Rijksmonumentenregister · Netherlands
Industrie- en poldermolen, Nekummerweg 25
Maastricht, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie- en poldermolen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1869
- Address
- Nekummerweg 25, 6212 NK Maastricht
- Place
- Maastricht
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.82840, 5.67223
- Part of complex
- 506882
- Monument number
- 506305
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesIGN France — GéoportailDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "Carte de l'Etat-Major 1:40,000 (1820-1866)" (IGN France — Géoportail).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WATERMOLEN op de Jeker, 1869, genaamd Nekummermolen. Gesitueerd in het zuidelijke buitengebied van Maastricht, in dwarsrichting op de westelijke rivieroever. De molen vormt een cultuurhistorische eenheid met de Villa Canne en bijbehorende koetshuizen. De Nekummermolen werd gebouwd op de locatie van een oudere graan-/pelmolen, die in 1856 werd opgekocht Petrus Regout. In opdracht van Petrus Regout werd de oude molen afgebroken en de nieuwe Nekummermolen gebouwd. Deze molen bleef tot 1930 in gebruik bij de N.V. Sphinx als aardewerk of vernismolen voor de aanmaak van glazuur. De maalinrichting van de nieuwe Nekummermolen werd ontworpen en gebouwd door de Ateliers de Construction G.J. Pastéger uit Luik. De omstreeks 1880 bijgebouwde schuren en bergplaatsen werden in 1902 grotendeels gesloopt. In 1937, zeven jaar na het stilleggen van de maalinrichting, werd het binnenwerk van de molen (gaande werk, gietijzeren vloerbalken en kolommen) geheel gesloopt door de fa. Dotremont voor oud-ijzer. De houten zolderbalken bleven bewaard. Na ongeveer een halve eeuw leegstand werd de molen verbouwd tot woonhuis door en voor architect W.J. Dingemans. De houten ombouw van het waterrad aan de zijgevel is verdwenen. De mergelmuur met toegangspoort, XVIII A, rond de oude graanmolen is bewaard gebleven. Het muurgedeelte met poortgebouw op de oostoever van de Jeker is rijksbeschermd onder nummer 27979.
Omschrijving
De Nekummermolen heeft een souterrain, twee bouwlagen plus een zolderverdieping op een vrijwel rechthoekige plattegrond, die aan de zuidwestzijde is afgeschuind. Het geheel wordt gedekt door een tussen kopgevels verzonken zadeldak met oud-Hollandse pannen en enkele dakvensters. Bakgoten op trapsgewijs uitgemetselde consoles. Nieuwe, hoogoplopende hoekschoorstenen. Het molengebouw is opgetrokken in baksteen, gemetseld in kruisverband. Hardstenen dorpelstenen. Vlechtingen als muurafdekking in de kopgevels. Venster- en deurstrekken. Ankers. De venster- en deurkozijnen zijn, grotendeels met inachtneming van de oude indeling en roedeverdeling, vernieuwd. De gevels zijn met uitzondering van de westgevel onregelmatig ingedeeld, ten dele vanwege de verbouwing tot woonhuis. In de eerste en tweede bouwlaag alsmede de zolderverdieping van de oostgevel bevinden zich telkens drie segmentboogvormige stalen 12-ruits vensters van recente datum. In de eerste laag een segmentboogvormig, smal en hoog venster. In de souterrainverdieping een drietal in hoogte verspringende rondboogopeningen met vensterglas, oorspronkelijk bedoeld voor de aandrijfconstructie tussen waterrad en maalinrichting. De zuidgevel heeft een drietal segmentboogvormige, dubbele stalen deuren met vierruits bovenlicht en een segmentboogvormige dubbele stalen balkondeur met eenvoudige balustrade. Een rechthoekig stalen, vierruits venster en een segmentboogvormig stalen 12-ruits venster in de souterrainverdieping. Boven laatstgenoemd venster nog een tweetal segmentboogvormige stalen 12-ruits vensters. De symmetrische westelijke gevel telt drie vensterassen. Centraal in de eerste laag de woonhuisentree met rechthoekige stalen deur en blauw betegeld portiek. In de eerste en derde as drie segmentboogvormige stalen 12-ruits vensters. In de middenas, boven de entree een tweetal segmentboogvormige stalen 18-ruits vensters, een segmentboogvormig stalen 30-ruits vensters en de gevelsteen met het opschrift "P.R. 1869". De noordgevel is in de eerste laag voorzien van een rechthoekige deur en een tweetal segmentboogvormige stalen 12-ruits vensters. In de tweede laag twee ongelede segmentboogvensters en een segmentboogvormig stalen 12-ruits venster. In de derde laag drie segmentboogvormige stalen 12-ruits vensters. De achttiende eeuwse ommuring van de voormalige graanmolen zet zich voort op de westelijke oever en omgeeft met uitzondering van een nieuw poortgedeelte vrijwel de gehele Nekummermolen. Op de westelijke Jekeroever zijn restanten van de oude kademuren te zien. In de Jeker bevinden zich bakstenen bruggehoofden, waartussen de inmiddels verdwenen sluisdeuren zorgden voor de opstuwing van het water, waarmee het eveneens ontbrekende onderslagrad (type Sagebien, middellijn 9 meter, breedte 2« meter, 160 schoepen) werd aangedreven. Het INTERIEUR van de Nekummermolen is volledig gemoderniseerd.
Waardering
De Nekummermolen is van grote cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een historische, sociaal-economische, landschappelijke, technische en typologische ontwikkeling. De functie van vernismolen gaf de Nekummermolen een innovatief karakter. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de bouwstijl alsmede de esthetische kwaliteiten van de molen. De Nekummermolen beschikt over zeer grote ensemblewaarden. De molen is de nucleus van het sindsdien tot standgekomen complex, waarvan de Villa Canne en bijbehorende koetshuizen de samenstellende delen vormen. De molen is in beperkte mate gaaf bewaard gebleven, maar is van zeer groot belang voor de structurele gaafheid van het Villa Canne-complex alsmede voor de visuele gaafheid van de landschappelijke omgeving. Bovendien kan men bij deze vernismolen spreken van een typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
WATERMILL on the Jeker, 1869, named Nekummermolen. Situated in the southern outlying area of Maastricht, in transverse direction on the western riverbank. The mill forms a cultural-historical unit with the Villa Canne and associated coach houses. The Nekummermolen was built on the site of an older grain/fulling mill, which was purchased in 1856 by Petrus Regout. At the instruction of Petrus Regout, the old mill was demolished and the new Nekummermolen was built. This mill remained in use until 1930 at the N.V. Sphinx as an earthenware or glaze mill for the production of glazing. The grinding machinery of the new Nekummermolen was designed and built by the Ateliers de Construction G.J. Pastéger from Liège. The sheds and storage facilities built around 1880 were largely demolished in 1902. In 1937, seven years after the machinery was shut down, the interior of the mill (working parts, cast-iron floor joists and columns) was entirely demolished by the company Dotremont for scrap iron. The wooden floor joists were preserved. After approximately half a century of disuse, the mill was converted into a residence by and for architect W.J. Dingemans. The wooden casing of the water wheel on the side facade has disappeared. The mergelstone wall with access gate, first half of the 18th century, around the old grain mill has been preserved. The wall section with gate building on the eastern bank of the Jeker is nationally protected under number 27979.
Description
The Nekummermolen has a basement, two storeys plus an attic storey on an almost rectangular floor plan, which is bevelled on the south-west side. The whole is covered by a gabled roof recessed between end gables with old-Dutch tiles and several roof windows. Gutters on stepwise built-up corbels. New, tall corner chimneys. The mill building is constructed of brickwork, laid in Flemish bond. Hardstone threshold stones. Wattle as wall coping in the end gables. Window and door stretches. Wall anchors. The window and door frames are, largely respecting the old layout and glazing bars, renewed. The facades are, with the exception of the west facade, irregularly arranged, partly due to conversion into a residence. On the first and second storeys as well as the attic storey of the east facade there are each three segmental arched steel 12-pane windows of recent date. On the first storey a segmental arched, narrow and tall window. In the basement storey three vertically staggered round-arched openings with window glass, originally intended for the drive construction between water wheel and grinding machinery. The south facade has three segmental arched, double steel doors with four-pane fanlight and a segmental arched double steel balcony door with simple balustrade. A rectangular steel, four-pane window and a segmental arched steel 12-pane window in the basement storey. Above the latter window a further two segmental arched steel 12-pane windows. The symmetrical west facade has three window bays. Centrally on the first storey the residential entrance with rectangular steel door and blue tiled porch. On the first and third bay three segmental arched steel 12-pane windows. On the middle bay, above the entrance two segmental arched steel 18-pane windows, a segmental arched steel 30-pane window and the facade stone with the inscription "P.R. 1869". The north facade is provided on the first storey with a rectangular door and two segmental arched steel 12-pane windows. On the second storey two ungrazed segmental arched windows and a segmental arched steel 12-pane window. On the third storey three segmental arched steel 12-pane windows. The eighteenth-century enclosure wall of the former grain mill continues on the western bank and surrounds, with the exception of a new gate section, almost the entire Nekummermolen. On the western Jeker bank, remains of the old quay walls are visible. In the Jeker are brick bridge abutments, between which the now vanished sluice gates provided for the water backup, by which the likewise missing undershot water wheel (Sagebien type, diameter 9 metres, width 2½ metres, 160 buckets) was driven. The INTERIOR of the Nekummermolen is completely modernized.
Valuation
The Nekummermolen is of great cultural-historical value as a special expression of a historical, socio-economic, landscape, technical and typological development. The function of glaze mill gave the Nekummermolen an innovative character. The architectural-historical values are determined by the building style as well as the aesthetic qualities of the mill. The Nekummermolen has very great ensemble values. The mill is the nucleus of the complex that has since been created, of which the Villa Canne and associated coach houses form the constituent parts. The mill has been preserved in a limited way, but is of very great importance for the structural integrity of the Villa Canne complex as well as for the visual integrity of the landscape surroundings. Moreover, with this glaze mill one can speak of a typological and functional rarity value.
Nearby in the register
- Muur(B), Nekummerweg tegenover 20Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Nekummerweg 19Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Boerderij, Nekummerweg 31Boerderijunder 1 mi
- Landhuis, Mergelweg 454Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.