TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bomvrij militair object, Betonnen werken rond Fort Everdingen Vianen (Vijfheerenlanden 26)

Vianen, Utrecht, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bomvrij militair object
Category
onroerend gebouwd
Address
Betonnen werken rond Fort Everdingen Vianen (Vijfheerenlanden 26)
Place
Vianen
Municipality
Vijfheerenlanden
Province
Utrecht
Country
Netherlands
Coordinates
51.96045, 5.17365
Part of complex
531691
Monument number
531706

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 502.

Inleiding

BATTERIJ VAN DRIE AARDEN EMPLACEMENTEN / GESCHUTSBANKEN MET ANNEXE GEDEKTE HELLINGEN langs de westzijde van de Diefdijk, als verdediging van de Zuidelijke Lekdijk. Op talrijke plaatsen binnen - veelal op de wallen - en buiten de forten waren opstelplaatsen voor geschut voorbereid. De emplacementen (kunnen) dateren uit verschillende perioden en zijn soms ook meerdere malen (her)ingericht. Een groot deel van de opstelplaatsen of banken was in de open lucht gesitueerd en bestond uit niet veel meer dan een geëffend, met gras of klinkers bedekt platform. De dekking bestond gewoonlijk uit een (lage) eveneens aarden wal of borstwering, waarin eventueel plaatselijke verlagingen ten behoeve van het geschut waren aangebracht. In een aantal gevallen zijn emplacementen bovenop bomvrije bouwwerken aangelegd en zijn er hellingen (geweest) om de kanonnen met paarden omhoog te brengen. Opstelplaatsen kwamen gewoonlijk in (kleine) groepjes voor, waardoor ze als batterij konden functioneren. Veel aarden emplacementen en borstweringen zijn in de loop der tijd verdwenen of moeilijk herkenbaar geworden, maar op een aantal plaatsen zijn ze nog aanwezig of weer herkenbaar (gemaakt). Dit is in het bijzonder het geval op een aantal forten, maar ook bij enkele dijklichamen die als hoofdverdedigingslijn fungeerden, zoals de Gedekte Gemeenschapsweg, de Nieuwe Zuider Lingedijk en de Diefdijk. De dijken vormden dan de beveiliging of het glacis van een gedekte weg. Zo zijn langs de westzijde van de Diefdijk op verschillende plaatsen groepjes van aarden bulten onder de kruin van de dijk aanwezig, met daartussen een rolvlak op lager niveau. Het betreft hier resten van de emplacementen en de gedekte weg. De conserveringstoestand en de herkenbaarheid verschilt sterk per emplacement. Een van de batterijen ligt aan de zuidwestzijde van Fort Everdingen tegen de T-kruising van de Lekdijk en de Diefdijk; een tweede, beter herkenbaar exemplaar ongeveer 400 m ten zuiden van het fort, aan de Diefdijk. De hellingen naar de gedekte weg onderaan de dijk zijn herkenbaar. Er zijn geen bakstenen of betonnen schuilplaatsen gebouwd.

Omschrijving

BATTERIJ VAN DRIE AARDEN EMPLACEMENTEN / GESCHUTSBANKEN MET ANNEXE GEDEKTE HELLINGEN langs de westzijde van de Diefdijk, ten zuiden van Fort Everdingen, daterend uit 1879. De drie dicht bij elkaar gelegen emplacementen bestaan uit aarden, met gras begroeide, afgeplatte uitbouwen van het dijklichaam waarop kanonnen geplaatst konden worden, die via een gedekte weg beneden de dijkkruin onzichtbaar voor een eventuele vijand en via GEDEKTE HELLINGEN naar hun posities getransporteerd konden worden. Het betreft hier relatief goed herkenbare, voorbereide opstelplaatsen en hellingen in de directe nabijheid van enkele (latere) groepsschuilplaatsen en een kazemat uit de jaren 1939-1940.

Waardering

De BATTERIJ VAN DRIE AARDEN EMPLACEMENTEN / GESCHUTSBANKEN MET ANNEXE GEDEKTE HELLINGEN langs de westzijde van de Diefdijk ten zuiden van Fort Everdingen is van algemeen belang vanwege

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende meer dan 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).

Het betreft hier een onderdeel dat dateert van het eind van de 19de eeuw, namelijk een batterij van aarden opstelplaatsen voor geschut langs de keelzijde van een dijklichaam.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het een voorbeeld is van een open, voorbereide opstelplaats - met hellingen - voor geschut als onderdeel van een gedeconcentreerde verdediging langs de keelzijde van een dijklichaam dat deel uitmaakte van de hoofdverdedigingslijn.

* Het onderdeel is redelijk gaaf bewaard omdat het nog goed in het veld herkenbaar is.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 502.

Introduction

BATTERY OF THREE EARTH EMPLACEMENTS / GUN POSITIONS WITH ANNEXED COVERED SLOPES along the west side of the Diefdijk, as defence of the Southern Lekdijk. At numerous locations within – mostly on the ramparts – and outside the forts, gun positions had been prepared. The emplacements (may) date from various periods and have sometimes been (re)arranged multiple times. A large part of the gun positions or banks were situated in the open air and consisted of little more than a levelled platform covered with grass or clinker bricks. The covering usually consisted of a (low) earthen bank or breastwork, in which local depressions for the gun might have been made if necessary. In a number of cases, emplacements were laid on top of bomb-proof structures and there were (have been) slopes to bring the cannons up by horses. Gun positions usually occurred in (small) groups, so that they could function as a battery. Many earthen emplacements and breastworks have disappeared or become difficult to recognise over time, but at a number of locations they are still present or have been made recognisable again. This is particularly the case at a number of forts, but also at some dike bodies that functioned as the main line of defence, such as the Gedekte Gemeenschapsweg, the Nieuwe Zuider Lingedijk and the Diefdijk. The dikes then formed the protection or the glacis of a covered way. Thus, along the west side of the Diefdijk, at various locations groups of earthen mounds are present below the crest of the dike, with a rolling surface at a lower level between them. These are remains of the emplacements and the covered way. The conservation condition and recognisability varies greatly per emplacement. One of the batteries is located at the south-west side of Fort Everdingen against the T-junction of the Lekdijk and the Diefdijk; a second, more easily recognisable example approximately 400 m south of the fort, at the Diefdijk. The slopes to the covered way at the foot of the dike are recognisable. No brick or concrete shelters have been built.

Description

BATTERY OF THREE EARTH EMPLACEMENTS / GUN POSITIONS WITH ANNEXED COVERED SLOPES along the west side of the Diefdijk, south of Fort Everdingen, dating from 1879. The three closely situated emplacements consist of earthen, grass-covered, flattened extensions of the dike body on which cannons could be placed, which via a covered way below the dike crest could be transported invisibly to any potential enemy and via COVERED SLOPES to their positions. These are relatively easily recognisable, prepared gun positions and slopes in the immediate vicinity of several (later) group shelters and a casemate from the years 1939–1940.

Valuation

The BATTERY OF THREE EARTH EMPLACEMENTS / GUN POSITIONS WITH ANNEXED COVERED SLOPES along the west side of the Diefdijk south of Fort Everdingen is of general importance because of

* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 realised by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently by others strengthened and improved for more than 125 years.

* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic building art, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the arms race with increasingly strengthening offensive means (19th century).

This is a component that dates from the end of the 19th century, namely a battery of earthen gun positions along the gorge side of a dike body.

* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical connection with the other components of the complex.

* The component is representative (characteristic) because it is an example of an open, prepared gun position – with slopes – as part of a dispersed defence along the gorge side of a dike body that formed part of the main line of defence.

* The component is reasonably well preserved because it is still easily recognisable in the field.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map