Rijksmonumentenregister · Netherlands
H. Maria Hemelvaart
Philippine, Zeeland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1954
- Address
- Philipsplein 10, 4553 AM Philippine (Terneuzen 29)
- Place
- Philippine
- Municipality
- Terneuzen
- Province
- Zeeland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.27997, 3.76050
- Monument number
- 530896
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "54 Neuzen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Rooms-Katholieke bakstenen KOEPELKERK met toren en consistorie naar een ontwerp uit 1952 naar ontwerp van Alphons M. Siebers (1893-1978) en Wilhelm M. van Dael (1912-1985). Het architectenbureau Van Zantbeek en Schoonis uit Sas van Gent was verantwoordelijk voor de uitvoering in de jaren 1953-1954. De kerk is gebouwd in traditionalistische stijl volgens de principes van de Bossche School. Het kan worden opgevat als het gebouwde argument van Siebers in zijn discussie met J.A.C. Tillema in het Katholiek Bouwblad in 1951-1952 over de waarden van naoorlogse (katholieke) kerkbouw en de relatie tussen liturgie en architectuur. Belangrijke kunstenaars hebben hoogwaardige bijdragen geleverd in de vorm van steen- en beeldhouwwerk, bronswerken en schilderwerken. De kerk is gebouwd als opvolger van de op 20 september 1944 deels verwoeste kerk, waarbij de bouwlocatie iets naar het zuidwesten opschoof en een huizenrij werd gesloopt ten behoeve van een betere stedenbouwkundige en visuele aansluiting aan de Markt. Uit de voorganger werden de geschilderde kruiswegstaties uit 1938 van de Gentse kunstenaar Alberic Ysabie - waarop ook parochianen waren afgebeeld - meegenomen. De kerk staat bekend als de Heilige Maria Hemelvaart.
Omschrijving
Bakstenen KOEPELKERK opgebouwd uit samengestelde bouwvolumes rond centrale koepelruimte in traditionalistische stijl met Byzantijnse en klassieke elementen. Zowel aan het exterieur als in het interieur zijn de afzonderlijke bouwvolumes goed herkenbaar. Aan de voorzijde een narthex en op de topgevel een tufstenen kruis. Op de zuidwesthoek een vierkante toren met klok onder tentdak en een lage achtkante traptoren met betonnen wenteltap. Aan de zuidoostzijde de consistoriekamer. De koepel is gedekt met leien en wordt bekroond door een houten kruis bekleed met lood. De overige dakvlakken zijn gedekt met blauw gesmoorde Hollandse pannen. Opvallend is het grote aantal gemetselde bogen in zowel interieur als aan exterieur. De kerk is opgetrokken in een oranje-rode baksteen uit Aardenburg met tandlijsten onder de daklijsten. Voor het interieur is een lichter gekleurde baksteen gebruikt. De centrale, iets longitudinale koepel rust op een zichtbare betonnen ring in plaats van op pendentieven. In de rondboogvensters gekleurd glas-in-lood in lichte tinten. De iets verdiept gelegen doopkapel onder de toren is thans niet meer als zodanig in gebruik en het doopvont is verplaatst naar de rechterbeuk van het priesterkoor. Het orgel bevindt zich op een betonnen balkon gesteund door vier natuurstenen zuilen.
De raamdorpels en kapitelen zijn van Ettringer tufsteen, de vloeren en treden zijn belegd met Solnhofer tegels en in het priesterkoor met kwartsiet in twee tinten. In het middenpad en op de hoeken van de centrale ruimte is de vloer voorzien van patronen in tegels van kwartsiet. De treden naar de altaren zijn van hardsteen en de altaren zelf van Vaurion. De preekstoel is uitgevoerd in Tailfer, een Belgische hardsteen.
In de koepel van de halfcirkelvormige absis een schildering uit 1955 van kunstenaar-priester Egbert Dekkers (1908-1983) voorstellende de Maria Hemelvaart. De centrale voorstelling wordt geflankeerd door twee engelen ecclesiae, de engel links vertrapt de oorlog en draagt de voorgangerkerk uit 1924 op zijn knie, de engel ter rechterzijde verbeeldt de groei van Philippine en draagt de voorgangerkerk uit 1864. Een groot aantal interieuronderdelen is van de hand van beeldhouwer Niel Steenbergen (1911-1997), te weten de bronzen plaquette op het hoofdaltaar met de voorstelling van het laatste avondmaal, de preekstoel met het beeldhouwwerk van de vier evangelisten en de zaaier, de bronsfiguren op het hek van de doopkapel, de bewerking het deksel van het bestaande neogotische doopvont en de acht bronzen medailles in de communiebanken met oud- en nieuwtestamentische voorstellingen. De grote ronde smeedijzeren kroon onder de koepel werd ontworpen door Siebers. De tufstenen kapitelen en het kruis op de voorgevel werden bewerkt door beeldhouwer Jan Vaes.
Waardering
De KOEPELKERK heeft architectuurhistorische waarde vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp van de architecten Siebers en Van Dael.
De kerk heeft cultuurhistorische waarde vanwege het belang als bijzondere uitdrukking van de pure en expressieve kerkarchitectuur in de traditie van de Delftse en Bossche school, waarin klassieke vormprincipes en getalmatige verhoudingen in katholieke kerkbouw centraal stonden.
Van bijzondere ambachtelijke kwaliteit is het metselwerk. De toepassing van een betonnen ring ter ondersteuning van de centrale koepel is vernieuwend. De kerk valt op door het ruime en gevarieerde gebruik van verschillende soorten natuursteen en de hoogwaardige bijdragen aan beeldhouwwerk, bronswerk en schilderingen van belangrijke katholieke kunstenaars uit de wederopbouw.
Het gebouw en de inrichting zijn bijzonder gaaf en compleet bewaard gebleven. Om die reden vertegenwoordigt de kerk zeldzaamheidswaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Roman Catholic brick DOMED CHURCH with tower and vestry designed in 1952 by Alphons M. Siebers (1893-1978) and Wilhelm M. van Dael (1912-1985). The architectural firm Van Zantbeek and Schoonis from Sas van Gent was responsible for the execution in the years 1953-1954. The church was built in traditionalist style according to the principles of the Bossche School. It can be understood as the built argument of Siebers in his discussion with J.A.C. Tillema in the Katholiek Bouwblad in 1951-1952 about the values of postwar (Catholic) church building and the relationship between liturgy and architecture. Important artists contributed high-quality work in the form of stone and sculptural work, bronze works and paintings. The church was built as successor to the church partly destroyed on 20 September 1944, with the building location shifting slightly to the southwest and a row of houses being demolished for better urban planning and visual integration with the Markt. The painted Stations of the Cross from 1938 by the Ghent artist Alberic Ysabie - which also depicted parishioners - were taken from the predecessor. The church is known as the Heilige Maria Hemelvaart.
Description
Brick DOMED CHURCH built from composite building volumes around a central domed space in traditionalist style with Byzantine and classical elements. Both on the exterior and in the interior the individual building volumes are clearly recognisable. On the front a narthex and on the apex gable a tufa stone cross. On the southwest corner a square tower with bell under tent roof and a low octagonal staircase tower with concrete spiral staircase. On the southeast side the vestry room. The dome is covered with slate and is crowned by a wooden cross clad with lead. The remaining roof surfaces are covered with blue smoked Dutch tiles. Striking is the large number of arched masonry both in the interior and on the exterior. The church is built in an orange-red brick from Aardenburg with toothed strings under the eaves lines. A lighter coloured brick was used for the interior. The central, slightly longitudinal dome rests on a visible concrete ring instead of on pendentives. In the round-arched windows coloured leaded glass in light tones. The slightly recessed baptistery under the tower is now no longer in use as such and the baptismal font has been moved to the right aisle of the choir. The organ is located on a concrete balcony supported by four natural stone columns.
The window sills and capitals are of Ettringer tufa stone, the floors and steps are laid with Solnhofen tiles and in the choir with quartzite in two tones. In the centre aisle and on the corners of the central space the floor is provided with patterns in quartzite tiles. The steps to the altars are of granite and the altars themselves of Vaurion. The pulpit is executed in Tailfer, a Belgian granite.
In the dome of the semicircular apse a painting from 1955 by artist-priest Egbert Dekkers (1908-1983) depicting the Assumption of Mary. The central representation is flanked by two angels of the Church, the angel on the left tramples war and carries the predecessor church from 1924 on his knee, the angel on the right embodies the growth of Philippine and carries the predecessor church from 1864. A large number of interior elements are by sculptor Niel Steenbergen (1911-1997), namely the bronze plaque on the high altar depicting the Last Supper, the pulpit with the sculptural work of the four evangelists and the sower, the bronze figures on the fence of the baptistery, the working of the lid of the existing neo-Gothic baptismal font and the eight bronze medals in the communion railings with Old and New Testament representations. The large round wrought iron crown under the dome was designed by Siebers. The tufa stone capitals and the cross on the front gable were worked by sculptor Jan Vaes.
Valuation
The DOMED CHURCH has architectural-historical value because of the high-quality aesthetic quality of the design by architects Siebers and Van Dael.
The church has cultural-historical value because of its importance as a particular expression of pure and expressive church architecture in the tradition of the Delft and Bossche schools, in which classical formal principles and numerical proportions in Catholic church building were central.
Of particular craft quality is the masonry. The use of a concrete ring to support the central dome is innovative. The church stands out for its extensive and varied use of different types of natural stone and the high-quality contributions to sculpture, bronze work and paintings by important Catholic artists from the post-war reconstruction.
The building and its furnishings have been preserved in a particularly intact and complete state. For this reason the church represents rarity value.
Nearby in the register
- Grensafbakening, Philipsplein tegenover 1Grensafbakeningunder 1 mi
- Stadhuis, Stadhuisplein 1Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Boerderij, Binnendijk 5Boerderij2 mi
- Molen, Molenplein 1Industrie- en poldermolen2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.