TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Huis Ampsen

Lochem, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Kasteel
Category
onroerend gebouwd
Address
Laan Ampsen 8, 7241 NG Lochem
Place
Lochem
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.17300, 6.42335
Part of complex
401776
Monument number
403613

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zutphania Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

HOOFDGEBOUW. Huis van twee verdiepingen met hoog omlopend schilddak met schoorstenen op de nok, met twee vooruitspringende zijvleugels aan de ingangs(NW-)zijde. De hoofdvleugel en de ZO-vleugel werden in circa 1650 door Johan van Nagell gerealiseerd. Beide vleugels zijn onderkelderd: de kelder van de zijvleugel is overkluisd met twee rijen van elk vijf kruisribgewelven op een rij pijlers en de kelder van de hoofdvleugel is gedekt door troggewelven op houten balken. De NW-vleugel, die in tegenstelling tot de ZO-vleugel ook aan de achterzijde naar voren springt werd waarschijnlijk in 1754 gebouwd, toen Jan Herman Sigismund van Nagell, heer van Ampsen, in het huwelijk trad met Maurice Constance le Leu de Wilhem. In dat jaar werden de huidige zandstenen middenrisaliet van de hoofdvleugel met het gelobd fronton en de omlijsting van de ingangsdeur en venster daarboven in Lodewijk XV-stijl aangebracht; boven laatstgenoemd venster bevinden zich de alliantiewapens van Van Nagell en van Le Leu de Wilhem. Door deze verbouwing verkreeg de voorzijde van Huis Ampsen haar huidige classicistische geleding van een hoofdgebouw met een in het centrum geaccentueerde ingangspartij en met aan weerszijden twee zijvleugels. In de bovenste lob van het fronton een wijzerplaat waarachter een slingeruurwerk uit het midden der 18e eeuw en een 17e-eeuwse klok met opschrift: "Jan Herman Nagel Heer tot Olden en Nieuwen Ampsen Gerhart Schimmel me fecit Davnetriae 1687". Centraal aan de voorzijde van de zijvleugels twee hardstenen Lodewijk XV consoles. Eind 19e eeuw werd het huis van nieuwe vensters voorzien; op beganegrond-niveau werden nieuwe schuiframen aangebracht en de eerste verdieping kreeg vensters met naar binnen draaiende ramen. De huidige roedenverdeling van deze vensters dateert uit een verbouwing uit 1935, toen aan de zuidoostvleugel ook - ter vervanging van een 19e-eeuws torentje - een vijfzijdige toren werd gebouwd. Het huis is aan alle zijden van dakkapellen met getoogde bovendorpels en dubbele openslaande ramen met bovenlichten voorzien; deze bevinden zich aan de voorzijde loodrecht boven de muurvlakken tussen de vensters en aan de zijkanten en achterzijde gedeeltelijk boven de vensters van de lager gelegen verdiepingen. Aan de ingangszijde een onlangs van nieuwe hardstenen platen voorzien vermoedelijk 18e-eeuws bordes van vijf treden met aan weerszijden twee gelobde zijstukken met in reliëf aangebracht bladmotief. Deze zijstukken zijn geplaatst ter maskering van twee trappen, die naar de loodrecht onder het bordes gelegen kelderdeur leidt.

Aan weerszijden van de bordestrap twee marmeren 17e-eeuwse wapenleeuwen, afkomstig van de buitenplaats Vredestein (Betuwe), hier in 1873 geplaatst door de toenmalige eigenaar Egbert Justinus van Nagell en zijn echtgenote Sophia Schimmelpenninck van der Oye, wier wapens in deze tijd op de leeuwen zijn aangebracht. Enkele decennia eerder, omstreeks 1855, werd de hoofdvleugel aan de achterzijde centraal uitgebouwd tot een middenrisaliet, waarbij in grote lijnen de middenrisaliet van de voorgevel werd gevolgd. De risaliet werd voorzien van een gelobd fronton. De vensters ven kelder-, beganegrond-, eerste- en tweede-verdieping-niveau kregen een omlijsting in neo-Lodewijk XV-stijl. In de bovenste lob van het fronton een oeuil de boeuf met diagonale roedenverdeling; eronder een wapenleeuw met de wapens van (Jacques Adriaan Christiaan) van Nagell en van (Justina Maria Wilhelmina) Rengers, die de opdracht tot deze verbouwing gaven.

Interieur: in de hal een eikehouten gebeeldhouwde trap uit de 18e eeuw. De zaal, gelegen aan de achterzijde van de zuidwestelijke vleugel een stucplafond in rococovormen. In de achterkamer van de NW-vleugel een schoorsteenstuk uit 1650 voorstellende Johan Herman van Nagell, dat recentelijk in het zuidoostelijk bouwhuis is ondergebracht.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

MAIN BUILDING. House of two storeys with high hipped roof with chimneys on the ridge, with two projecting side wings on the entrance (NW) side. The main wing and the SE wing were realised around 1650 by Johan van Nagell. Both wings have basements: the basement of the side wing is vaulted with two rows of five cross-rib vaults each on a row of pillars and the basement of the main wing is covered by channel vaults on wooden beams. The NW wing, which in contrast to the SE wing also projects forward on the rear side, was probably built in 1754, when Jan Herman Sigismund van Nagell, lord of Ampsen, married Maurice Constance le Leu de Wilhem. In that year the current sandstone central projection of the main wing with the lobed pediment and the framing of the entrance door and window above it in Louis XV style were added; above the latter window are the alliance coats of arms of Van Nagell and of Le Leu de Wilhem. Through this alteration the front of Huis Ampsen acquired its current classical articulation of a main building with a centrally accentuated entrance section and with two side wings on either side. In the upper lobe of the pediment a clock face behind which is a pendulum clock from the mid-18th century and a 17th-century bell with inscription: "Jan Herman Nagel Heer tot Olden en Nieuwen Ampsen Gerhart Schimmel me fecit Davnetriae 1687". Centrally on the front of the side wings two sandstone Louis XV consoles. At the end of the 19th century the house was provided with new windows; at ground-floor level new sash windows were installed and the first storey received windows with inward-opening casements. The current glazing bars of these windows date from an alteration in 1935, when a five-sided tower was also built on the southeast wing - to replace a 19th-century small tower. The house is provided on all sides with dormer windows with arched overdoors and double casement windows with fanlights; these are located on the front perpendicular above the wall planes between the windows and on the sides and rear partially above the windows of the lower storeys. On the entrance side a recently provided with new sandstone slabs presumably 18th-century stoop of five steps with on either side two lobed side pieces with leaf motifs applied in relief. These side pieces are placed to mask two stairs, which lead to the cellar door located directly beneath the stoop.

On either side of the stoop stairs two marble 17th-century heraldic lions, from the country estate Vredestein (Betuwe), placed here in 1873 by the then owner Egbert Justinus van Nagell and his wife Sophia Schimmelpenninck van der Oye, whose coats of arms were applied to the lions at that time. Some decades earlier, around 1855, the main wing on the rear side was centrally extended to a central projection, broadly following the central projection of the front facade. The projection was provided with a lobed pediment. The windows of basement, ground floor, first and second storey level received a framing in neo-Louis XV style. In the upper lobe of the pediment an oeil de boeuf with diagonal glazing bars; beneath it a heraldic lion with the coats of arms of (Jacques Adriaan Christiaan) van Nagell and of (Justina Maria Wilhelmina) Rengers, who gave the order for this alteration.

Interior: in the hall an oak carved staircase from the 18th century. The room, located on the rear side of the southwest wing, a stucco ceiling in rococo forms. In the back room of the NW wing a chimney piece from 1650 depicting Johan Herman van Nagell, which has recently been placed in the southeast building.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map