Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kasteel, Lindelaan 1
Oranjewoud, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Kasteel
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Lindelaan 1, 8453 JD Oranjewoud (Heerenveen 21)
- Place
- Oranjewoud
- Municipality
- Heerenveen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.95085, 5.96835
- Part of complex
- 454177
- Monument number
- 454328
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1630 map "Frisia Occidentalis." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
HOOFDGEBOUW: classicistisch witgepleisterd hoofdgebouw op rechthoekige grondslag met deels een en deels twee verdiepingen en souterrain. Het huis is in de jaren 1829-1835 naar ontwerp van een onbekend gebleven architect op de hoofdas van de parkaanleg even ten noorden van de Lindelaan tot stand gekomen. Dit oudste gedeelte van het huis bestaat uit een verhoogd middendeel met twee lagere zijvleugels onder een afgeknot met Friese blauwe pannen gedekt schilddak. Omstreeks 1845 werd aan de rechter zijvleugel een nieuwe vleugel gebouwd, waardoor het huis zijn symmetrische opzet verloor. In 1909 werd deze vleugel nogmaals verlengd. De in 1845 en 1909 gebouwde oostelijke vleugel herbergde oorspronkelijk dienstvertrekken.
Tijdens de restauratie van Huis Oranjewoud in 1953 werden verscheidene historiserende elementen aan het gebouw toegevoegd. De dakkapellen aan de voorzijde van het in 1845 en 1909 gebouwde rechter vleugelgedeelte werden met een tympaan bekroond. Het genoemde gedeelte, dat met een afgeknot zadeldak was overkapt, werd van een afgeknot schilddak voorzien en kreeg aan de oostzijde een nieuwe verhoogde ingangspartij met uitgebouwde bordestrap. In deze tijd werd eveneens aan de voorzijde van het huis in de hoek van de oorspronkelijke rechter vleugel en de in 1845 en 1909 aangebouwde vleugel een traptoren gebouwd met een met leien gedekt tentdak. Alhoewel deze aanbouw de asymmetrische opzet van het huis een historiserende waarde verleent, is het trappehuis, evenals de overige toevoegingen in 1953 aan het huis voor de bescherming van ondergeschikte betekenis.
Voorgevel: centraal aan de zeven venstertraveeën brede gevel van het oudste deel van het huis een vooruitspringend middengedeelte waarvoor een hardstenen bordes van vijf treden. Het bordes is overkapt door een balkon, dat door vier ronde zuilen (met enthasis) met Ionische kapitelen wordt gestut. Het balkon is van een balustervormige balustrade voorzien, die aan de voorzijde door vier rechthoekige postamenten in drie vakken worden verdeeld. Op elk der postamenten een laat 19e-eeuwse gietijzeren siervaas.
De gevel van het middengedeelte wordt aan de bovenzijde door een in geprofileerd lijstwerk (met tandlijst) gevat fronton afgesloten. Centraal in het tympaan een halfrond venster met twee roeden, die vanuit het midden van de onderdorpel boogvormig uitzwenken. Ter weerszijden van dit venster in het tympaan twee licht vooruitspringende driehoekige vakken, waarvan de naar elkaar toeliggende zijden de boogvorm van het venster volgen.
Op de bel-etage van het middengedeelte drie dubbele enkel-ruits terrasdeuren met half ronde aan het venster in het tympaan identieke bovenlichten, die door een rocaille-ornament worden bekroond. De bovendorpel van de bovenlichten is met een eierlijst versierd. De roeden zijn samengesteld uit een knoppen-vormige lijst. De dubbele terrasdeuren zijn van siernaalden in Lodewijk XVI-stijl voorzien. Op de eerste verdieping van het middengedeelte drie deuren met 8-ruitsindeling. Ter weerszijden van de bordestrap een kwartcirkelvormig souterrainvenster met diefijzer. De linkerzijde van het bordes is door een 10-ruits venster afgesloten. Ter weerszijden van het middengedeelte in de zijvleugels beganegronds twee empire vensters met 8-ruitsindeling. Op de eerste verdieping een door een fronton bekroonde dakkapel met 7-ruits venster, bestaande uit een ensemble van een 2-ruits venster met een aan het venster in het tympaan van het middengedeelte identiek bovenlicht met aansluitend aan weerszijden van het 2-ruits venster een enkel-ruits venster.
Westgevel: vijf traveeen brede gevel met centraal gelegen ingangspartij, die voorafgegaan wordt door een tijdens de restauratie in 1953 aangebrachte trap met bordes. Deurkozijn en kozijn van het bovenlicht van de ingangspartij zijn 19e-eeuws. Ter weerszijden van de ingangspartij twee empire vensters met 8-ruitsindeling. Op souterrain-niveau van links naar rechts drie 2-ruits vensters, een 1-ruits venster en een 2-ruits venster.
Achtergevel: centraal aan de zeven venstertraveeen brede gevel van het oudste gedeelte van het huis (1829-1835) een vooruitspringend middengedeelte met een aan de voorzijde identiek fronton en tympaan. Op souterrain-niveau van het middengedeelte drie vensters met 2-ruitsindeling. Op de bel-etage drie empire vensters met 8-ruitsindeling. Op de eerste verdieping drie empire vensters met 6-ruitsindeling. De vensterindeling van de zijvleugels van dit gedeelte van de achtergevel is identiek aan die van de zijvleugels aan de voorgevel, zij het dat op souterrain-niveau elke vleugel twee vensters met 2-ruitsindeling heeft. De omstreeks 1845 en 1909 aan de oostzijde gebouwde vleugel gaat aan de noordzijde naadloos in de gevel van het oudste gedeelte van het huis over. Beganegronds bevinden zich aan deze zijde van de vleugel vier naast elkaar gelegen 5-ruits vensters. Op de eerste verdieping aan de linker zijde een venster met 6-ruitsindeling en rechts hiervan drie naast elkaar gelegen 4-ruits vensters. De zuidgevel van deze vleugel springt aanzienlijk terug ten aanzien van het oudste deel van het huis aan deze zijde. Op de eerste verdieping zijn vier 6-ruits vensters op regelmatige afstand van elkaar gesitueerd. Op beganegrond-niveau is de vensterindeling onregelmatig. Van links naar rechts een 3-ruits venster, een deur met 4-ruitsindeling, twee paneeldeuren en een deur met 4-ruitsindeling. Aan de rechterzijde van deze gevel bevindt zich een hardstenen gevelsteen met de de volgende uitgebeitelde tekst:"Deze steen is gelegd door Hans Willem de Blocq van Scheltinga Jr. oud 8 jaren 1844".
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
MAIN BUILDING: classicist whitewashed main building on a rectangular plan with partly one and partly two storeys and basement. The house was constructed in the years 1829-1835 according to the design of an architect who remained unknown on the main axis of the park layout just north of the Lindelaan. This oldest section of the house consists of a raised central section with two lower side wings under a hipped roof covered with Frisian blue tiles. Around 1845 a new wing was built to the right side wing, whereby the house lost its symmetrical layout. In 1909 this wing was extended again. The eastern wing built in 1845 and 1909 originally housed service rooms.
During the restoration of Huis Oranjewoud in 1953 several historicising elements were added to the building. The roof dormers on the front of the right wing section built in 1845 and 1909 were crowned with a tympanum. The aforementioned section, which was covered with a hipped gabled roof, was provided with a hipped roof and received on the east side a new raised entrance section with an extended flight of steps. At this time a stair tower was also built on the front of the house in the corner of the original right wing and the wing built in 1845 and 1909 with a slate-covered tent roof. Although this addition gives the asymmetrical layout of the house a historicising value, the staircase, like the other additions made in 1953 to the house, is of subordinate significance for the protection.
Front facade: central to the facade of the oldest part of the house seven window bays wide a projecting central section in front of which a sandstone flight of five steps. The flight is covered by a balcony, which is supported by four round columns (with entasis) with Ionic capitals. The balcony is fitted with a baluster-shaped balustrade, which on the front is divided by four rectangular pedestals into three sections. On each pedestal a late 19th-century cast iron ornamental vase.
The facade of the central section is closed at the top by a pediment set in profiled moulding (with dentil moulding). Centrally in the tympanum a semicircular window with two glazing bars, which curve in an arch form from the centre of the sill. On either side of this window in the tympanum two slightly projecting triangular sections, the sides of which face each other and follow the arch form of the window.
On the mezzanine of the central section three double single-paned French doors with semicircular fanlights identical to the window in the tympanum, which are crowned by a rocaille ornament. The upper sill of the fanlights is decorated with an egg moulding. The glazing bars are composed of a button-shaped list. The double French doors are fitted with decorative nails in Louis XVI style. On the first floor of the central section three doors with 8-pane division. On either side of the flight of steps a quarter-circle shaped basement window with burglar-proof grille. The left side of the flight is closed off by a 10-pane window. On either side of the central section in the side wings on the ground floor two Empire windows with 8-pane division. On the first floor a roof dormer crowned by a pediment with a 7-pane window, consisting of an ensemble of a 2-pane window with a fanlight identical to the window in the tympanum of the central section with adjoining on either side of the 2-pane window a single-pane window.
West facade: facade five bays wide with centrally located entrance section, which is preceded by a staircase with flight of steps attached during the restoration in 1953. Door frame and frame of the fanlight of the entrance section are 19th-century. On either side of the entrance section two Empire windows with 8-pane division. On basement level from left to right three 2-pane windows, a 1-pane window and a 2-pane window.
Rear facade: central to the facade of the oldest section of the house (1829-1835) seven window bays wide a projecting central section with a pediment and tympanum identical to the front. On basement level of the central section three windows with 2-pane division. On the mezzanine three Empire windows with 8-pane division. On the first floor three Empire windows with 6-pane division. The window division of the side wings of this section of the rear facade is identical to that of the side wings on the front facade, except that on basement level each wing has two windows with 2-pane division. The wing built around 1845 and 1909 on the east side merges seamlessly on the north side into the facade of the oldest section of the house. On the ground floor on this side of the wing are four adjacent 5-pane windows. On the first floor on the left side a window with 6-pane division and to the right of this three adjacent 4-pane windows. The south facade of this wing recedes considerably in relation to the oldest part of the house on this side. On the first floor four 6-pane windows are situated at regular intervals. On ground-floor level the window division is irregular. From left to right a 3-pane window, a door with 4-pane division, two panelled doors and a door with 4-pane division. On the right side of this facade is a sandstone foundation stone with the following chiselled text: "This stone was laid by Hans Willem de Blocq van Scheltinga Jr. aged 8 years 1844".
Nearby in the register
- Koetshuis(L), Lindelaan 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Hek, Lindelaan 1Erfscheidingunder 1 mi
- Hek, Lindelaan 1Erfscheidingunder 1 mi
- Folly, Lindelaan 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.