Rijksmonumentenregister · Netherlands
't Sonnehuijs
Maastricht, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933
- Address
- Scharnerweg 104, Locatie: Oostermaas, 6224 JJ Maastricht
- Place
- Maastricht
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.84876, 5.71380
- Monument number
- 506681
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1917 map "Bl. 35 Maastricht, 1917" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Functionalistisch WOONHUIS, genaamd 't Sonnehuijs, ontworpen door architect F.P.J. Peutz te Heerlen. Gebouwd in 1933, in opdracht van M. Swaen, lid van de schoonfamilie van architect Peutz. Deze opdrachtgever gaf Peutz de vrije hand bij het ontwerpen van zijn huis. De oorspronkelijk kristalgrijs getinte gevels zijn voorzien van een gladde opgespoten laag in geel-beige tint.
Omschrijving
Het hoofdvolume van het Sonnehuijs heeft drie bouwlagen plus souterrainverdieping op een rechthoekige plattegrond met een uitgebouwde halfronde erker aan de op het noorden geöriënteerde achtergevel. Aan de westgevel bevindt zich een uitbouw van twee bouwlagen met souterrainverdieping en dakterras.
In deze westelijke uitbouw bevindt zich in het souterrain een via een hellingbaan toegankelijke garage met vernieuwde garagepoorten in voor- en achtergevel. In de eerste bouwlaag de rechthoekige stalen voordeur, met viervoudige verticale geleding en tweevoudige horizontale geleding en geëtste glaspanelen. Rond stalen zijlicht met dubbele verticale indeling en glas-in-lood van H. Schoonbrood. Boven de entree een betonnen luifel met ronde lichtgaten en opschrift "t Sonnehuijs". De bordestrap en het bordes zijn voorzien van rode plavuizen en een blauwe stalen balustrade.
In de tweede bouwlaag van de westelijke uitbouw een rechthoekig stalen vensterkozijn met zeer fragiele indeling. Op het plat van de tweede bouwlaag bevindt zich een dakterras. In het hoofdvolume van het Sonnehuijs risaleert de zuidelijke voorgevel over een hoogte van twee bouwlagen, waardoor de derde bouwlaag beschikt over een balkongalerij, belegd met rode plavuizen. Plint met verticaal ingedeelde, stalen souterrainvensters. In de eerste en tweede bouwlaag zijn telkens twee stalen kozijnen van aanzienlijke afmetingen met verticale en horizontale driedeling naast elkaar geplaatst, waardoor de zuidgevel vrijwel geheel uit glas bestaat. Hierdoor is het mogelijk optimaal gebruik te maken van de passieve zonne-energie. De grote middenglasvlakken van deze kozijnen zijn kantelbaar. In de gevel van de terugliggende derde bouwlaag bevindt zich een rechthoekig stalen kozijn met dubbele balkondeuren plus zijlichten en een rond, H-vormig geleed stalen venster. Het dak van het hoofdvolume bestaat uit een betonplaat met opstaand overstek aan de voorzijde, waar de geprofileerde hoekschoorstenen als het ware doorheen priemen.
In de op het noorden gerichte achtergevel zijn de drie bouwlagen plus de souterrainverdieping volledig zichtbaar. Het uitgebouwde entreevolume heeft in de eerste laag een dubbel stalen kruiskozijn, in het souterrain een vernieuwde garagepoort.
In het hoofdvolume risaleren souterrain en eerste bouwlaag ten opzichte van de tweede en derde bouwlaag. Ter hoogte van de eerste bouwlaag een terrasluifel op blauwe stalen kolommen, met blauwe stalen balustrades en een zeer fragiel geconstrueerde trappartij met rode plavuizen. Deze trap loopt rond de onder de terrasluifel geplaatste, halfrond uitgebouwde theekamer in het souterrain. In het stalen kozijn van de theekamer is de tuindeur op een bijna onzichtbare wijze verwerkt: het patroon van de roedeverdeling is ononderbroken. Verder in het souterrain drie rechthoekige stalen vensters met dubbele horizontale roedeverdeling.
In de eerste bouwlaag geeft een stalen schuifpui toegang tot de terrasgalerij. Naast deze pui de rechthoekige, dubbel verticaal ingedeelde stalen keukendeur met een rechthoekig, dubbel horizontaal ingedeeld stalen zijlicht. Op het plat van de eerste bouwlaag een balkongalerij met balustrade, waarboven de onregelmatig ingedeelde gevel van de tweede en derde laag. Een aanzienlijk rechthoekig 24-ruits stalen trappenhuiskozijn domineert het aanzicht van de achtergevel. Links daarnaast, in de tweede laag een dubbel verticaal ingedeelde stalen deur met een rechthoekig, dubbel horizontaal ingedeeld stalen zijlicht; in de derde laag drie rechthoekige, dubbel horizontaal ingedeeld stalen vensters. Een dubbel verticaal ingedeelde stalen deur geeft toegang tot de tweede laag van de westelijke uitbouw.
Wit gepleisterde erfafscheiding aan de straatzijde met een drietal hekpijlers en scharnierende hekwerken.
Het INTERIEUR van het Sonnehuijs bevindt zich in zeer gave staat en kenmerkt zich, vanwege de oriëntatie van de voorgevel op het zuiden, door de grote transparantie en lichtinval. Geheel flexibel in te delen woonruimten op de begane grond, met beweegbare houten vouw-schuifdeuren op rails, diepblauwe stalen vouw-schuifdeuren verzinkbaar in souterrain met behulp van ingenieus bedieningsmechanisme. Binnenmuren en -deuren in oorspronkelijke kleur. Verder zijn onder meer van belang: de originele, donkergele plavuizenvloeren; de marmeren schoorsteenmantel met Ionische zuilen in de woonkamer; de hardhouten binnendeurlijsten; de voormalige jongenskamer op de tweede bouwlaag met door Peutz ontworpen meubilair; het vernikkelde hang- en sluitwerk; het elliptisch gevormde trappenhuis met natuurstenen treden; een aan de betonnen dakplaat bevestigde en in de open trapspil geplaatste vernikkelde verlichtingsarmatuur die doorloopt tot op de begane grond. De ellipsvorm keert terug in de keldertrap, met rode traptegels, blauw betegeld bovenbordes, gele tegellambrizering en vernikkelde handlijst. Keldervloeren belegd met rode plavuizen. Het pand is deels dubbel onderkelderd met het oog op de plaatsing van de oorsponkelijk kolengestookte cv-installatie. Centraal ventilatiesysteem, waarop elk vertrek is aangesloten.
Waardering
Het Sonnehuijs is van zeer grote cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een technische en typologische ontwikkeling en heeft een zeer grote grote innovatieve waarde. De zeer grote architectuurhistorische waarden worden bepaald door de functionalistische bouwstijl, de bijzondere bouwtechniek, de esthetische kwaliteit, het materiaalgebruik, de ornamentiek en de bijzondere samenhang tussen exterieur en interieur. Bovendien is het Sonnehuijs van bijzonder belang voor het oeuvre van architect Peutz.
Het pand is een essentieel onderdeel van de lineaire bebouwingsontwikkeling langs de Scharnerweg, is vanwege deze situering ten zeerste verbonden met de ontwikkeling van de stad en van belang voor het aanzien van de stad.
Het Sonnehuijs is van zeer groot belang vanwege de architectonische gaafheid van ex- en interieur en is van importantie in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Daarnaast is er sprake van een zeer grote mate van architectuurhistorische, bouwtechnische en typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Functionalist RESIDENTIAL HOUSE, called 't Sonnehuijs, designed by architect F.P.J. Peutz in Heerlen. Built in 1933, on commission of M. Swaen, member of the in-law family of architect Peutz. This client gave Peutz a free hand in designing his house. The originally crystal-grey tinted facades are provided with a smooth sprayed layer in yellow-beige tint.
Description
The main volume of the Sonnehuijs has three storeys plus basement storey on a rectangular floor plan with a built-out semi-circular bay on the north-oriented rear facade. On the west facade is a two-storey outbuilding with basement storey and roof terrace.
In this western outbuilding is located in the basement a garage accessible via a ramp with renewed garage doors on front and rear facades. In the first storey the rectangular steel entrance door, with fourfold vertical glazing bars and twofold horizontal glazing bars and etched glass panels. Round steel sidelight with double vertical division and leaded glass by H. Schoonbrood. Above the entrance a concrete canopy with round light apertures and inscription "t Sonnehuijs". The stoop and landing are provided with red tiles and a blue steel balustrade.
In the second storey of the western outbuilding a rectangular steel window frame with very delicate division. On the flat of the second storey is a roof terrace. In the main volume of the Sonnehuijs the southern front facade projects over a height of two storeys, whereby the third storey has a balcony gallery, laid with red tiles. Plinth with vertically divided, steel basement windows. In the first and second storeys are each two steel frames of considerable dimensions with vertical and horizontal threefold division placed next to each other, whereby the south facade is virtually entirely of glass. This makes optimal use of passive solar energy possible. The large central glass surfaces of these frames are tiltable. In the facade of the recessed third storey is a rectangular steel frame with double French doors plus sidelights and a round, H-shaped glazed steel window. The roof of the main volume consists of a concrete slab with raised overhang on the front, where the profiled corner chimneys protrude through it as it were.
In the north-facing rear facade the three storeys plus the basement storey are fully visible. The built-out entrance volume has in the first storey a double steel cross window, in the basement a renewed garage door.
In the main volume the basement and first storey project relative to the second and third storey. At the level of the first storey a terrace canopy on blue steel columns, with blue steel balustrades and a very delicately constructed staircase with red tiles. This stair runs around the semi-circular built-out tea room placed under the terrace canopy in the basement. In the steel frame of the tea room the garden door is incorporated in an almost invisible manner: the pattern of the glazing bars is uninterrupted. Further in the basement three rectangular steel windows with double horizontal glazing bars.
In the first storey a steel sliding door provides access to the terrace gallery. Next to this door the rectangular, double vertically divided steel kitchen door with a rectangular, double horizontally divided steel sidelight. On the flat of the first storey a balcony gallery with balustrade, above which the irregularly divided facade of the second and third storey. A considerable rectangular 24-pane steel staircase window dominates the view of the rear facade. To the left of this, in the second storey a double vertically divided steel door with a rectangular, double horizontally divided steel sidelight; in the third storey three rectangular, double horizontally divided steel windows. A double vertically divided steel door provides access to the second storey of the western outbuilding.
White rendered enclosure fence on the street side with three post pillars and hinged fence gates.
The INTERIOR of the Sonnehuijs is in very excellent condition and is characterised, due to the orientation of the front facade to the south, by great transparency and light penetration. Entirely flexibly dividable living spaces on the ground floor, with moveable wooden folding sliding doors on rails, deep blue steel folding sliding doors retractable in the basement by means of ingenious operating mechanism. Interior walls and doors in original colour. Furthermore of importance are among others: the original, dark yellow tile floors; the marble fireplace mantel with Ionic columns in the living room; the hardwood interior door frames; the former boys' room on the second storey with furniture designed by Peutz; the nickel-plated hanging and closing hardware; the elliptically shaped stairwell with natural stone treads; a nickel-plated lighting fitting attached to the concrete roof slab and placed in the open stair newel that continues to the ground floor. The ellipse form recurs in the basement stair, with red stair tiles, blue tiled upper landing, yellow tile wainscoting and nickel-plated handrail. Basement floors laid with red tiles. The property is partly double-basements with a view to the placement of the originally coal-fired heating installation. Central ventilation system, to which each room is connected.
Valuation
The Sonnehuijs is of very great cultural-historical value as a particular expression of a technical and typological development and has very great innovative value. The very great architectural-historical values are determined by the functionalist building style, the particular building technique, the aesthetic quality, the material use, the ornamentation and the particular coherence between exterior and interior. Moreover, the Sonnehuijs is of particular importance for the oeuvre of architect Peutz.
The property is an essential part of the linear building development along the Scharnerweg, and because of this location is very closely connected with the development of the city and of importance for the appearance of the city.
The Sonnehuijs is of very great importance because of the architectural integrity of exterior and interior and is of importance in relation to the structural and visual integrity of the built environment. Furthermore, there is a very great degree of architectural-historical, building-technical and typological rarity.
Nearby in the register
- MarechausseekazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Sint AngelaschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- GemeenteflatAppartementengebouwunder 1 mi
- Schakelstation StaatsmijnenIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.