Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tuinsieraad, Dr. W. Dreeslaan bij 1
Bennekom, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Tuinsieraad
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Dr. W. Dreeslaan bij 1, 6721 ND Bennekom (Ede 25)
- Place
- Bennekom
- Municipality
- Ede
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99613, 5.66186
- Part of complex
- 531167
- Monument number
- 531169
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1742 map "Nieuwe kaart der provincie van Holland" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
TUINSIERADEN als onderdeel van complex 'Groot Nergena' bestaande uit een horizontaal geplaatste ZONNEWIJZER op natuurstenen SOKKEL en twee natuurstenen, bolvormige BEKRONINGEN van gereconstrueerde en verplaatste hekpijlers, van oorsprong afkomstig van de havezathe/ landgoed 'de Nergena' en aan het I.V.R.O. geschonken door nazaten van burgemeester Prins.
De zonnewijzer bevindt zich op het voorterrein tegenover de hoofdentree, aan de overzijde van de ronde vijver. In het verlengde hiervan bevond zich aan de straatzijde de entree tot het terrein, gemarkeerd door gemetselde en gekeimde hekpijlers, beëindigd door de natuurstenen, bolvormige bekroningen verrijkt met gebeeldhouwde acanthusbladeren. Als gevolg van de verbreding van de weg zijn de hekpijlers verplaatst naar de zuidzijde van het complex. Hier zijn de pijlers opnieuw opgemetseld met hergebruik van de bekroningen. De witte keimlaag op het metselwerk is achterwege gebleven en de houten wit gelakte hekvleugels zijn vervangen door een nieuwe invulling.
Omschrijving
TUINSIERADEN: ZONNEWIJZER op natuurstenen sokkel, ontworpen omstreeks 1750 door A. Hoevenaar volgens de signering 'A. Hoevenaar fecit', is horizontaal geplaatst op een hardstenen gebeeldhouwde rococo sokkel. De zonnewijzer bestaat uit een bronzen achthoekige wijzerplaat met daarop een uitgezaagde stijldriehoek. De plaat is gegraveerd met in het midden lijnen voor de hele uren, een kader met lijnen voor de halve uren, een kader met kwartierlijnen en een smalle rand met lijntjes voor elke vijf minuten. Het lijnenpatroon is geconstrueerd voor de noorderbreedte (poolshoogte) van 51o 46', evenals de helling van de stijl, wat blijkt uit het opschrift in de plaat: Polus 51 G 46 M.
De natuurstenen, bolvormige BEKRONINGEN zijn geïntegreerd in de nieuwe toegangspoort aan de zuidzijde van het terrein. De bol is bewerkt en voorzien van het acanthusbladmotief.
Waardering
De TUINSIERADEN als onderdeel van complex 'Groot Nergena' zijn van algemeen belang:
* Vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een zorgvuldig vervaardigde bronzen zonnewijzer op een hardstenen sokkel gebeeldhouwd volgens de stijlkenmerken van de rococo
* Vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een zorgvuldig vervaardigde bolvorm voorzien van acanthusbladmotief
* Vanwege de ouderdom van de bolbekroningen en de zonnewijzer daterend uit de 18e eeuw
* Vanwege de typologische zeldzaamheid van vergelijkbare horizontale zonnewijzers uit deze periode
* Vanwege de technisch innovatieve waarde van een horizontaal geplaatste zonnewijzer als 18e eeuwse tijdsaanduiding
* Vanwege de gaafheid van de tuinsieraden
* Vanwege de verwijzing van de tuinsieraden naar de havezathe, het landgoed 'de Nergena'
* Vanwege de cultuurhistorische ensemblewaarde met het I.V.R.O. en de historie van 'de Nergena'
* Als verwijzing van de bekroningen naar het oorspronkelijk ontwerp voor het I.V.R.O. waarbij de wit gekeimde bakstenen hekpijlers met natuurstenen bolvormige bekroning met wit gelakte houten vleugels een rol speelden in de symmetrische opzet.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
GARDEN ORNAMENTS as part of the complex 'Groot Nergena' consisting of a horizontally placed SUNDIAL on a natural stone PLINTH and two natural stone, spherical FINIALS of reconstructed and relocated gate piers, originally from the havezathe/estate 'de Nergena' and donated to the I.V.R.O. by descendants of burgemeester Prins.
The sundial is situated on the forecourt opposite the main entrance, across the side of the round pond. In the extension of this stood at the roadside the entrance to the grounds, marked by mortared and whitewashed gate piers, terminated by the natural stone, spherical finials enriched with carved acanthus leaves. As a result of road widening, the gate piers were relocated to the south side of the complex. Here the piers were rebuilt using the finials again. The white limewash on the masonry was omitted and the wooden white-painted gate wings were replaced by a new filling.
Description
GARDEN ORNAMENTS: SUNDIAL on natural stone plinth, designed around 1750 by A. Hoevenaar according to the signature 'A. Hoevenaar fecit', is placed horizontally on a sandstone carved rococo plinth. The sundial consists of a bronze octagonal dial plate with a sawn-out style triangle. The plate is engraved with lines for whole hours in the middle, a frame with lines for half hours, a frame with quarter-hour lines and a narrow border with lines for every five minutes. The line pattern is constructed for the northern latitude (polar height) of 51° 46', as well as the inclination of the style, as evident from the inscription on the plate: Polus 51 G 46 M.
The natural stone, spherical FINIALS are integrated into the new access gate on the south side of the grounds. The sphere is worked and provided with the acanthus leaf motif.
Valuation
The GARDEN ORNAMENTS as part of the complex 'Groot Nergena' are of general significance:
* Because of the architectural-historical value as an example of a carefully crafted bronze sundial on a sandstone plinth carved according to the stylistic characteristics of rococo
* Because of the architectural-historical value as an example of a carefully crafted spherical form provided with acanthus leaf motif
* Because of the age of the spherical finials and the sundial dating from the 18th century
* Because of the typological rarity of comparable horizontal sundials from this period
* Because of the technically innovative value of a horizontally placed sundial as an 18th century time indicator
* Because of the integrity of the garden ornaments
* Because of the reference of the garden ornaments to the havezathe, the estate 'de Nergena'
* Because of the cultural-historical ensemble value with the I.V.R.O. and the history of 'de Nergena'
* As a reference of the finials to the original design for the I.V.R.O. whereby the white limewashed brick gate piers with natural stone spherical finial with white-painted wooden wings played a role in the symmetrical layout.
Nearby in the register
- Tuin, park en plantsoen, Dr. W. Dreeslaan bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Rijksinstituut voor RassenonderzoekOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Huis BoekeloWoonhuisunder 1 mi
- Oude KerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.