dwelling house is partially intersected by an attached, contemporary scullery beneath a flat roof with several I-windows. The right side facade has a three-light window, detailed in the same manner as in the front facade, beneath which a cellar window. On the right roof slope stand two wooden roof dormers beneath a constricted pointed spire.
The interior of the dwelling house is structurally sound and contains many original and valuable interior components. Of particular importance are among others the hallway with marble floor tiles and wainscoting with Art Deco tiles and the stucco ceiling in the hall. In the side room a stucco ceiling with floral decorations and framed window seats. In the rooms in suite the stucco ceilings with oak leaf and blossom are present.
Valuation
The dwelling house, built under Transitional Architecture in the first decade of the twentieth century, is of general cultural-historical and architectural-historical value:
- as a particular expression of a stylistic development, namely the influence of Art Nouveau in the region,
- as a particular representative of this Transitional Architecture in the municipality of Dongeradeel,
- on account of the high-quality aesthetic merit of the design,
- owing to the very high degree of importance due to the soundness of material use and ornamentation,
- on account of the reasonable degree of importance owing to the situation linked with the spatial development of Dokkum outside the fortress during the first decade of the twentieth century, which coincided with the opening by the local railway,
- as a characterful corner building within the Area of Special Value designated as the Station District,
- on account of the high degree of soundness of both the exterior and the interior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Stationsweg 18Woonhuisunder 1 mi
- Bastion VIFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Woonhuis, Kereweer 5Woonhuisunder 1 mi
- OostervallaatBrugunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.