Rijksmonumentenregister · Netherlands
Opslag, Sarphatistraat 410
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Sarphatistraat 410, 1018 GW Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36273, 4.91647
- Monument number
- 466176
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity of Amsterdam LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1750 map "Composite: Sheets 1 to 40 Carte De Hollande Et D'utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig Rijksmagazijn van Geneesmiddelen, gebouwd in op de Hollandse Renaissance geïnspireerde eclectische trant ten behoeve van het toenmalig Ministerie van Oorlog in 1887-89, bestaande uit hoofdgebouw op U-vormige plattegrond met aan achterzijde aangebouwd ketelhuis met schoorsteen, opslaggebouw en hekwerk, en deel uitmakend van een groter ensemble van 19e-eeuwse militaire gebouwen langs de Amsterdamse Singelgracht nabij de Muiderpoort.
Omschrijving
Het hoofdgebouw van het voormalig RIJKSMAGAZIJN VAN GENEESMIDDELEN bestaat uit een groot, onderkelderd gebouw met twee en drie bouwlagen onder samenstel van zinken zadel- en afgeplatte schilddaken, op een U-vormige plattegrond, in oorsprong bestemd voor de bereiding, opslag en verzending van geneesmiddelen ten behoeve van de kolonien, de garnizoenen van het leger, de marine-hospitalen, -schepen en -inrichtingen, de gevangenissen, de rijkswerkinrichtingen en andere met militaire zaken en justitie verbonden instellingen, alsook voor de huisvesting van de directeur en de conciërge.
Het uit twee hoge hoekpaviljoens van zes vensterassen breedte en een lager U-vormig deel van elf vensterassen breedte samengestelde gebouw met een diepte van twaalf vensterassen, is opgetrokken in baksteen op een natuurstenen plint, afgewisseld door blokken, banden en cordonlijsten in natuursteen en siermetselwerk; het wordt afgesloten door een omlopende, gekorniste kroonlijst met tandlijst en het heeft rondom de oorspronkelijke, in verschillende typen uitgevoerde vensters met houten kozijnen.
De hoofdingang - met dubbele paneeldeuren, dubbel snijraam, rustica-omlijstingen en opschrift in vergulde letters verwijzend naar het jaar van voltooiing en de oorspronkelijke functie: anno - rijksmagazijn van geneesmiddelen - 1889 - bevindt zich in het midden van de teruggerooide noordgevel aan de door een ijzeren hek afgesloten onoverdekte binnenplaats. De twee bouwlagen tellende zijgevels van het U-vormig middenblok hebben aan de binnenplaatszijde elk een getoogd dubbel hijsluik in de tuitvormige top in een keperboogvormig spaarveld waarboven een in siersmeedwerk uitgevoerde hijshaak.
De hoge, vier vensterassen diepe hoekpaviljoens - die in oorsprong de respectievelijk twee en een verdieping tellende woningen voor directeur (nr. 110 B) en conciërge (nr. 110 A) bevatten - hebben op de begane grond zesruitsvensters met brede, verdikte middenstijl en rondboogvormig bovenlicht met spaakvormige onderverdeling; op beide verdiepingen zijn de - in de eerste travee zijn zij gekoppeld uitgevoerde - vensters T-vormig met segmentvormige, met siermozaïek gevulde segmentbogen op de eerste verdieping en met een rechte afsluiting met natuursteenblokken op de tweede verdieping. De hoekpaviljoens bezitten verder bij de binnenplaats twee lage, plat afgedekte uitbouwen met elk een zij-ingang en zesruitsvensters waarboven een rondboog in siermetselwerk, oorspronkelijk dienend als portiersloge en portaal en aan de achterzijde voorzien van een venster met ijzeren onderverdeling; aan de straatzijde twee topgevels met gebogen fronton, zijvoluten en siersmeedijzeren hijshaak boven het H-venster; in de zijgevels bij respectievelijk de vierde en de derde vensteras de ingang naar de directeurs- en conciërgewoning met houten paneeldeur en roosvenster.
De overige gevels zijn in vergelijkbare trant, doch soberder uitgevoerd met merendeels getoogde vensters in kruiskozijnen met zes- en vierruits-verdeling, terwijl de twee grote trappenhuizen aan de uiteinden van de lange vleugel worden gemarkeerd door een recht afgesloten topgevel en vensters met ijzeren onderverdeling waarin kruis- en rozetmotieven. Tussen de lange vleugel en de dwarsvleugels bevinden zich op de begane grond twee doorgangen waar in oorsprong een smalspoor doorheen liep voor het transport.
Inwendig resteren onder meer nog de oorspronkelijke houten kapconstructies; voorts nog in de voormalige directeurswoning de marmeren hal met twee gesneden rondbogen en stucplafond, de houten trappartij, en eenvoudig stucplafond op de centrale overloop; in de dwarsvleugels de ijzeren kolommen en troggewelven met in de westvleugel nog ten dele de houten magazijnkasten; aan beide uiteinden van de lange vleugel de deels opengewerkte ijzeren trappartijen.
Het vijf vensterassen tellende, in eclectische trant langs de Singelgracht gebouwde ketelhuis - waarin in oorsprong ook de machinekamer, privaat en door stoom aangedreven werkinrichting waren ondergebracht met nog resterende ijzeren wasemkap - is door middel van een tussenlid met het hoofdgebouw verbonden en aan de oostzijde met een hoogopgaande schoorsteen; het heeft verder een bouwlaag onder zinken zadeldak met licht overstek tussen puntgevels, waarin aan elke zijde een roosvenster; voorts is het voorzien van rondboogvensters, spaarvelden en lisenen.
De zich verjongende schoorsteen is rond gemetseld op een vierkante sokkel met siermetselwerk en voorzien van versterkingsringen.
Vrijstaand in de zuidoostelijke hoek van het terrein bevindt zich het in oorsprong als bergplaats voor brandstoffen bestemde gebouw, uitgevoerd in sobere eclectische trant met een bouwlaag onder zadeldak tussen puntgevels met in de lange westgevel een drietal houten magazijndeuren, uitsluitend van belang als complexonderdeel.
Het hoofdgebouw heeft verder aan de zijde van de Sarphatistraat bij de binnenplaats en de zij-ingangen van de vroegere directeurs- en conciërgewoningen een karakteristiek ijzeren hekwerk met balustervormige pijlers, pijlpunten en pijnappels.
Waardering
Karakteristiek laat 19e-eeuws overheidsgebouw met in oorsprong de bijzondere functie van Rijksmagazijn van Geneesmiddelen, met in- en uitwendig gaaf bewaard gebleven eclectisch-renaissancistische details en typische bouwhistorische constructies, en met bijbehorend bijgebouwen en hekwerken gesitueerd temidden van een reeks 19e-eeuwse voormalige militaire gebouwen langs de Singelgracht, als zodanig van algemeen belang wegens architectuur-, bouw-, cultuur- , militair- en stedenbouwkundig-historische waarde.
N.B. De overige aanbouwen worden van bescherming uitgesloten.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former National Pharmacy Storehouse, built in an eclectic manner inspired by Dutch Renaissance on behalf of the then Ministry of War in 1887-89, consisting of a main building on a U-shaped ground plan with a boiler house with chimney attached to the rear, a storage building and railings, and forming part of a larger ensemble of 19th-century military buildings along the Amsterdam Singelgracht near the Muiderpoort.
Description
The main building of the former NATIONAL PHARMACY STOREHOUSE consists of a large, cellared building with two and three storeys beneath an assembly of zinc saddle roofs and flattened hipped roofs, on a U-shaped ground plan, originally intended for the preparation, storage and dispatch of medicines for the colonies, the garrisons of the army, the naval hospitals, ships and institutions, the prisons, the state penal institutions and other institutions connected with military affairs and justice, as well as for the housing of the director and the caretaker.
The building, composed of two high corner pavilions of six window bays width and a lower U-shaped section of eleven window bays width, with a depth of twelve window bays, is constructed in brick on a natural stone base, interspersed with blocks, bands and cordon mouldings in natural stone and ornamental brickwork; it is finished by a surrounding dentilled cornice and has around it the original windows executed in different types with wooden frames.
The main entrance - with double panel doors, double sash window, rusticated surrounds and an inscription in gilded letters referring to the year of completion and the original function: anno - National Pharmacy Storehouse - 1889 - is situated in the middle of the recessed north facade at the uncovered courtyard closed off by an iron railing. The two-storey side facades of the U-shaped central block each have, on the courtyard side, a double arched hoist door in the spout-shaped top in a diagonal-arch-shaped spandrel above which a hoist hook executed in ornamental ironwork.
The high corner pavilions, four window bays deep - which in the original state contained the two and one-storey dwellings respectively for the director (no. 110 B) and caretaker (no. 110 A) - have on the ground floor six-pane windows with a wide, thickened centre mullion and a round-arched fanlight with spoke-shaped subdivision; on both storeys the windows - coupled in the first bay - are T-shaped with segment-shaped segmental arches filled with ornamental mosaic on the first storey and with a straight finish with natural stone blocks on the second storey. The corner pavilions further possess, at the courtyard side, two low, flat-roofed outbuildings each with a side entrance and six-pane windows above which a round arch in ornamental brickwork, originally serving as a porter's lodge and vestibule and on the rear provided with a window with iron subdivision; on the street side two gable ends with curved pediment, side volutes and ornamental wrought-iron hoist hook above the H-window; in the side facades at respectively the fourth and third window bay the entrance to the director's and caretaker's dwelling with wooden panel door and fanlight window.
The remaining facades are executed in comparable manner, but more soberly, with mostly arched windows in cross windows with six- and four-pane subdivision, while the two large staircases at the ends of the long wing are marked by a straight-finished gable end and windows with iron subdivision featuring cross and rosette motifs. Between the long wing and the cross wings are located on the ground floor two passages through which originally a narrow-gauge track ran for transportation.
Interiorly there remain, amongst others, the original wooden roof truss structures; furthermore in the former director's dwelling the marble hall with two carved round arches and stucco ceiling, the wooden staircase, and simple stucco ceiling on the central landing; in the cross wings the iron columns and barrel vaults with in the west wing still in part the wooden storage cabinets; at both ends of the long wing the partly open-worked iron staircases.
The five window bays long boiler house, built in eclectic manner along the Singelgracht - which originally also housed the engine room, privy and steam-powered working installation with still-remaining iron steam hood - is connected to the main building by means of a connecting piece and on the east side with a tall-rising chimney; it further has a storey beneath zinc saddle roof with light overhang between pointed gables, in which on each side a fanlight window; furthermore it is provided with round-arched windows, spandrels and pilaster strips.
The tapering chimney is circular-built on a square base with ornamental brickwork and provided with reinforcing rings.
Standing freely in the south-eastern corner of the grounds is the building originally intended as a fuel storage place, executed in sober eclectic manner with a storey beneath a saddle roof between pointed gables with in the long west facade three wooden storage doors, of significance solely as a complex component.
The main building further has on the side of Sarphatistraat at the courtyard and the side entrances of the former director's and caretaker's dwellings a characteristic iron railing with baluster-shaped pillars, arrow points and pineapples.
Valuation
Characteristic late 19th-century government building with originally the distinctive function of National Pharmacy Storehouse, with interior and exterior well-preserved eclectic-Renaissance details and typical building-historical constructions, and with associated outbuildings and railings situated amongst a series of 19th-century former military buildings along the Singelgracht, as such of general importance due to architectural, building, cultural, military and urban-planning historical value.
N.B. The remaining outbuildings are excluded from protection.
Nearby in the register
- Amsterdamse CavaleriekazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Fouragegebouw, Sarphatistraat 370Militaire opslagplaatsunder 1 mi
- Tehuis, Mauritskade 25 ASociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Hek, Mauritskade 25 AErfscheidingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.