Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bomvrij militair object, Fort Honswijk Schalkwijk (Houten 26)
Schalkwijk, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bomvrij militair object
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Fort Honswijk Schalkwijk (Houten 26)
- Place
- Schalkwijk
- Municipality
- Houten
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.97439, 5.15673
- Part of complex
- 531624
- Monument number
- 531633
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 61. Munitiedepot H/bomvrij gebouw (kruit- en projectielenmagazijn en werkplaats).
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
MUNITIEDEPOT H / BOMVRIJ GEBOUW (kruit- en projectielenmagazijn en werkplaats) als een door een aarden dekking tegen inslagen van projectielen beveiligd onderkomen. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden tegen beschietingen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren bepaald aantal inslagen van zwaar kaliber.
Omschrijving
Door aardwerk gedekt MUNITIEDEPOT H/ BOMVRIJ GEBOUW (kruit- en projectielenmagazijn en werkplaats), uit 1878. Het munitiedepot ligt tegenover de toegangspoterne, centraal op het fortterrein. Het munitiedepot bezit een vijf traveeën brede bakstenen gevel. Elke travee omvat een getoogde deur onder segmentboogvormige ontlastingsboog met sluitsteen, geflankeerd door een klein getoogd venstertje met luik. De traveeën zijn overspannen door een drievoudige gemetselde ontlastingsboog. De middelste en de rechtse travee zijn - met uitzondering van de kleine venstertjes - dichtgemetseld; de linkse travee is voorzien van een nieuwe deur.
Waardering
MUNITIEDEPOT H / BOMVRIJ GEBOUW (kruit- en projectielenmagazijn en werkplaats) van Fort Honswijk is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft hier een onderdeel uit de periode 1878 -1882 dat een voorbeeld is van een bomvrij depot voor projectielen annex werkplaats.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is relatief zeldzaam omdat er verschillende functies herkenbaar binnen één gebouw waren gehuisvest.
* Het onderdeel is goed bewaard omdat kenmerkende onderdelen behouden en herkenbaar zijn gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 61. Ammunition depot H/bombproof building (powder and projectile magazine and workshop).
NEW HOLLANDIC WATERLINE
Introduction
AMMUNITION DEPOT H / BOMBPROOF BUILDING (powder and projectile magazine and workshop) as a shelter secured against projectile impacts by an earth covering. With the increase in the range of artillery, the force of projectile impacts and the explosive power of (brisant) grenades, it became increasingly difficult to withstand bombardment. Reinforcement of brickwork, application of shock-absorbing masonry systems (among other things by means of arches), gentle slopes and curved or pointed forms, use of concrete - and later of reinforced concrete - in increasingly heavy construction, was one of the ways to keep the fortifications resistant to increasing attack force. Moreover, the application of earth coverings had proven to be an effective means of absorbing or dampening the energy. This is the reason why many masonry or concrete works were provided with a layer of earth or a front protection of sand or earth. Depending on the period of origin - and thus the expected impact force of projectiles - one spoke of 'bombproof buildings' when they were considered to be capable of withstanding a predetermined number of impacts from heavy calibre.
Description
Covered by earthwork, AMMUNITION DEPOT H / BOMBPROOF BUILDING (powder and projectile magazine and workshop), from 1878. The ammunition depot lies opposite the access postern, centrally on the fort grounds. The ammunition depot has a five-bay wide facade constructed in brick. Each bay comprises an arched door under a segmental arch relieving arch with keystone, flanked by a small arched window with shutter. The bays are spanned by a triple brick relieving arch. The middle and right bay are - with the exception of the small windows - bricked up; the left bay is provided with a new door.
Valuation
AMMUNITION DEPOT H / BOMBPROOF BUILDING (powder and projectile magazine and workshop) of Fort Honswijk is of general importance on account of:
* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 realised by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently by others over approximately 125 years strengthened and improved.
* Architectural-historical values, in particular as an expression of military-strategic building design, which is based on: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the race with strengthening offensive means (19th century).
This is a component from the period 1878-1882 that is an example of a bombproof depot for projectiles together with workshop.
* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also on account of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is relatively rare because different functions are recognizably housed within one building.
* The component is well preserved because characteristic components have been retained and remain recognizable.
Nearby in the register
- Bijgebouwen, Lekdijk 58 a 1 Schalkwijk (Houten 26) (and others)Bijgebouwenunder 1 mi
- Bomvrij militair object, Fort Honswijk Schalkwijk (Houten 26)Bomvrij militair objectunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Fort Honswijk Schalkwijk (Houten 26)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Lekdijk 60Bijgebouwenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.