Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Kerkebuurt 172
Berkhout, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1884 - 1885
- Address
- Kerkebuurt 172, 1647 ME Berkhout (Koggenland 27)
- Place
- Berkhout
- Municipality
- Koggenland
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.63980, 4.99610
- Part of complex
- 502454
- Monument number
- 502457
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
KERKGEBOUW op T-vormig grondplan met toren aan de westzijde. De toren staat in het verlengde van de noklijn van de hoofdkap, een oost-west gericht zadeldak. De toren is half ingelaten in het muurwerk van de westzijde waardoor de oostelijke onderzijde van de toren deel uitmaakt van het interieur. De belangrijkste zijde van de kerk is de noordzijde. Deze noordzijde is gericht op de Kerkebuurt. De noordzijde heeft een risalerende middenpartij (de poot van het T-vormig grondplan). De middenpartij heeft een puntgevel waarvan het achterliggende zadeldak als een dwarskap op de hoofdkap aansluit.
Het muurwerk van het exterieur is uitgevoerd in rode baksteen dat horizontaal wordt geleed door een gecementeerde plint, hardstenen cordonlijsten, friezen in metselmozaïek en speklagen. Het schuin opgaande muurwerk van de topgevels is trapsgewijs uitgemetseld. Het muurwerk heeft een verticale geleding door uitgemetselde muurdammen op de zes hoeken. Deze muurdammen hebben evenals de puntgevel van de middenrisaliet een bekroning door een obelisk in natuursteen. De noordzijde heeft aan weerszijden van de middenrisaliet ook pilasters, die vanaf vensterhoogte geblokt zijn. De zuidzijde (achterzijde) is een lange zijde van vijf traveeën, gevormd door getrapte muurdammen. De oostzijde (linkerzijde) is een brede puntgevel ter breedte van drie vensterassen waarvan de middelste as een spaarveld bevat. De westgevel is in opzet vergelijkbaar, doch heeft in het midden het half ingelaten torenvolume.
De toren staat op vierkant grondplan en wordt evenals het muurwerk van de kerk verticaal geleed door uitgemetselde muurdammen op de hoeken en horizontaal door cordonlijsten ter hoogte van de diverse segmenten waaruit de toren is opgebouwd. Deze opbouw bestaat tot aan de noklijn van de hoofdkap uit drie min of meer kubusvormige segmenten, waarin onder meer de westelijk ingang tot de kerk en enige smalle rondboogvensters zijn opgenomen. Het derde segment wordt afgesloten door een omgaand fries in tegelwerk. Boven het fries staat het bovenste (vierde) segment met rechthoekige hoofdvorm. Dit segment heeft aan vier zijden galmgaten onder rondboogvensters. Boven deze vensters bevinden zich wenkbrauwen op consoles met eikenblad motief. Het vierde segment heeft in natuursteen uitgevoerde obelisken op de vier hoeken en daartussen puntgevels waarop zich wijzerplaten van uurwerken bevinden. De afsluitende spits is achthoekig en wordt bekroond door een windvaan met weerhaan.
De vensters zijn merendeels verticaal van hoofdvorm en worden door een rondboog afgesloten. De kozijnen zijn van hout en vormen vijf ramen: twee gekoppelde en onder rondbogen geplaatste ramen; daarboven een rond raam en in de restruimten aan weerszijden daarvan sikkelvormige ramen. Ter hoogte van de aanzet van de bogen bevindt zich steeds een korintisch kapiteel. De houten ramen hebben een meerruits roedenverdeling met blank glas. De geveltoppen hebben ronde vensters met decoratieve tracering in ijzer en hout waartussen blank glas is gevat. De kerk wordt bereikt via dubbele paneeldeuren in de risalerende middenpartij en in de toren. De deuren hebben een getoogd kalf en een halfronde afsluiting met daarin decoratief houten en ijzeren raamwerk met blank glas.
De diverse dakvlakken en de torenspits zijn bedekt met lei in Maasdekking, het noordelijk dakschild heeft echter een losange-achtige bekleding terwijl de dwarskap lei in Rijndekking heeft. Mechanisch torenuurwerk van Volke, 1904.
Het interieur heeft witgepleisterde muren en een geheel houten gewelf met gesneden consoles en ijzeren spanstaven. Tegen de oostelijke torenmuur hangt een in zwart en goud uitgevoerd orgel met aan weerszijden een houten balkon op gietijzeren zuilen. Het orgel met 2 klavierenen 20 registers heeft een ovale plaquette met daarop: "W. van Dam en Zonen FECIT Leeuwarden Ingewijd 25 nov 1888". Aan het gewelf hangen vijf grote koperen kroonluchters, boven het koor hangen twee kleinere koperen kroonluchters en tegen de muren bevindt zich nog het oorspronkelijke bankenplan.
Waardering
Het kerkgebouw is van algemeen belang uit cultuurhistorisch en architectuurhistorisch oogpunt als hoofdonderdeel van het beschreven complex (zie complexwaardering).
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
CHURCH BUILDING on a T-shaped ground plan with tower on the west side. The tower stands in the extension of the ridge line of the main roof, an east-west oriented gabled roof. The tower is half-set into the masonry of the west side, due to which the eastern underside of the tower forms part of the interior. The most important side of the church is the north side. This north side faces the Kerkebuurt. The north side has a projecting central section (the arm of the T-shaped ground plan). The central section has a pointed gable whose underlying gabled roof connects as a transverse roof to the main roof.
The exterior masonry is executed in red brick horizontally articulated by a cemented plinth, hard stone cordon mouldings, friezes in masonry mosaic and speckled courses. The diagonally rising masonry of the gable tops is laid out in stepped fashion. The masonry has a vertical articulation through engaged buttresses on the six corners. These buttresses have, as does the pointed gable of the central projecting section, a crowning by an obelisk in natural stone. The north side has pilasters on either side of the central projecting section, which are rusticated from window height upwards. The south side (rear side) is a long side of five bays, formed by stepped buttresses. The east side (left side) is a broad pointed gable spanning three window axes, the middle axis of which contains a spare field. The west gable is similar in design, but has in the middle the half-set tower volume.
The tower stands on a square ground plan and, like the masonry of the church, is vertically articulated by engaged buttresses on the corners and horizontally by cordon mouldings at the height of the various segments from which the tower is constructed. This construction consists, up to the ridge line of the main roof, of three more or less cubic segments, in which, among other things, the western entrance to the church and a few narrow rounded arch windows are incorporated. The third segment is closed off by a surrounding frieze in tilework. Above the frieze stands the uppermost (fourth) segment with rectangular main form. This segment has on four sides louvres under rounded arch windows. Above these windows are eyebrows on consoles with oak leaf motif. The fourth segment has obelisks executed in natural stone on the four corners and pointed gables between them, on which clock faces of clockwork mechanisms are located. The closing spire is octagonal and is crowned by a weather vane with weather cock.
The windows are mostly vertical in main form and are closed by a rounded arch. The frames are of wood and form five panes: two coupled panes placed under rounded arches; above them a round pane and in the remaining spaces on either side thereof sickle-shaped panes. At the height of the springing of the arches there is always a Corinthian capital. The wooden panes have multi-light glazing bars with plain glass. The gable tops have round windows with decorative tracery in iron and wood between which plain glass is set. The church is accessed via double panel doors in the projecting central section and in the tower. The doors have an arched calf and a semi-circular closure with therein decorative wooden and iron framework with plain glass.
The various roof planes and the tower spire are covered with slate in Maas bond, the north roof slope, however, has a lozenge-like covering while the transverse roof has slate in Rhine bond. Mechanical tower clockwork by Volke, 1904.
The interior has whitewashed walls and a wholly wooden vault with carved consoles and iron tie rods. Against the eastern tower wall hangs an organ executed in black and gold with on either side a wooden gallery on cast iron columns. The organ with 2 manuals and 20 stops has an oval plaque bearing: "W. van Dam en Zonen FECIT Leeuwarden Dedicated 25 Nov 1888". Five large copper chandeliers hang from the vault, above the choir hang two smaller copper chandeliers and against the walls is still the original seating plan.
Valuation
The church building is of general interest from a cultural-historical and architectural-historical point of view as the main component of the described complex (see complex valuation).
Nearby in the register
- Baarhuisje, Kerkebuurt bij 172Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Anna HoeveBoerderijunder 1 mi
- Boerderij(M1), Westeinde 276Boerderijunder 1 mi
- TroostwijkWoonhuis1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.