Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kazemat, Lunet II Utrecht
Utrecht, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kazemat
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Lunet II Utrecht
- Place
- Utrecht
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.07306, 5.13802
- Part of complex
- 532420
- Monument number
- 532421
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 45. Flankkazematten / Bomvrije gebouwen.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
TWEE FLANKKAZEMATTEN / BOMVRIJE GEBOUWEN, respectievelijk aan de noordwestzijde en de zuidwestzijde van Lunet II, als gemetselde en gedeeltelijk aardgedekte onderkomens voor logies, berging en nabijverdediging. De kazematten maken aan de buitenzijde deel uit van de bakstenen omwalling van het werk, maar zijn hoger opgemetseld. Kazematten zijn gesloten, bomvrije ruimten, gewoonlijk uitgevoerd in steen of beton, die zijn ingericht voor het operationeel opstellen van geschut en/of andere vuurwapens. Kazematten zijn daarom voorzien van een of meer, al dan niet afsluitbare en/of gedekte schietgaten. Kazematten kunnen zelfstandige defensieve werken zijn, maar ook kunnen ze deel uitmaken van een groter werk, zoals een fort. Flankkazematten zijn gewoonlijk onderdeel van de flanken van verdedigingswerken en ze dienen in het bijzonder voor het geven van flankerend vuur langs een linie. De bomvrije gebouwen van de lunetten te Utrecht hebben hun grootste lengte evenwijdig met een deel van de keel en zijn daar - aan de keelzijde van het werk en dus niet in de flank - voorzien van schietgaten.
Omschrijving
TWEE FLANKKAZEMATTEN / BOMVRIJE GEBOUWEN (1823; inscriptie boven toegang), respectievelijk aan de noordwestzijde en de zuidwestzijde van Lunet II en overhoeks in de plattegrond gesitueerd. De kazematten / bomvrije gebouwen zijn spiegelbeeldig ten opzichte van elkaar gelegen en vormen dus elkaars pendanten. De kazematten laten zich van de buitenzijde van het werk gemakkelijk herkennen aan een reeks verticale schietspleten in de gevel aan de keelzijde. Hun grootste lengte ligt evenwijdig met de keelzijde van het werk. De scherpe hoeken van het muurwerk hellen iets achterover en zijn voorzien van natuurstenen blokken. De toegangen bevinden zich aan de naar het centrum van het werk gerichte korte zijden en zijn voorzien van getoogde bogen en bevatten dubbele houten deuren; links en rechts een gevelopening met ijzeren spijlen. De interieurs bestaan uit enkele uit zwaar metselwerk opgetrokken, geschakelde ruimten, gescheiden door houten deuren; de ruimten geven uit op de spleetvormige schietgaten. Er zijn nog diverse interieuronderdelen of resten en sporen daarvan aanwezig.
Waardering
De TWEE FLANKKAZEMATTEN / BOMVRIJE GEBOUWEN op Lunet II zijn van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft hier onderdelen van omstreeks 1823 als voorbeelden van aardgedekte, bomvrije, op de bakstenen bekleding van lunet II gebouwde hoekelementen voor logies, berging en verdediging.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdelen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en als pendanten van elkaar.
* De onderdelen zijn representatief (karakteristiek) omdat ze in verschijningsvorm de kenmerken vertonen die het toenmalige defensieve doel onderstrepen.
* De onderdelen zijn goed bewaard omdat ze zich nog vrijwel in de toestand bevinden waarin ze rond 1825 verkeerden, terwijl ze nog verschillende authentieke onderdelen en details kennen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 45. Flank casemates / Bomb-proof buildings.
NEW HOLLANDIC WATER LINE
Introduction
TWO FLANK CASEMATES / BOMB-PROOF BUILDINGS, respectively on the northwest side and the southwest side of Lunet II, as masonry and partly earth-covered shelters for accommodation, storage and close defence. The casemates form part of the brick wall enclosure of the work on the outside, but are built up higher. Casemates are enclosed, bomb-proof spaces, usually constructed in stone or concrete, that are fitted for the operational placement of artillery and/or other firearms. Casemates are therefore provided with one or more, whether or not closeable and/or covered loopholes. Casemates can be independent defensive works, but they can also form part of a larger work, such as a fort. Flank casemates are usually part of the flanks of defensive works and they serve in particular for providing flanking fire along a line. The bomb-proof buildings of the lunettes at Utrecht have their greatest length parallel with part of the gorge and are there—on the gorge side of the work and thus not in the flank—provided with loopholes.
Description
TWO FLANK CASEMATES / BOMB-PROOF BUILDINGS (1823; inscription above entrance), respectively on the northwest side and the southwest side of Lunet II and diagonally positioned in the ground plan. The casemates / bomb-proof buildings are positioned as mirror images of each other and thus form each other's counterparts. The casemates can easily be recognized from the outside of the work by a series of vertical loopholes in the facade on the gorge side. Their greatest length lies parallel with the gorge side of the work. The sharp angles of the masonry slope slightly backwards and are provided with natural stone blocks. The entrances are located on the short sides facing the centre of the work and are provided with arched openings and contain double wooden doors; on the left and right a facade opening with iron bars. The interiors consist of several heavy masonry compartments connected to each other and separated by wooden doors; the spaces open onto the slot-shaped loopholes. Various interior components or remains and traces of them are still present.
Valuation
The TWO FLANK CASEMATES / BOMB-PROOF BUILDINGS on Lunet II are of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the New Hollandic Water Line as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially realized from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus, and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.
* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic construction, which is based on: a. the system of inundation and approach defence (19th century), b. the race with intensifying offensive means (19th century).
These are components from around 1823 as examples of earth-covered, bomb-proof corner elements built on the brick cladding of lunet II for accommodation, storage and defence.
* Ensemble value and situational values as components of the New Hollandic Water Line. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex and as counterparts of each other.
* The components are representative (characteristic) because they display in appearance the characteristics that emphasize the defensive purpose of the time.
* The components are well preserved because they still exist virtually in the condition they were in around 1825, while they retain various authentic components and details.
Nearby in the register
- NHW-Lunet IIMilitaire opslagplaatsunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Lunet II Utrecht (Bunnik 26)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Bomvrij militair object, te UtrechtBomvrij militair objectunder 1 mi
- Bomvrij militair object, Lunet III UtrechtBomvrij militair objectunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.