Rijksmonumentenregister · Netherlands
Orangerie, Hagendorenweg 3 A
Amstenrade, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Orangerie
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Hagendorenweg 3 A, 6436 CR Amstenrade (Beekdaelen 31)
- Place
- Amstenrade
- Municipality
- Beekdaelen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.94048, 5.92676
- Part of complex
- 456066
- Monument number
- 456118
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1708 map "Le Limbourg." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
ORANJERIE. Rode bakstenen onderkelderde oranjerie op rechthoekige grondslag met glazen kas op eveneens rode bakstenen onderbouw ter weerszijden. De oranjerie werd in 1815 door de Dusseldorpse architect Charles Schaffer in neoclassicistische stijl gebouwd. De genoemde kassen dateren uit het begin van deze eeuw en vervangen oudere exemplaren, die waarschijnlijk in de loop van de 19e eeuw werden gebouwd, zo deze oorspronkelijke kassen niet uit de bouwtijd dateerden. Aan de achterzijde van de oranjerie, die naar het park is gericht, is centraal een halfrond door een fronton bekroond en door zuilen voorafgaand bordes gebouwd, dat in het park een grote ornamentele waarde als classicistische tuintempel vertegenwoordigt. De oranjerie is door een mansardedak met leien (maasdekking) overkapt en omgaande van een mergelstenen kroonlijst voorzien; centraal op de zijgevels wordt deze kroonlijst door een rechthoekige hoog opgetrokken bakstenen schoorsteen doorbroken.
Voorgevel oranjerie: de gevel is door vijf rondboogingangen met dubbele deuren met 12-ruitsindeling (per deur) en met halfronde door spaakroeden in 10 ruiten gelede bovenlichten in traveeën geleed. Ter hoogte van de tussendorpel van de deurpartij een hardstenen geprofileerde kordonlijst. De gevel, die op de as van de moestuin is gelegen, rust op een hardstenen voeting. Voeting en kordonlijst zijn respectievelijk aan de boven- en onderzijde van een geprofileerde hardstenen lijst voorzien, zodat de muurvlakken ter weerszijden van de deurpartijen de suggestie van een pilastergeleding oproepen. Op de verdieping drie op de middelste traveeen geplaatste houten 6-ruitsdakkapellen, die door een fronton worden bekroond. Boven deze kapellen, halverwege het bovenste dakschild, drie kleine in het dak verzonken halfronde daklichten.
Aan de linker- en rechterzijde van de orangerie de genoemde glazen kas op bakstenen onderbouw; van de naar de moestuin gekeerde zijde van de rechter kas is de beglazing tot de grond toe doorgetrokken. De linker kas heeft een tudorboogvormige overkapping, die ook naar de zijkant omgaat en die door een smeedijzeren piron van samengestelde voluten en krullen wordt bekroond. De rechterkas heeft een aan de zijkant recht afgesneden mansardedak en wordt door een identieke piron bekroond. Centraal aan de zijkant van de linker kas op souterrain-niveau een geblokte rondboogingang met dubbele deur. Aan weerszijden van de naar deze ingang afdalende oprit een driehoekige rode bakstenen keermuur, die haaks aansluit op de bakstenen onderbouw van de kas. Even boven de overkapping van de kas zijn in beide zijgevels van de oranjerie bouwsporen zichtbaar van de zadeldakvormige overkapping van de 19e-eeuwse voorgangers van de twee kassen. Aan weerszijden van de schoorsteen aan de zijgevels van de oranjerie een 6-ruits dakkapel. Aan de parkzijde is de linker gevel van de oranjerie door een travee geleed, met op souterrain-niveau en segmentboogvenster met diefijzers en op de beganegrond en de eerste verdieping respectievelijk een segmentboogvormige nis. In de rechter gevel aan de parkzijde een identieke venstertravee, met op souterrain-niveau een segmentboog-venster met diefijzers en op de beganegrond en eerste verdieping een segmentboog-venster met respectievelijk een 6-en 4-ruitsindeling.
Achtergevel: centraal in de achtergevel een halfrond ingebouwd bordes, voorafgegaan door een bordestrap van 5 rode bakstenen treden en door vier op een hardstenen onderdorpel geplaatste korintische licht geel geschilderde zuilen. De bordestrap wordt aan weerszijden door een brede bakstenen rechthoekige keermuur met hardstenen bovenstuk geflankeerd. De zuilen, waarvan de buitenste vierkant en de binnenste rond zijn, ondersteunen een brede geprofileerde kordonlijst als imitatie hoofdgestel. Boven de kroonlijst een centraal gelegen fronton met tympaan van mergelblokken met centraal gelegen 4-ruits radvenster. Centraal in de roze geschilderde door korintische pilasters gelede achterwand van het bordes een deur met door ruitvormig gezette roeden in 11 ruiten geleed bovenlicht. Aan weerszijden van de deur twee boven elkaar gelegen radvormige vensters met 4-ruitsindeling. Het bordes is door een met drie soorten rozetten gevuld stuc-cassetenplafond overdekt. Aan weerszijden van het bordes een venstertravee met beganegronds een segmentboogvormig venster met 6-ruitsindeling, diefijzers en persiennes en op de eerste verdieping een segmentboogvormige nis met beschildering van een 4- ruitsvenster .
Inwendig: de kelders zijn overkluisd met bakstenen kappen op gordelbogen. De vertrekken zijn voorzien van moerbalkzolderingen. De houten trap in de oranjerie heeft een uitgezwenkte trappaal.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
ORANGERY. Red brick cellaraged orangery on rectangular ground plan with glass greenhouse on similarly red brick substructure on either side. The orangery was built in 1815 by Düsseldorf architect Charles Schaffer in neoclassical style. The aforementioned greenhouses date from the beginning of this century and replace older examples, which were probably built in the course of the 19th century, unless these original greenhouses dated from the construction period. At the rear of the orangery, which faces the park, is centrally built a semicircular portico crowned by a pediment and preceded by columns, which represents great ornamental value in the park as a classicist garden temple. The orangery is covered by a mansard roof with slate (Maas roofing) and provided with a surrounding moulded cornice; centrally on the side gables this cornice is broken through by a rectangular high-rising brick chimney.
Front gable of orangery: the gable is articulated by five round-arched portals with double doors with 12-pane glazing (per door) and with semicircular fanlights with spoke bars divided into 10 panes in bays. At the height of the transom of the door section a hardstone moulded cordon moulding. The gable, which lies on the axis of the vegetable garden, rests on a hardstone base. Base and cordon moulding are respectively provided on the upper and lower sides with a moulded hardstone moulding, so that the wall surfaces on either side of the door sections suggest a pilaster articulation. On the upper storey three wooden 6-pane roof dormers placed on the middle bays, which are crowned by a pediment. Above these dormers, halfway up the upper roof slope, three small semicircular roof lights recessed in the roof.
On the left and right side of the orangery the aforementioned glass greenhouse on brick substructure; from the side of the right greenhouse facing the vegetable garden the glazing is extended to the ground. The left greenhouse has a Tudor-arched roof covering, which also extends to the side and which is crowned by a wrought-iron cresting of compound scrolls and curls. The right greenhouse has a mansard roof with straight cut-off sides and is crowned by an identical cresting. Centrally on the side of the left greenhouse at basement level a rusticated round-arched entrance with double door. On either side of the ramp descending to this entrance a triangular red brick retaining wall, which connects at right angles to the brick substructure of the greenhouse. Just above the roof covering of the greenhouse, building traces are visible in both side gables of the orangery of the gabled roof covering of the 19th-century predecessors of the two greenhouses. On either side of the chimney on the side gables of the orangery a 6-pane roof dormer. On the park side the left gable of the orangery is articulated by a bay, with on basement level a segmental-arched window with security bars and on the ground and first floors respectively a segmental-arched niche. In the right gable on the park side an identical window bay, with on basement level a segmental-arched window with security bars and on the ground and first floors a segmental-arched window with respectively a 6-pane and 4-pane glazing.
Rear gable: centrally in the rear gable a built-in semicircular portico, preceded by a flight of steps of 5 red brick treads and by four Corinthian columns placed on a hardstone transom, painted light yellow. The flight of steps is flanked on either side by a broad red brick rectangular retaining wall with hardstone coping. The columns, of which the outermost are square and the innermost round, support a broad moulded cordon moulding as imitation of the main entablature. Above the cornice a centrally located pediment with tympanum of marl blocks with centrally located 4-pane wheel window. Centrally in the pink painted rear wall of the portico articulated by Corinthian pilasters is a door with fanlight glazed with diamond-shaped panes in 11 panes. On either side of the door two wheel windows placed one above the other with 4-pane glazing. The portico is covered by a stucco coffered ceiling filled with three types of rosettes. On either side of the portico a window bay with on the ground floor a segmental-arched window with 6-pane glazing, security bars and shutters and on the first floor a segmental-arched niche with painted depiction of a 4-pane window.
Interior: the cellars are barrel-vaulted with brick vaults on collar beams. The rooms are provided with tie-beam ceilings. The wooden staircase in the orangery has a curved newel post.
Nearby in the register
- Tuinmuur, Hagendorenweg 3 ATuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Broeikas, BY Hagendorenweg 3 ATuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Broeikas, BY Hagendorenweg 3 ATuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Trappartij, Hagendorenweg bij 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.