Rijksmonumentenregister · Netherlands
Oosterbroek
Eelde, Drenthe, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1922
- Address
- Oosterbroek 5, 9761 TG Eelde (Tynaarlo 22)
- Place
- Eelde
- Municipality
- Tynaarlo
- Province
- Drenthe
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.13537, 6.59785
- Monument number
- 468725
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1884 map "Omstreken van Paterswolde. Omstreken van Assen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
LANDHUIS gebouwd in tradionalistische stijl op de plaats van een in 1922 afgebrand huis. De geschiedenis van huis Oosterbroek begint in de 16e eeuw als bronnen spreken over Steven Horenkens. Het huis heeft lang het recht van havezathe gekend. In de 18e eeuw krijgt mr. Tonco Modderman uit Groningen Oosterbroek in bezit. Via zijn dochter komt Oosterbroek voor 50% in bezit van Wiardus Hora Siccama. Door Hora Siccama werd in 1836 het oude huis Oosterbroek afgebroken en meer westelijke richting verrees een nieuw verblijf. In deze tijd werd aan tuinarchitect L. P. Roodbaard uit Leeuwarden opdracht gegeven om een tuinaanleg te ontwerpen; Roodbaard koos daarvoor de bestaande tuinaanleg, die was gebaseerd was op een gelijkbenige driehoek, als uitgangspunt. 'De benen van deze driehoek word gevormd door brede lanen. Deze zijn te zien op het kadastrale minuutplan van 1832 evenals een sterrebos en een vijver in de vorm van een gelijkbenige driehoek voor het oude huis (...). Waarschijnlijk is de aanleg in die vorm geïnspireerd op de aanwijzingen die Pieter de la Court van der Voort gaf voor de aanleg van een (kleine) tuin (in Bijzondere Aenmaerkingen over het aenleggen van... Leiden, 1737)' en 'Roodbaard transformeerde de gelijkbenige driehoekige vijver voor het oude huis in een slingerende langwerpige vijver achter het nieuwe huis. Tussen de paden langs deze vijver en de oevers projecteerde hij meest langwerpige bloemperken of heestergroepen. Een deel van de laan wilde hij tot eiland in de vijver transformeren, maar dit is waarschijnlijk nooit uitgevoerd. De berg die in de 18e eeuw in de as van het oude huis lag, aan de voet omgeven door een driehoekig bassin, heeft Roodbaard gebruikt als zichtbeëindiging, gerekend vanuit de voorzijde van het nieuwe huis. Het driehoekig bassin werd omgevormd tot slingerende vijver aan de voet van de berg. Golvende paden werden vanuit het huis naar de voet en naar de top van de berg geleid. Ook hierlangs zijn langwerpige bloembedden te zien. Langwerpige golvende gazons worden deze paden omsloten.' (C.S. Oldenburger-Ebbers: De geschiedenis van tuinen, parken en buitenplaatsen in Drenthe. In Ons Waardeel 91/6). Van deze aanleg zijn de rudimenten, symmetrische hoofdlanen en een landschappelijk aangelegd parkgedeelte, nog aanwezig. In 1922 werd het woonhuis door brand verwoest en een jaar later werd begonnen met herbouw. In opdracht van E.M.J. Hesselink vond een nadien nog verbouwing plaats waarbij de vensterindeling in de zuidgevel enigszins werd gewijzigd. Sinds 1969 zijn de gronden waarop de voormalige havezathe heeft gestaan, beschermd als rijksmonument (zie onder monumentnummer 45396). In 1977 werd het huis verkocht aan de Stichting Nieuw-Hooghullen.
Omschrijving
Het vrij gelegen woonhuis, bestaande uit een souterrain en een bouwlaag, is opgetrokken uit gepleisterde baksteen en wordt gedekt door een inzwenkend met pannen belegd schilddak met overstek; schoorstenen met kap. Symmetrische indeling met in het midden een natuurstenen stoep met gepleisterde bakstenen balustrades, deur met houten omlijsting; straalvormig bovenlicht; verhoogd middengedeelte met tonvormige kap; ramen met o.a. 4- en 6-ruits roedeverdeling.
Waardering
Landhuis van cultuurhistorisch belang vanwege de geschiedenis van het landgoed Oosterbroek; van architectuurhistorisch belang vanwege het ontwerp; van stedenbouwkundig belang vanwege de ligging in het te beschermen gezicht 'Landgoederengordel Eelde-Paterswolde'.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
COUNTRY HOUSE built in traditionalist style on the site of a house that burned down in 1922. The history of Oosterbroek house begins in the 16th century as sources speak of Steven Horenkels. The house long enjoyed the right of havezathe. In the 18th century Mr. Tonco Modderman from Groningen acquires Oosterbroek. Through his daughter Oosterbroek comes into the possession of Wiardus Hora Siccama for 50%. By Hora Siccama the old Oosterbroek house was demolished in 1836 and a new residence was erected in a more westerly direction. At this time the garden architect L. P. Roodbaard from Leeuwarden was commissioned to design a garden layout; Roodbaard chose the existing garden layout as his starting point, which was based on an isosceles triangle. 'The legs of this triangle are formed by broad avenues. These are visible on the cadastral map of 1832, as well as a star wood and a pond in the form of an isosceles triangle in front of the old house (...). The layout in this form was probably inspired by the instructions that Pieter de la Court van der Voort gave for the layout of a (small) garden (in Bijzondere Aenmaerkingen over het aenleggen van... Leiden, 1737)' and 'Roodbaard transformed the isosceles triangular pond in front of the old house into a winding elongated pond behind the new house. Between the paths along this pond and its banks he projected mostly elongated flower beds or shrub groups. He wanted to transform part of the avenue into an island in the pond, but this was probably never executed. The mound that in the 18th century lay in the ashes of the old house, surrounded at its base by a triangular basin, Roodbaard used as a focal point, calculated from the front of the new house. The triangular basin was transformed into a winding pond at the base of the mound. Winding paths were led from the house to the foot and to the top of the mound. Elongated flower beds are also visible alongside these. Elongated winding lawns enclose these paths.' (C.S. Oldenburger-Ebbers: De geschiedenis van tuinen, parken en buitenplaatsen in Drenthe. In Ons Waardeel 91/6). Of this layout the rudiments, symmetrical main avenues and a landscaped park section, are still present. In 1922 the dwelling house was destroyed by fire and a year later rebuilding began. At the commission of E.M.J. Hesselink a further alteration took place whereby the window arrangement in the south gable was somewhat modified. Since 1969 the lands on which the former havezathe stood have been protected as a national monument (see under monument number 45396). In 1977 the house was sold to the Stichting Nieuw-Hooghullen.
Description
The detached dwelling house, consisting of a basement and a storey, is constructed of rendered brick and is covered by an inclined hipped roof tiled with pantiles and overhang; chimneys with cap. Symmetrical layout with in the centre a natural stone stoop with rendered brick balustrades, door with wooden frame; radial fanlight; raised central section with barrel vault roof; windows with, among others, 4- and 6-pane glazing bars.
Valuation
Country house of cultural-historical significance owing to the history of the Oosterbroek estate; of architectural-historical significance owing to the design; of urban-planning significance owing to the location in the protected view 'Landgoederengordel Eelde-Paterswolde'.
Nearby in the register
- Archeologie, Oosterbroek Eelde (Tynaarlo 22)Archeologieunder 1 mi
- Hoog HullenWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Burg. J.G. Legroweg 60Woonhuisunder 1 mi
- VosbergenKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.