TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bomvrij militair object, Fort Everdingen Culemborg

Culemborg, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bomvrij militair object
Category
onroerend gebouwd
Address
Fort Everdingen Culemborg
Place
Culemborg
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
51.96115, 5.17571
Part of complex
531650
Monument number
531655

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Cluster 501.

NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE

Inleiding

REMISE MET SCHUIL- EN BERGPLAATSEN / BOMVRIJ GEBOUW A2 (zuidoostbastion) van een type dat aan drie zijden en bovenop is gedekt met aarde. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden tegen beschietingen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren bepaald aantal inslagen van zwaar kaliber.

Omschrijving

Drielaagse REMISE MET SCHUIL- EN BERGPLAATSEN / BOMVRIJ GEBOUW A2 op het zuidoostelijk deel van Fort Everdingen, gekenmerkt door een in tweeën gelede bakstenen gevel aan de westzijde, die op de verdieping sterk terug ligt. De verdieping kent eigen toegangen, die bereikbaar zijn via een ontsluiting die over het dak van de begane grond loopt. De tussenverdieping heeft geen gevel. Het rond 1880 gerealiseerde gebouw wordt gedekt door een aarden laag, die alle zijden, behalve de bakstenen gevels, aan het zicht onttrekt. De aarden laag is aangebracht als bescherming tegen inslagen van projectielen. De beide eenlaagse gevels zijn vrij hoog en hebben een sobere en functionele architectuur. Aan de uiteinden gaat de onderste gevel voor een deel schuil achter de aflopende aanaarding; de bovenste gevel is aan weerszijden afgeschuind, eveneens in verband met de aanaarding. De gevelopeningen - toegangen en vensteropeningen - zijn getoogd en kennen voornamelijk ijzeren afsluitingen. Aan de rechterzijde een betonnen geschutsopstelling uit 1907.

Het interieur werd niet bezocht.

Waardering

De drielaagse REMISE MET SCHUIL- EN BERGPLAATSEN / BOMVRIJ GEBOUW A2 van Fort Everdingen is van algemeen belang vanwege:

* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.

* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).

Het betreft hier een onderdeel van omstreeks 1880, namelijk een voorbeeld van een bakstenen, met aarde gedekt, bomvrij gebouw.

* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.

* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het in verschijningsvorm de kenmerken vertoont die het toenmalige defensieve doel onderstrepen.

* Het onderdeel is goed bewaard omdat het in de loop der tijd weinig wezenlijke aanpassingen heeft ondergaan en het de oorspronkelijke structuur heeft behouden.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Cluster 501.

NEW HOLLAND WATERLINE

Introduction

REMISE WITH SHELTER AND STORAGE SPACES / BOMBPROOF BUILDING A2 (southeast bastion) of a type that is covered with earth on three sides and on top. With the increase in the range of artillery, the force of projectile impacts and the explosive power of (high-explosive) grenades, it became increasingly difficult to withstand bombardment. Strengthening of brickwork, application of shock-absorbing masonry systems (including by means of arches), shallow angles of inclination and curved or pointed shapes, use of concrete and later reinforced concrete in increasingly heavy construction, was one way to keep fortifications resistant to increasing attack force. Moreover, the application of earth coverings proved to be an effective means of absorbing or damping energy. This is why many masonry or concrete works were provided with a layer of earth or a front protection of sand or earth. Depending on the period of construction and thus the expected impact force of projectiles, the term 'bombproof buildings' was used when they were considered capable of withstanding a predetermined number of impacts from heavy calibre guns.

Description

Three-storey REMISE WITH SHELTER AND STORAGE SPACES / BOMBPROOF BUILDING A2 on the southeast part of Fort Everdingen, characterised by a brick facade on the west side divided in two sections, which recedes sharply on the upper storey. The upper storey has its own entrances, which are accessible via an entrance that runs over the roof of the ground floor. The intermediate storey has no facade. The building, realised around 1880, is covered by a layer of earth, which conceals all sides except the brick facades from view. The layer of earth was applied as protection against projectile impacts. Both single-storey facades are relatively high and display sober and functional architecture. At the ends, the lower facade is partly hidden behind the sloping earth bank; the upper facade is bevelled on both sides, also in connection with the earth bank. The facade openings—entrances and window openings—are arched and feature mainly iron fastenings. On the right side a concrete gun emplacement from 1907.

The interior was not visited.

Valuation

The three-storey REMISE WITH SHELTER AND STORAGE SPACES / BOMBPROOF BUILDING A2 of Fort Everdingen is of general interest because of:

* Cultural-historical values as part of the New Holland Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially realised from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.

* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic building technique, based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the race with increasingly powerful offensive means (19th century).

This concerns a component from around 1880, namely an example of a brick, earth-covered, bombproof building.

* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Waterline. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.

* The component is representative (characteristic) because in its appearance it displays the characteristics that emphasise its former defensive purpose.

* The component is well preserved because it has undergone little substantial alteration over time and has retained its original structure.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map