Rijksmonumentenregister · Netherlands
Villa Betty
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1877 - 1878
- Address
- Overtoom 241, 1054 HV Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36013, 4.86916
- Part of complex
- 491948
- Monument number
- 491951
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Nabij het Vondelpark aan de Overtoom gesitueerde VILLA, in eerste aanleg tot stand gekomen in 1877-78 in eclectische stijl met invloeden uit de chaletstijl, vermoedelijk naar ontwerp van H.G. Koster in opdracht van F.A. en P.H.F. Smithuysen. In 1896 kwam de villa in handen van E.A. Lehmann die in 1900 een nieuw, in diverse stijlen uitgevoerd interieur liet aanbrengen. Vanaf deze periode werd de villa bekend onder de naam 'Villa Betty', genoemd naar de vrouw van Lehmann, Betty von Hunteln.
N.B. In 1914 is de veranda aan de achtergevel vernieuwd door Jos Th.J. Cuypers in opdracht van E.A. Lehmann. In 1924-1925 is een nieuwe erkeruitbouw aan de achtergevel tot stand gekomen naar een ontwerp van D.F. Slothouwer. In 1940 is de torenafdekking gewijzigd door L. Paans.
Omschrijving
Op een samengestelde plattegrond opgetrokken bakstenen villa op een natuurstenen plint bestaande uit een parterre, bel-etage, bovenverdieping en een kapverdieping onder een combinatie van zwaar overstekende, bij de voet geknikte zadeldaken bedekt met leien en voorzien van rijk houtsnijwerk bij de windveren. De parterre is voorzien van bossering; tussen de bouwlagen een hardstenen cordonlijst. De uitkragende goot wordt gedragen door houten korbelen.
De villa heeft aan de voorzijde (N) een grote hardstenen statietrap, van twee zijden in bogen opklimmend naar de hoofdingang in de risalerende middentravee. De leuningen van de trap bestaan uit kandelaberzuiltjes onder een dekplaat. Op de twee trapposten aan het begin van de trap een sierijzeren lantaarn. De entree bestaat uit een dubbele rechthoekige deur met twee rondboogvormige vensters achter sierijzeren traliewerk. Boven de entree een zadelvormige ijzeren luifel met glas in lood, smeedijzeren bekroning en smeedijzeren windveren en dakkammen, gedragen door eveneens smeedijzeren korbelen, alles zeer decoratief uitgevoerd. Vanuit de luifel een smeedijzeren hangende lantaarn met melkglas. Boven de ingangspartij het fries tussen bel-etage en bovenverdieping met de villanaam in zwarte kapitalen: 'VILLA BETTY'. Daarboven drie kleine gekoppelde vensters met rondboogvormige bovenlichten en in de puntvormige top een groot rondboogvenster. Het rechterdeel van de voorgevel is twee vensterassen breed en heeft op de parterre twee vierkante vensters, op de bel-etage en op de bovenverdieping twee naast elkaar gesitueerde T-vensters met natuursteenblokken in de strekken. Het linkerdeel van de voorgevel is één vensteras breed met een vierkant venster op de parterre en een dichtgemetselde vensteropening op de bel-etage. In de muur ter hoogte van de parterre een gevelsteen waarop staat vermeld:
Eerste steen gelegd door P.H.F.M. Smithuysen oud 2 jaren october 1877.
Beide zijtraveeën hebben in de kap een puntvormige dakkapel met overstekende daklijst.
De rechterzijde (W) bestaat uit twee traveeën. De smalle, risalerende linker travee heeft in de top van de puntgevel een rond venster met glas in lood. De rechter travee is twee vensterassen breed en heeft in het midden een vanaf de bel- etage omhoog lopende bakstenen steunbeer. Op de parterre twee vierkante vensters. Op de bel-etage twee houten erkers met glas in lood. Op de bovenverdieping twee houten balcons en in de kap twee gekoppelde door de daklijst brekende dakkapellen met overkragende puntdaken. De hoek met de achtergevel (Z) wordt gevormd door een op de bovenverdieping zeer smalle afgeschuinde hoektravee met bovenliggende dakkapel. De asymmetrische achtergevel heeft in de linker travee op de eerste verdieping een waranda met sierijzeren trap naar de tuin. De decoratief uitgevoerde borstwering van de waranda is eveneens van ijzer. Boven de waranda een in Jugendstil uitgevoerde ijzeren luifel met mat glas bedekt. De muren van de waranda zijn uitgevoerd in beton in bruutwerk. De risalerende travee heeft een vijfhoekige erker over parterre en bel-etage met bovenliggend balcon met ijzeren borstwering. Deze travee is voorzien van een puntdak met rijk uitgesneden windveren. Het rechterdeel van de achtergevel heeft over de parterre en bel-etage een houten erker met sierijzeren trap naar de tuin. Boven de erker een tot boven het dak omhooglopende vijfhoekige toren. De linker zijgevel (O) heeft in de risaliet een ronde erker over parterre en bel-etage. De teruggerooide travee is voorzien van een puntdak met rijk uitgesneden windveren waartussen een rond venster met glas in lood. In de hoek van deze travee een kwartronde arkel over de bel-etage met smal glas in lood venster. Daaronder een achteringang. Op de bel- etage een door de bovenverdieping brekend en vanaf de onderkant trapsgewijs omhoog lopend in drieën verdeeld glas in lood venster.
Alle gevels zijn verlevendigd door de toepassing van lichter getinte decoratieve bakstenen friezen, hoek- en sluitstenen en ander decoratief metselwerk. Het interieur bestaat uit verschillende neo-stijlen. Op de bel-etage bevindt zich een 'Hollandse' kamer, een Franse 'Louis XVI' kamer, een 'Arabische' kamer, een 'Chinese' kamer, een 'Engelse' kamer en een biljartkamer uitgevoerd in Jugendstil. Op de bovenverdieping bevindt zich een Empire kamer en een 'Mechelse' kamer.
Waardering
In eclectische trant met invloeden van de chaletstijl, Jugendstil en historische interieurstijlen van verschillende landen opgetrokken villa met bijbehorende interieur-onderdelen, hoofdonderdeel van het Villa Betty-complex, van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde alsmede uit oogpunt van ontwikkeling van de interieurkunst; tevens van belang vanwege de markante situering in een royale tuin aan de rand van het Vondelpark.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA situated near the Vondelpark on the Overtoom, originally built in 1877-78 in eclectic style with influences from the chalet style, presumably designed by H.G. Koster on commission of F.A. and P.H.F. Smithuysen. In 1896 the villa came into the hands of E.A. Lehmann who in 1900 had a new interior executed in various styles installed. From this period the villa became known under the name 'Villa Betty', named after Lehmann's wife, Betty von Hunteln.
N.B. In 1914 the veranda on the rear facade was renewed by Jos Th.J. Cuypers on commission of E.A. Lehmann. In 1924-1925 a new bay window extension on the rear facade was built according to a design by D.F. Slothouwer. In 1940 the tower capping was modified by L. Paans.
Description
Brick villa erected on a composite ground plan on a natural stone plinth consisting of a ground floor, mezzanine, upper storey and an attic storey under a combination of heavily overhanging, kinked at the foot gabled roofs covered with slate and provided with rich woodcarving at the wind braces. The ground floor is provided with rustication; between the storeys a hard stone belt course. The projecting gutter is carried by wooden corbels.
The villa has on the front (N) a large hard stone ceremonial staircase, ascending from two sides in arches towards the main entrance in the projecting central bay. The stair railings consist of candelabra columns under a coping plate. On the two stairposts at the beginning of the staircase an ornamental iron lantern. The entrance consists of a double rectangular door with two round-arched windows behind ornamental iron grillwork. Above the entrance a saddle-shaped iron canopy with leaded glass, wrought iron crest and wrought iron wind braces and roof ridges, carried by similarly wrought iron corbels, all executed very decoratively. From the canopy a wrought iron hanging lantern with milk glass. Above the entrance section the frieze between mezzanine and upper storey with the villa name in black capitals: 'VILLA BETTY'. Above that three small coupled windows with round-arched fanlights and in the pointed apex a large round-arched window. The right part of the front facade is two window axes wide and has on the ground floor two square windows, on the mezzanine and on the upper storey two T-windows positioned side by side with natural stone blocks in the jambs. The left part of the front facade is one window axis wide with a square window on the ground floor and a blocked-up window opening on the mezzanine. In the wall at the height of the ground floor a facade stone on which is inscribed:
First stone laid by P.H.F.M. Smithuysen aged 2 years October 1877.
Both side bays have in the roof a pointed roof dormer with overhanging roof line.
The right side (W) consists of two bays. The narrow, projecting left bay has at the apex of the pointed gable a round window with leaded glass. The right bay is two window axes wide and has in the middle a brick buttress rising from the mezzanine upwards. On the ground floor two square windows. On the mezzanine two wooden bay windows with leaded glass. On the upper storey two wooden balconies and in the roof two coupled roof dormers breaking through the roof line with overhanging pointed roofs. The corner with the rear facade (S) is formed by a very narrow bevelled corner bay at the upper storey with overlying roof dormer. The asymmetrical rear facade has in the left bay on the first floor a veranda with ornamental iron staircase to the garden. The decoratively executed parapet of the veranda is likewise of iron. Above the veranda an iron canopy executed in Jugendstil with mat glass coverage. The walls of the veranda are executed in concrete in raw finish. The projecting bay has a pentagonal bay window over ground floor and mezzanine with overlying balcony with iron parapet. This bay is provided with a pointed roof with richly carved wind braces. The right part of the rear facade has over the ground floor and mezzanine a wooden bay window with ornamental iron staircase to the garden. Above the bay window a pentagonal tower running up above the roof. The left side facade (E) has in the projection a round bay window over ground floor and mezzanine. The set-back bay is provided with a pointed roof with richly carved wind braces between which a round window with leaded glass. In the corner of this bay a quarter-round arch over the mezzanine with narrow leaded glass window. Below it a rear entrance. On the mezzanine a leaded glass window divided into three parts, breaking through the upper storey and rising in steps from the bottom.
All facades are enlivened by the application of lighter tinted decorative brick friezes, corner and closure stones and other decorative brickwork. The interior consists of various neo-styles. On the mezzanine there is a 'Dutch' room, a French 'Louis XVI' room, an 'Arabian' room, a 'Chinese' room, an 'English' room and a billiard room executed in Jugendstil. On the upper storey there is an Empire room and a 'Mechlin' room.
Valuation
Villa erected in eclectic style with influences from the chalet style, Jugendstil and historical interior styles of various countries with associated interior components, main component of the Villa Betty complex, of general importance on account of architectural and cultural-historical value as well as from the point of view of development of interior art; also of importance on account of the striking situation in a spacious garden at the edge of the Vondelpark.
Nearby in the register
- Voetgangersbrug, Overtoom bij 241Brugunder 1 mi
- ParkkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Koetshuis (G), Overtoom 243Opslagunder 1 mi
- MuziektentWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.