Rijksmonumentenregister · Netherlands
Vanenburg
Putten, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Vanenburgerallee bij 1, 3882 RH Putten
- Place
- Putten
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.27225, 5.56477
- Part of complex
- 530628
- Monument number
- 530630
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 2:
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Vanenburg. De aanleg kenmerkt zich door een 17de-eeuwse geometrische opzet, die waarschijnlijk door de architect Philip Vingboons is ontworpen, een laat-18de-eeuws landschappelijk park achter het huis en een lange laan (Vanenburgerallee) uit ca.1798. De Kadastrale Minuut geeft een duidelijke beeld van deze aanleg. De huidige historische bebouwing, die in de laatste decennia van de 19de eeuw tot stand is gekomen, heeft de bestaande parkstructuur ongemoeid gelaten. Het gaaf bewaarde 17de-eeuwse stramien bestaat uit singels, grachten en daartussen liggende ruimten. De kern van de aanleg wordt gevormd door een vierkant opgedeeld in drie gelijke rechthoeken waarvan het centrale deel is omgracht. Op het centrale deel ligt, aan een voorplein omsloten door bijgebouwen, het 19de-eeuwse huis met achter het huis een gazon waarin enkele bijzondere solitaire bomen (o.a. een plataan en een Libanonceder, moerascypres, vederesdoorn, mammoetboom en een judasboom). Over het gazon is een doorzicht (west) naar een waterpartij in een park. Dit kleinschalige besloten park in vroege-landschapsstijl is in aanleg daterend uit het einde van de 18de eeuw en bestaat uit een fraai opgaand bos met centraal een slingerende, lobvormige waterpartij waaromheen een rondgaand pad. Het park ligt buiten de omgrachting. Het plein voor het huis is ingericht met parterres de broderie (buxus). Verder is het voorplein bestraat met klinkers. Vanaf de late 19de eeuw worden het voorplein en het gazon achter het hoofdgebouw opgesierd door een collectie kuipplanten. Een deel van deze collectie is nog aanwezig. Aan weerszijden van de huisplaats liggen omsingelde parterres oorspronkelijk ingericht als boomgaard (rechts) en moestuin (links). De grachten en de waterpartij worden gevoed door het riviertje de Kronkel. In de zuidwesthoek van de centrale omgrachting ligt een bakstenen duiker met 2 gemetselde penanten op de koppen en een gemetselde doorlaat met rollaag en met cement afgestreken ezelsrug. Ook in de noordoosthoek ligt een duiker, deze is eenvoudiger vormgegeven. Voor het huis loopt (haaks) de Vanenburgerallee met een dubbele laanbeplanting van eiken. Deze allee, die naar het dorp Putten voerde, werd rond 1798 aangelegd door de toenmalige eigenaar, de heer Pit. De laan op de as van het huis is verdwenen (zie kaart M.J. de Man 1802-1812).
Waardering HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG behorende tot de buitenplaats Vanenburg van algemeen belang:
- vanwege de ouderdom;
- als zeldzaam en representatief voorbeeld van een in structuur gaaf bewaarde 17de-eeuwse aanleg bestaande uit een formeel opgezet raamwerk met grachten-, singel- en lanenstelsel, dat wellicht naar ontwerp van architect Philip Vingboons tot stand gekomen;
- vanwege het park in landschapsstijl met waterpartij uit het einde van de 18de eeuw, dat een zeer vroeg voorbeeld is van een landschappelijke aanleg;
- vanwege de visuele samenhang tussen de complexonderdelen en de aanleg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description component 2:
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT belonging to the country house Vanenburg. The layout is characterized by a 17th-century geometric design, probably designed by architect Philip Vingboons, a late 18th-century landscape park behind the house and a long avenue (Vanenburgerallee) from ca.1798. The Cadastral Minute provides a clear image of this layout. The current historic buildings, which came into being in the last decades of the 19th century, have left the existing park structure untouched. The well-preserved 17th-century framework consists of moats, ditches and spaces between them. The core of the layout is formed by a square divided into three equal rectangles of which the central part is surrounded by ditches. On the central part lies, at a forecourt enclosed by outbuildings, the 19th-century house with behind the house a lawn with some special solitary trees (including a plane tree and a cedar of Lebanon, marsh cypress, Japanese maple, mammoth tree and a Judas tree). Over the lawn is a vista (west) towards a water feature in a park. This small-scale enclosed park in early landscape style is in layout dating from the end of the 18th century and consists of a fine tall wood with a meandering, lobe-shaped water feature in the centre around which runs a circular path. The park lies outside the ditch enclosure. The forecourt of the house is laid out with parterres de broderie (box). Furthermore the forecourt is paved with bricks. From the late 19th century onwards the forecourt and the lawn behind the main building are decorated by a collection of container plants. Part of this collection is still present. On either side of the house site lie enclosed parterres originally laid out as an orchard (right) and kitchen garden (left). The ditches and the water feature are fed by the small river the Kronkel. In the south-west corner of the central ditch enclosure lies a brick culvert with 2 mortared pendants on the ends and a mortared passage with a brick arch and with cement-struck saddle-back roof. Also in the north-east corner lies a culvert, this is simpler in design. In front of the house runs (at right angles) the Vanenburgerallee with a double avenue planting of oaks. This avenue, which led to the village of Putten, was laid out around 1798 by the then owner, Mr. Pit. The lane on the axis of the house has disappeared (see map M.J. de Man 1802-1812).
Valuation HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT belonging to the country house Vanenburg of general importance:
- because of its age;
- as a rare and representative example of a 17th-century layout well-preserved in structure consisting of a formally designed framework with ditch, moat and avenue system, probably created to the design of architect Philip Vingboons;
- because of the park in landscape style with water feature from the end of the 18th century, which is a very early example of a landscape layout;
- because of the visual coherence between the complex components and the layout.
Nearby in the register
- VanenburgKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- VanenburgTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- VanenburgBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- VanenburgBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.