Rijksmonumentenregister · Netherlands
HH. Theobaldus en Antonius van Padu
Overloon, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1955 - 1956
- Address
- 14 Oktoberplein 1, 5825 CC Overloon (Land van Cuijk 30) (and others)
- Place
- Overloon
- Municipality
- Land van Cuijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.57155, 5.94762
- Monument number
- 530838
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1898 map "352. Geldern." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
R.K. KERK met PASTORIE en H. HARTBEELD, gewijd aan de H.H. Theobaldus en Antonius van Padua, ontworpen door architect Jan Strik (1912-1992) in shake-handsarchitectuur. Bouwpastoor was M.J. van Boxtel. Samen met de architect zocht hij inspiratie voor het ontwerp in Zwitserland. Het dorp Overloon, waaronder de dorpskerk, was in oktober 1944 nagenoeg geheel verwoest door oorlogshandelingen. Op 12 mei 1957 werd de kerk ingewijd. De kerk is gelegen op een lichte verhoging aan het 14 Oktoberplein, het centrum van het nieuwe Overloon, enigszins buiten het toenmalige dorpscentrum. De wijzerplaten op de toren zijn gericht naar dit centrum. Voor het ontwerp van het in 2001-2002 heringerichte plein is de belijning van de kerk als uitgangspunt genomen. Achter de kerk bevindt zich een begraafplaats. De glas-in-loodvensters zijn gemaakt naar ontwerp van Marius de Leeuw uit 's Hertogenbosch. Het altaar is geschonken door de R.K. Bond van Brandstofhandelaren. De baksteenreliëfs op de voorgevels, alsmede de gepolychromeerde beelden van de H. Theobaldus, H. Antonius, H. Maria en H. Jozef zijn van de hand van Leo Geurtjens en voor deze kerk ontworpen. Het kunstsmeedwerk is van H. van de Tillart. Een aantal elementen is uit de verwoeste kerk afkomstig. Zo bezit de kerk een 17e eeuws kruisbeeld en beelden van het H. Hart, H. Theresia van Lisieux, H. Donatus en een kerstgroep van Piet van Dongen, en een gepolychromeerd lindehouten beeld van de H. Theobaldus uit 1930. Het H. Hartbeeld (1930) is gemaakt door de Fa. Thissen uit Roermond.
Omschrijving
Symmetrisch opgezet KERKGEBOUW op onregelmatige vijfhoekige grondslag met licht hellend dak. Aan de voorzijde, in het verlengde van de linker zijgevel, een door middel van een gang met de kerk verbonden DOOPKAPEL, in het verlengde van de rechter zijgevel de PASTORIE, verbonden met de kerk door een galerij. Links van de doopkapel een H. HARTBEELD. De kerk is opgetrokken in gele baksteen in wild verband met toepassing van beton voor de toren, de dakrand, de vensters en op een aantal plaatsen skeletelementen. De aan het plein gelegen voorzijde van de kerk wordt gevormd door twee zijden van de vijfhoek met op de stompe hoek de betonnen toren, waarin de hoofdentree. De onderste geleding bestaat uit sierbetonblokken, gevuld met gekleurd handgedreven glas, de bovenste uit een opengewerkte constructie waarin drie klokken hangen. De oudste daarvan is gegoten door Conr. Janssen in 1644, heeft een diameter van 95 cm en een gewicht van 550 kg. Het opschrift luidt: "ESUS MARIA JOANNES CONRADT JANSSEN HEFT MI GEGOTEN IN DER STADT VENLO ANNO 1644". Op de gevels aan weerszijden bevinden zich baksteenreliëfs, voorstellend De Schepping (links) en de Heilige Drieëenheid (rechts).
De linker en rechter zijgevel zijn aan de bovenzijde voorzien van met glas-in-lood gevulde, nagenoeg vierkante vensters. De gevels hebben beneden een uitgebouwde gang tot aan de verbreding van het priesterkoor met als vulling van het betonskelet deels baksteenvelden en deels gekleurd glas tussen betontraceringen. De verbreding over de hele hoogte van de linker zijgevel aan de achterzijde bevat tussen vrij diepe betontraceringen glas-in-lood met abstracte motieven in overwegend blauw en geel. De achtergevel is blind.
Aan de verbreding van de rechter zijgevel is de sacristie aangebouwd, die één bouwlaag bevat, deels onderkelderd is en stalen vensters heeft. De gang langs de rechter zijgevel loopt aan de voorzijde uit in de galerij die de kerk met de pastorie verbindt. De pastorie, gebouwd in dezelfde baksteen, telt twee bouwlagen onder zeer flauw hellend zadeldak met de korte gevel met ingang aan de kerkzijde en een lange gevel (met enkele gewijzigde vensters op de begane grond) aan het plein. In het interieur nog een voor de bouwtijd karakteristieke schoorsteenmantel. De pastorie vormt visueel een tegenwicht voor de doopkapel en versterkt daarmee de symmetrie. De achthoekige doopkapel heeft een betonskelet waarvan de wanden om en om gevuld zijn met een baksteenveld en met gekleurd glas tussen beton. Op het platte dak een zestienhoekige lichtkoepel bekroond door een bronzen duif.
Links naast de doopkapel is het H. Hartbeeld op sokkel geplaatst, dat eerder bij de oude kerk stond. Het interieur wordt gekenmerkt door het vrije zicht vanaf alle zitplaatsen op het priesterkoor. Ook alle architectonische lijnen zijn op het priesterkoor gericht. Het dak wordt gedragen door zes uit plaatstaal geconstrueerde blauw geschilderde halfportaalspanten waarvan de stijlen achter in de kerk staan en die aan de voorzijde rusten op een betonnen juk op vier smalle betonpijlers dat de scheiding vormt tussen kerkruimte en priesterkoor. Het houten plafond daarboven is vrijdragend. De vier licht waaiervormige bankenrijen die voor de kerk zijn ontworpen staan op een naar achteren ca. 80 cm oplopende betonvloer. De verlichting bestaat uit drie rijen lampenclusters, van achter naar voor, voor de kerk ontworpen, die de naar het priesterkoor lopende lijnen versterken. Het licht verhoogde priesterkoor heeft een vloer van leisteen. Het sarcofaagaltaar met terugliggend bovenblad en reliëfdecoratie in dezelfde stijl als het betonjuk staat op een verhoging met drie treden rondom. Tussen de pijlers die het juk dragen links en rechts naar voren stekende verhoogde ambo's waarvan de hekken gesmede figuren bevatten. Achter het altaar het bronzen tabernakel, later op een smeedijzeren voet geplaatst; de kerk bezit een smeedijzeren lezenaar en kandelaars in dezelfde stijl als de voet van het tabernakel. Aan de wand daarachter een kruisbeeld. Boven het altaar een houten opengewerkt baldakijn, waarin ook de verlichting is verwerkt. Boven het altaar is het plafond decoratief beschilderd in een stijl en kleuren, passend bij het glas-in-lood. Achter in de kerk het ingangsportaal met daarboven de zangerstribune, in beton uitgevoerd. Aan weerszijden van de ingang vrijstaande wijwatervaten op een zuil. Aan de achterwand bevinden zich de beelden van Antonius en Theobaldus, aan de zijwanden die van de H. Maria en de H. Jozef, die deel uitmaken van het ontwerp. In de doopkapel in een door een gesmeed hek omgeven achthoekig verdiept vlak het 16e eeuwse stenen doopvont.
Waardering
R.K. KERKGEBOUW met PASTORIE en H. HARTBEELD van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch en stedenbouwkundig belang als essentieel toonbeeld van de wederopbouwperiode in Nederland:
- als symbool van de wederopbouw van het in 1944 verwoeste dorp Overloon;
- als voorbeeld van vernieuwende kerkarchitectuur, zowel voor wat betreft de vormgeving en de constructie als de materiaaltoepassing;
- vanwege de ruimtelijke interieurindeling met het vrije zicht op het priesterkoor;
- vanwege de hoogwaardige esthetiek, waarbij constructie, indeling, inrichting en decoratie op elkaar zijn afgestemd;
- als bijzonder werk dat behouden gebleven is uit het oeuvre van architect Jan Strik;
- vanwege de beeldbepalende ligging van de kerk in een nieuw centrum van het dorp;
- vanwege de gaafheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
R.C. CHURCH with RECTORY and SACRED HEART STATUE, dedicated to SS. Theobaldus and Antonius of Padua, designed by architect Jan Strik (1912-1992) in shake-hands architecture. Building pastor was M.J. van Boxtel. Together with the architect he sought inspiration for the design in Switzerland. The village of Overloon, including the parish church, was almost entirely destroyed by military action in October 1944. On 12 May 1957 the church was consecrated. The church is situated on a slight elevation at the 14 Oktoberplein, the centre of the new Overloon, somewhat outside the former village centre. The clock faces on the tower are oriented towards this centre. For the design of the square which was refurbished in 2001-2002, the outline of the church was used as a starting point. Behind the church is a cemetery. The stained glass windows were made after a design by Marius de Leeuw from 's Hertogenbosch. The altar was donated by the R.C. Association of Fuel Dealers. The brick reliefs on the front facades, as well as the polychrome statues of St. Theobaldus, St. Antonius, St. Mary and St. Joseph are by Leo Geurtjens and were designed for this church. The ironwork is by H. van de Tillart. A number of elements come from the destroyed church. Thus the church possesses a 17th-century crucifix and statues of the Sacred Heart, St. Theresa of Lisieux, St. Donatus and a nativity group by Piet van Dongen, and a polychrome lime-wood statue of St. Theobaldus from 1930. The Sacred Heart statue (1930) was made by the Fa. Thissen from Roermond.
Description
SYMMETRICALLY DESIGNED CHURCH BUILDING on an irregular pentagonal ground plan with a slightly pitched roof. On the front, in line with the left side facade, a BAPTISTRY connected to the church by means of a passage, along the right side facade the RECTORY, connected to the church by a gallery. To the left of the baptistry a SACRED HEART STATUE. The church is constructed of yellow brick in random bond with concrete used for the tower, the roof edge, the windows and in several places for skeletal elements. The front of the church facing the square is formed by two sides of the pentagon with the concrete tower on the obtuse angle, containing the main entrance. The lower division consists of decorative concrete blocks filled with coloured hand-driven glass, the upper part of an open-worked structure in which three bells hang. The oldest of these was cast by Conr. Janssen in 1644, has a diameter of 95 cm and a weight of 550 kg. The inscription reads: "JESUS MARIA JOHANNES CONRADT JANSSEN HEFT MI GEGOTEN IN DER STADT VENLO ANNO 1644". On the facades on either side are brick reliefs depicting The Creation (left) and the Holy Trinity (right).
The left and right side facades are furnished at the top with nearly square windows filled with stained glass. The facades have below a built-out passage extending to the widening of the priest's choir with the filling of the concrete skeleton consisting in part of brick fields and in part of coloured glass between concrete tracings. The widening over the full height of the left side facade at the rear contains between fairly deep concrete tracings stained glass with abstract motifs predominantly in blue and yellow. The rear facade is blind.
A sacristy, containing one storey, partly cellar and with steel windows, is built onto the widening of the right side facade. The passage along the right side facade runs at the front into the gallery connecting the church with the rectory. The rectory, built in the same brick, has two storeys under a very shallow pitched gabled roof with the short facade with entrance on the church side and a long facade (with some modified windows on the ground floor) facing the square. In the interior still a chimney mantelpiece characteristic of the building period. The rectory forms a visual counterbalance to the baptistry and thereby reinforces the symmetry. The octagonal baptistry has a concrete skeleton whose walls are filled alternately with a brick field and with coloured glass between concrete. On the flat roof an octagonal light cupola crowned by a bronze dove.
To the left next to the baptistry the Sacred Heart statue is placed on a plinth, which previously stood by the old church. The interior is characterised by the unobstructed view from all seating places of the priest's choir. All architectural lines are also directed towards the priest's choir. The roof is supported by six half-portal trusses constructed of sheet steel painted blue, whose posts stand at the rear of the church and which at the front rest on a concrete yoke on four narrow concrete pillars that form the separation between the church space and the priest's choir. The wooden ceiling above is cantilevered. The four slightly fan-shaped rows of pews designed for the church stand on a concrete floor rising towards the rear by approximately 80 cm. The lighting consists of three rows of lamp clusters, from back to front, designed for the church, which reinforce the lines leading to the priest's choir. The light-enhanced priest's choir has a slate floor. The sarcophagus altar with recessed top slab and relief decoration in the same style as the concrete yoke stands on a raised platform with three steps around it. Between the pillars supporting the yoke, to the left and right projecting forward raised reading desks whose railings contain forged figures. Behind the altar the bronze tabernacle, later placed on a wrought-iron stand; the church possesses a wrought-iron lectern and candlesticks in the same style as the stand of the tabernacle. On the wall behind it a crucifix. Above the altar a wooden open-worked baldachin, in which the lighting is also incorporated. Above the altar the ceiling is decoratively painted in a style and colours matching the stained glass. At the rear of the church the entrance portal with above it the singers' gallery, executed in concrete. On either side of the entrance free-standing holy water basins on a pedestal. On the rear wall are the statues of Antonius and Theobaldus, on the side walls those of St. Mary and St. Joseph, which form part of the design. In the baptistry within an octagonal sunken space surrounded by a forged railing is the 16th-century stone baptismal font.
Valuation
R.C. CHURCH BUILDING with RECTORY and SACRED HEART STATUE of general cultural, architectural-historical and urban planning significance as an essential exemplar of the post-war reconstruction period in the Netherlands:
- as a symbol of the reconstruction of the village of Overloon destroyed in 1944;
- as an example of innovative church architecture, both with regard to the design and construction and the application of materials;
- because of the spatial interior layout with unobstructed view of the priest's choir;
- because of the high-quality aesthetics, in which construction, layout, interior design and decoration are coordinated with each other;
- as a particularly significant work preserved from the oeuvre of architect Jan Strik;
- because of the visually prominent location of the church in a new centre of the village;
- because of its integrity.
Nearby in the register
- Boerderij(M1), Helderseweg 31Boerderijunder 1 mi
- Archeologie, Helderse Dijk Overloon (Land van Cuijk 30)Archeologie2 mi
- Kapel, St. Jozeflaan 58Kapel2 mi
- Boerderij, Beek 8Boerderij2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.