Rijksmonumentenregister · Netherlands
Handel en kantoor, Blaak 34
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1941 - 1950
- Address
- Blaak 34, 3011 TA Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91817, 4.48528
- Monument number
- 530850
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryTU Delft LibraryHistorical map archives, georeferenced via Allmaps
3 historical maps cover this location, the earliest the 1936 map "18. Rotterdam (Vierde uitgave, 1936)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het aan de zuidzijde van de Blaak gelegen BANKGEBOUW van de voormalige Nederlandse Handelsmaatschappij is tussen 1945 en 1947 gebouwd door C. Elffers in samenwerking met A. van Nieuwenhuyzen. De voorganger van dit pand was tijdens het bombardement in mei 1940 zwaar beschadigd geraakt. De Blaak was tot de tweede wereldoorlog één van de grootste binnenhavens van Rotterdam. Tijdens de oorlog is de Blaak gedempt met puin van het bombardement. Bij de wederopbouw van Rotterdam werd besloten het centrum van Rotterdam onder te verdelen in diverse sectoren. De financiële sector werd geconcentreerd aan de Blaak en het zuidelijk deel van de Coolsingel. Banken en verzekeraars waren de enige instellingen die voldoende geld hadden om zonder overheidssteun snel de verwoeste gebouwen weer op te bouwen. Behalve de Nederlandse Handels Maatschappij werden daarnaast de Twentsche Bank (Blaak 28) en de voormalige Amsterdamsche bank/ Incassobank (Blaak 40) snel gerealiseerd. Deze drie panden zijn gebouwd volgens de na de oorlog opgestelde principes en vormen samen een ensemble. Ze vormen samen één monumentale wand doordat ze op één rooilijn zijn geplaatst, dezelfde bouwhoogte (24 m) hebben en in kleur op elkaar afgestemd zijn. De voormalige Nederlandse Handelsmaatschappij is het middelste pand. Na de fusie in 1964 met de voormalige Twentsche Bank tot de Algemene Bank Nederland (ABN) zijn de beide panden ter hoogte van de derde verdieping met een luchtbrug met elkaar verbonden. Het pand was voorzien van destijds vooruitstrevende technische voorzieningen en installaties, zoals centrale verwarming, tl-verlichting, interne telefonie en luchtverversing. In 1998-2000 is het pand verbouwd door architectenbureau Kraaijvanger Urbis. Het exterieur is, behoudens de profielen van de vensters, gaaf gebleven. De stalen profielen zijn vervangen door aluminium exemplaren. In het interieur is de lichthof tot de eerste verdieping dichtgebouwd. De vierde en vijfde verdieping hebben nog de oorspronkelijke indeling: kantoorkamers uitkomend op een omgaande gang rondom de lichthof. De lichthof is voorzien van een verhoogde glazen kap. De voormalige notariskamer, de couponhal, de couponkamers in de kelder, de directiekamers op de begane grond en de vergaderzaal op de eerste verdieping zijn vermoedelijk niet meer aanwezig. Op de vierde verdieping bevond zich oorspronkelijk de dienstwoning. Daarnaast is speciaal ontworpen meubilair, zoals de door H. Petri ontworpen ronde bank met donker lederen zetels rondom een houten beeld, de vogel Phoenix voorstellende, niet meer aanwezig. Thans is het pand in gebruik door de gemeente (2009).
Omschrijving
Het voormalige BANKGEBOUW moest kracht en zekerheid uitstralen. Het resultaat was een solide en ingetogen bankgebouw opgetrokken in een traditionele, monumentale bouwstijl. De gevels zijn gevat in een betonnen skelet en opgetrokken in geelbruine handgevormde waalsteen en gedecoreerd met siermetselwerk, natuursteen en sculpturen. Ter hoogte van de parterre en in de achtergevel tevens het souterrain zijn ze voorzien van smeedijzeren tralies met ruitmotieven. De borstweringen van de onderste vensters en die van de vierde verdieping zijn voorzien van siermetselwerk met eveneens een ruitmotief. De uitkragende gevellijst is uitgevoerd in sierbeton. De vleugels rondom de lichthof hebben een plat dak. Bovenop het dak zijn twee lage dakopbouwen voorzien van betonnen vlaggenmasten aangebracht ten behoeve van machinekamerliften, zuiveringsinstallaties en een timmermanswerkplaats. Deze dakopbouwen waren met elkaar verbonden door open galerijen met betonnen zuilen. Oorspronkelijk bevond zich tussen de galerijen een dakterras. Asymmetrisch gelegen in de voorgevel bevindt zich de statige hoofdentree met bronzen deuren, omlijst door Frans kalksteen. De entree is uitgerust met een verhoogd trapbordes, natuurstenen treden en bronzen leuningen. Aan de voorzijde van het bordes is een bronzen embleem van de Nederlandse Handelsmaatschappij, ontworpen door N. Klaassen, aangebracht. Bovenop de bronzen luifel zijn twee groepen meerminnen geplaatst. Aan de onderzijde van de luifel zijn plafonnières van wit matglas aangebracht. In de entree bevinden zich een zware goudkleurige tourniquet en zijdeuren en een schuifhek. Links in de voorgevel bevindt zich nog een bronzen toegang met daarboven twee gebeeldhouwde vrouwen die waarheid en trouw symboliseren. In de achtergevel is een dienstingang uitgevoerd in staal en glas geplaatst. In de rechter zijgevel is een ingang met sterk geprofileerde bastenen omlijsting voorzien van bronzen deuren die toegang geven tot de safe en de bankkluis. Bovenop deze ingang zijn twee door H. Petri ontworpen natuurstenen beelden aangebracht voorstellende een "Sleutelbewaarder" en een "Gelddrager". In de cassetten van de bronzen deuren zijn symbolen van valutatekens, sloten en sleutels. In de linker zijgevel bevinden zich twee deuren die toegang geven tot de inpandige transformatorruimte. In de gevel onder de later gerealiseerde luchtbrug is gedecoreerd met siermetselwerk. Daarnaast zijn enkele vensters in deze gevel voorzien van stalen roosters.
Interieur: Het rijk vormgegeven pand is opgebouwd uit een kelder, souterrain en vijf kantoorverdiepingen. De massieve kluizen in de kelder dateren van net na de oorlog. Daarnaast zijn er onder meer een lifthek, een liftbord, bronzen parapluhouders en lichtarmaturen uit de bouwtijd te vinden. In het souterrain is onder andere de legitimatiehal met marmeren vloeren en een marmeren balie gevat tussen terrazzopijlers ondergebracht. Op de begane grond is de ontvangsthal met aan de linkerzijde de publiekshal en een door N. Klaassen ontworpen klok te vinden. Achter de ontvangsthal zijn de cirkelvormige effectenhal en afgesloten kantoorruimten. In de effectenhal zijn de wapenschilden van Rotterdam en Amsterdam aangebracht. De verdiepingen worden ontsloten door meerdere liften: publieksliften, een directielift en personeelsliften. Daarnaast zijn er meerdere diensttrappen. De publieke trappenhuizen zijn voorzien van granieten trappen met balustrades van glas en staal en houten leuningen. Het rijk vormgegeven interieur is voor een groot deel bewaard gebleven. Er zijn veel marmertoepassingen, houten betimmeringen, gedecoreerde bronzen deuren en kolommen, ornamenten en enkele toegepaste kunstwerken. In de marmeren en houten vloeren, de wandbetimmeringen en de plafonds zijn veelvuldig stervormige motieven toegepast.
Waardering
Het BANKGEBOUW van de voormalige Nederlandse Handelsmaatschappij is van belang:
- vanwege de hoge stedenbouwkundige waarde van het ensemble van drie naast elkaar gelegen bankgebouwen uit dezelfde bouwperiode, waarvan het gebouw van de voormalige Nederlandse Handelsmaatschappij het middelste is;
- vanwege de architectuurhistorische waarde als toonbeeld van snelle wederopbouwarchitectuur in een traditionele en monumentale bouwstijl en vanwege de toepassing van een fors volume met lichthof;
- vanuit cultuurhistorisch oogpunt voor de betekenis van de Nederlandse Handelsmaatschappij voor de economische geschiedenis van Nederland;
- vanwege de esthetische waarde als gevolg van het gebruik van geelbruine handvorm Waalsteen en de toepassing van decoraties met siermetselwerk, natuursteen en sculpturen;
- vanwege het belang in het oeuvre van C. Elffers en A. van Nieuwenhuyzen;
- vanwege het belang van met name het bronzen embleem aan de voorzijde van het bordes in het oeuvre van N. Klaassen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The BANK BUILDING of the former Dutch Trading Company (Nederlandse Handelsmaatschappij), located on the south side of the Blaak, was built between 1945 and 1947 by C. Elffers in collaboration with A. van Nieuwenhuyzen. The predecessor of this building was severely damaged during the bombardment in May 1940. Until the Second World War, the Blaak was one of Rotterdam's largest inner harbours. During the war, the Blaak was filled in with rubble from the bombardment. During the rebuilding of Rotterdam, it was decided to divide the centre of Rotterdam into various sectors. The financial sector was concentrated on the Blaak and the southern part of the Coolsingel. Banks and insurers were the only institutions that had sufficient funds to rapidly rebuild the destroyed buildings without government support. Besides the Dutch Trading Company, the Twentsche Bank (Blaak 28) and the former Amsterdamsche bank/Incassobank (Blaak 40) were also rapidly realised. These three buildings were constructed in accordance with the principles established after the war and together form an ensemble. They form a unified monumental facade because they are positioned on the same building line, have the same building height (24 m) and are coordinated in colour. The former Dutch Trading Company is the middle building. After the merger in 1964 with the former Twentsche Bank to form the General Bank Netherlands (ABN), the two buildings were connected at the level of the third storey by a skybridge. The building was equipped with progressive technical facilities and installations of the time, such as central heating, fluorescent lighting, internal telephone system and air ventilation. In 1998-2000 the building was renovated by the architecture firm Kraaijvanger Urbis. The exterior has remained intact, except for the window profiles. The steel profiles were replaced with aluminium ones. In the interior, the light court was built up to the first storey. The fourth and fifth storeys still have the original layout: office rooms opening onto a corridor surrounding the light court. The light court is equipped with a raised glass roof. The former notary's office, the coupon hall, the coupon rooms in the basement, the director's offices on the ground floor and the conference room on the first storey are presumably no longer present. On the fourth storey there was originally a service flat. Additionally, specially designed furniture, such as the round bench with dark leather seats designed by H. Petri surrounding a wooden sculpture representing the Phoenix bird, is no longer present. The building is currently in use by the municipality (2009).
Description
The former BANK BUILDING was meant to convey strength and security. The result was a solid and restrained bank building constructed in a traditional, monumental architectural style. The facades are set within a concrete skeleton and constructed in yellow-brown hand-formed Flemish brick, decorated with ornamental brickwork, natural stone and sculptures. At the level of the ground floor and in the rear facade as well as the basement, they are fitted with wrought-iron grilles with lattice motifs. The balustrades of the lowest windows and those of the fourth storey are fitted with ornamental brickwork, likewise with a lattice motif. The projecting cornice is executed in decorative concrete. The wings surrounding the light court have a flat roof. Two low roof structures equipped with concrete flagpoles for machine room lifts, purification systems and a carpentry workshop are positioned on top of the roof. These roof structures were connected by open galleries with concrete columns. Originally, a roof terrace was situated between the galleries. Asymmetrically positioned in the front facade is the stately main entrance with bronze doors, framed by French limestone. The entrance is equipped with a raised landing, natural stone steps and bronze railings. On the front of the landing is a bronze emblem of the Dutch Trading Company, designed by N. Klaassen. On top of the bronze canopy are two groups of mermaids. Below the canopy are ceiling lights of white frosted glass. In the entrance are a heavy gold-coloured turnstile and side doors and a sliding gate. On the left in the front facade is another bronze entrance with two sculptured women above it symbolising truth and loyalty. In the rear facade is a service entrance constructed in steel and glass. In the right side facade is an entrance with a heavily profiled stone frame fitted with bronze doors providing access to the safe and the bank vault. On top of this entrance are two natural stone sculptures designed by H. Petri representing a "Key Keeper" and a "Money Carrier". In the panels of the bronze doors are symbols of currency signs, locks and keys. In the left side facade are two doors providing access to the internal transformer room. In the facade beneath the later constructed skybridge is decorated with ornamental brickwork. Additionally, some windows in this facade are fitted with steel grilles.
Interior: The richly designed building is composed of a basement, subfloor and five office storeys. The massive safes in the basement date from just after the war. Besides these, there are, among others, a lift gate, a lift board, bronze umbrella stands and light fixtures from the time of construction. In the subfloor is, among other things, the identification hall with marble floors and a marble counter set between terrazzo pillars. On the ground floor is the reception hall with the public hall on the left side and a clock designed by N. Klaassen. Behind the reception hall are the circular securities hall and closed office spaces. In the securities hall are the coats of arms of Rotterdam and Amsterdam. The storeys are accessed by several lifts: public lifts, a director's lift and staff lifts. In addition, there are several service stairs. The public stairwells are fitted with granite stairs with glass and steel balustrades and wooden handrails. The richly designed interior has been largely preserved. There are many marble applications, wooden panelling, decorated bronze doors and columns, ornaments and some applied artworks. In the marble and wooden floors, wall panelling and ceilings, star-shaped motifs are frequently applied.
Valuation
The BANK BUILDING of the former Dutch Trading Company is of significance:
- because of the high urban planning value of the ensemble of three adjacent bank buildings from the same building period, of which the building of the former Dutch Trading Company is the middle one;
- because of its architectural historical value as an example of rapid post-war reconstruction architecture in a traditional and monumental architectural style and because of the application of a substantial volume with light court;
- from a cultural-historical perspective for the significance of the Dutch Trading Company to the economic history of the Netherlands;
- because of the aesthetic value resulting from the use of yellow-brown hand-formed Flemish brick and the application of decorations with ornamental brickwork, natural stone and sculptures;
- because of its significance in the oeuvre of C. Elffers and A. van Nieuwenhuyzen;
- because of the significance of, in particular, the bronze emblem on the front of the landing in the oeuvre of N. Klaassen.
Nearby in the register
- v.m. Twentsche BankHandel en kantoorunder 1 mi
- v.m. Amsterdamse Bank/IncassobankHandel en kantoorunder 1 mi
- Brug, RegentessebrugBrugunder 1 mi
- De Verwoeste StadGedenktekenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.