TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Fort, vesting en -onderdelen, Biltsestraatweg bij 160

Utrecht, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Fort, vesting en -onderdelen
Category
onroerend gebouwd
Address
Biltsestraatweg bij 160, 3573 PS Utrecht
Place
Utrecht
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
52.09750, 5.14712
Part of complex
532373
Monument number
532391

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 38. Karabijnschietbanen (IV-VII).

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

KARABIJNSCHIETBANEN (IV-VII) als onderdelen van een ensemble van schietbanen op Fort De Bilt. Een paraat leger vergde onder meer een geoefende infanterie en artillerie. Om de paraatheid op peil te brengen en / of te houden zijn op vele plaatsen in het land schietbanen aangelegd. Ze zijn op historische topografische kaarten soms expliciet als zodanig vermeld, onder meer ten noordwesten van Arnhem, bij Amersfoort en op een aantal plaatsen in het duingebied (o.m. bij Bloemendaal). Op deze laatste locatie is zelfs de kogelvanger aangeduid. Een kogelvanger is een muur of een andere voorziening die kogels die het doel niet hebben geraakt of die schietschijven doorboren, opvangt. Kogelpoorten zijn vergelijkbare objecten, maar met een iets afwijkende bestemming: door kogelpoorten - voorzien van gaten - nauwkeurig op rij te plaatsen, konden afzwaaiers worden 'gevangen'. Eén kogelpoort bij het Werk aan het Spoel is bewaard gebleven. De meeste schietbanen zijn op kaart gezet in de vorm van een aantal min of meer evenwijdige stippellijnen en een vierkantje. Schietbanen maken deel uit van terreinen uitgerust met doelen voor oefening in het schieten met vuurwapens. Soms behoorden hier ook onderkomens voor materialen bij, zoals schijvenloodsen voor schietschijven De schietbanen op het Fort De Bilt en het Werk aan het Spoel komen niet voor op de zogenoemde Bonnebladen, 1:25.000. (N.B. Forten zijn als geheime militaire objecten niet of nauwelijks weergegeven op latere (20ste-eeuwse) edities van de Bonnebladen) De schietbanen op Fort De Bilt zijn nog grotendeels aanwezig en omvatten op het noordelijk deel van het fort onder meer de Karabijnschietbanen (IV-VII), met enkele kogelpoorten en een kogelvanger aan het noordoostelijk uiteinde van de baan. De vier banen liggen centraal op het noordelijk gedeelte van het fort, met het uiteinde (de kogelvanger) bij het begin van het noordoostelijk bastion; ze zijn tot na de Tweede Wereldoorlog in gebruik gebleven.

Omschrijving

KARABIJNSCHIETBANEN (IV-VII) op Fort De Bilt uit de jaren '30 van de 20ste eeuw, die onder meer enkele in lineair verband geplaatste kogelpoorten en een kogelvanger op een grasveld omvatten. De lengte van de vier banen bedraagt ongeveer 100 meter, de breedte 15 à 20 meter. De kogelpoorten bestaan uit een serie van zes of zeven, achter elkaar geplaatste, deels met hout beklede, hoekig uitgevoerde betonnen poorten met trechtervormige doorgangen, die 'verdwalen' van eventueel verkeerd gerichte of afgezwaaide kogels konden tegengaan. Tevens vormden de poorten als optische illusie bij het oefenen. De vergelijkbaar trechtervormige kogelvanger vormde het einddoel, waarin de kogels werden opgevangen en gesmoord. Bijzondere betekenis ontleent de schietbaan aan het feit dat er in de directe nabijheid andere banen en een schijvenloods liggen.

Waardering

De KARABIJNSCHIETBANEN (IV-VII) op Fort De Bilt zijn van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accessen (negentiende eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (negentiende en twintigste eeuw).

Het betreft een schietbaan van omstreeks de jaren '30 van de twintigste eeuw, die een onderdeel is van een zeldzaam ensemble van vergelijkbare objecten.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex en in het bijzonder met enkele nabije schietbanen en een schijvenloods.

Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het duidelijk herkenbaar de voormalige functie laat zien door de aanwezigheid van kogelpoorten en een kogelvanger.

Het onderdeel is tamelijk zeldzaam omdat er weinig vergelijkbare, grotendeels complete inrichtingen uit dezelfde periode in deze vorm en in samenhang met andere militaire werken bewaard zijn gebleven.

Het onderdeel is tamelijk gaaf bewaard en laat zich als gebouwd en aangelegd element nog goed in het veld herkennen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 38. Rifle Ranges (IV-VII).

NEW HOLLAND WATER LINE

Introduction

RIFLE RANGES (IV-VII) as components of an ensemble of shooting ranges on Fort De Bilt. A standing army required, among other things, trained infantry and artillery. To bring and/or maintain readiness, shooting ranges were established in many places throughout the country. They are sometimes explicitly marked as such on historical topographic maps, including northwest of Arnhem, near Amersfoort and in a number of places in the dune area (among others near Bloemendaal). At this latter location even the bullet trap is indicated. A bullet trap is a wall or other provision that catches bullets that have missed the target or have penetrated shooting targets. Bullet gates are similar objects, but with a slightly different purpose: by placing bullet gates - fitted with holes - precisely in rows, stray shots could be 'caught'. One bullet gate at the Werk aan het Spoel has been preserved. Most shooting ranges are mapped in the form of a number of more or less parallel dotted lines and a small square. Shooting ranges form part of terrain equipped with targets for practice in shooting firearms. Sometimes these also included shelters for materials, such as target sheds for shooting targets. The shooting ranges on Fort De Bilt and the Werk aan het Spoel do not appear on the so-called Bonne sheets, 1:25,000. (N.B. Forts, as secret military objects, are not or scarcely shown on later (20th-century) editions of the Bonne sheets) The shooting ranges on Fort De Bilt are still largely present and include on the northern part of the fort, among others, the Rifle Ranges (IV-VII), with some bullet gates and a bullet trap at the northeastern end of the range. The four ranges lie centrally on the northern section of the fort, with the end (the bullet trap) at the beginning of the northeastern bastion; they remained in use until after the Second World War.

Description

RIFLE RANGES (IV-VII) on Fort De Bilt from the 1930s, which include, among others, some bullet gates placed in linear arrangement and a bullet trap on a grass field. The length of the four ranges is approximately 100 metres, the width 15 to 20 metres. The bullet gates consist of a series of six or seven concrete gates placed one behind the other, partly clad with wood, angularly constructed with funnel-shaped passages, which could prevent 'straying' of possibly misdirected or deflected bullets. The gates also formed an optical illusion during practice. The similarly funnel-shaped bullet trap formed the final target, in which the bullets were caught and deadened. The shooting range derives special significance from the fact that other ranges and a target shed are located in the immediate vicinity.

Evaluation

The RIFLE RANGES (IV-VII) on Fort De Bilt are of general importance because of:

* Cultural-historical values as part of the New Holland Water Line as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially implemented from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others for approximately 125 years.

* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic architecture, which is based on: a. the system of inundation and accesses (nineteenth century), b. the race with increasingly strengthening offensive means (nineteenth and twentieth centuries).

This concerns a shooting range from approximately the 1930s, which is a component of a rare ensemble of comparable objects.

* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Water Line. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex and in particular with some nearby shooting ranges and a target shed.

The component is representative (characteristic) because it clearly demonstrates the former function through the presence of bullet gates and a bullet trap.

The component is fairly rare because few comparable, largely complete installations from the same period in this form and in association with other military works have been preserved.

The component is fairly well preserved and can still be easily recognized in the field as a built and constructed element.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map