Rijksmonumentenregister · Netherlands
Hydepark
Doorn, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Driebergsestraatweg bij 34, 3941 ZX Doorn (Utrechtse Heuvelrug 26)
- Place
- Doorn
- Municipality
- Utrechtse Heuvelrug
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.04530, 5.31495
- Part of complex
- 530561
- Monument number
- 530577
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving complexonderdeel 16: Langgerekte 19de-eeuwse bakstenen NOORDELIJKE MOESTUINMUUR die nabij het midden een flauwe knik naar binnen maakt en bij twee poortjes in de muur een lager niveau heeft. De muur is onderdeel van het 19de-eeuwse moestuincomplex, bestaande uit een ommuurde Warme-moestuin, Bloemen- of Rozentuin, Koude-moestuin en Tuinmanshuis. Het perceel is langgerekt ±100m.x40m., aan de noord-, oost- en westzijde voorzien van rode bakstenen muren. De muren verschillen in hoogte. In de muren zijn drie poorten aangebracht. Aan de zuidzijde op de grens met het tuinmanshuiserf is een hek van gesmede staanders met gaas geplaatst. Op het perceel staan vijf verschillende kassen en vier broeibakken. Vanaf de poort in de oostmuur in de lengte van de moestuin, nabij de muren en hekken liepen verharde paden. De moestuin werd gebruikt voor de kweek van groenten, en bijzondere soorten appels en peren. In de kassen; druiven, perziken, vijgen, zaaigoed en palmen. De noordelijke moestuinmuur is opgebouwd uit rode waalformaat bakstenen; half steens metselwerk van verspringende strekken lagen tussen op regelmatige afstand geplaatste pijlers van 1,5x1,5 steens. Bij de vlakken tussen de pijlers is een plint of versnijding van het fundament zichtbaar. In de pijlers zijn 2 en in de vlakken tussen de pijlers 2x2 boven elkaar geplaatste gesmede spalierhaken te zien. Aan een aantal haken hangen rekken met spalierlatten. Voor de muur ligt een bed met een rand van gemetselde verticaal staande bakstenen. Bij de knik verdubbelt de pijler in breedte. In de oostelijke zone van de muur is zichtbaar dat de onderste 12 lagen zijn voorzien van een snijvoeg en dat bij de hoger gelegen delen het voegwerk volplat is. Vanaf oost zijn bij de hogere muurdelen twee type afdekking te zien, 1.: Boven op de muurvlakken en pijlers is een rol gemetseld die aan de moestuinzijde het muurvlak volgt, ook over de pijler. Het resterende deel van top van de pijler wordt afgedekt door specie. Aan de achterzijde kraagt de rol bijna een halve steen over en wordt verstevigd met ankers die de rol boven en opzij omknellen. 2.: Pijlers afgedekt door platen van bepleisterde harde bakstenen met tegen deze platen een rol, iets overkragend aan de moestuinzijde. De top van de rol ligt gelijk met de top van de plaat. De lagere muurdelen, ±10 lagen minder, hebben op de pijlers platen van bepleisterde bakstenen met links en rechts tegen de platen, plat en dwars op de muur gemetselde bakstenen. In de muur bevindt zich een poortje achter de Perzikenkas en ten westen van de Palmenkas. Ter hoogte van deze poortjes is de muur voorzien van robuuste pijlers; zes koppen diep. De houten opgeklampte poortdeuren, aan gesmede hengen en duimen, zijn daardoor meer naar achteren geplaatst. Boven de poortjes en op de dekplaten zijn 2x2 bogen van ijzeren pijp aangebracht. Westelijk van de Perzikenkas is de muur tevens de voorgevel van het Stookhuisje. De muur is ten oosten van het Stookhuisje hoog en westelijk lager. De Palmen- en Zaaikas volgt meer westelijk. De achtergevel van de Palmenkas is tevens onderdeel van de moestuinmuur, die in deze zone voor dat doel is verzwaard, verhoogd en bepleisterd.
WAARDERING
De NOORDELIJKE MOESTUINMUUR is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang
- vanwege de architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een bakstenen omheining van een 19de-eeuw moestuin-ensemble op een historische buitenplaats,
- vanwege de ouderdom,
- vanwege de redelijke mate van gaafheid,
- vanwege de functioneel ruimtelijke samenhang met de buitenplaatsen 't Zand en La Forêt,
- vanwege de kenmerkende ligging binnen de parkaanleg van Hydepark en vanwege de ensemblewaarde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of complex component 16: Elongated 19th-century brick NORTHERN KITCHEN GARDEN WALL which makes a slight inward bend near the middle and has a lower level at two small gates in the wall. The wall is part of the 19th-century kitchen garden complex, consisting of a walled Warm kitchen garden, Flower or Rose garden, Cold kitchen garden and Gardener's House. The plot is elongated ±100m.x40m., provided on the north, east and west sides with red brick walls. The walls vary in height. Three gates have been installed in the walls. On the south side at the boundary with the gardener's house plot, a fence of wrought iron posts with wire mesh has been placed. Five different glasshouses and four hotbeds stand on the plot. From the gate in the east wall along the length of the kitchen garden, near the walls and fences, hardened paths ran. The kitchen garden was used for growing vegetables, and special varieties of apples and pears. In the glasshouses; grapes, peaches, figs, seeds and palms. The northern kitchen garden wall is constructed of red Dutch-format bricks; half-brick masonry of staggered stretcher courses placed at regular intervals between pillars of 1.5x1.5 bricks. At the panels between the pillars a plinth or chamfered base is visible. In the pillars are 2 and in the panels between the pillars 2x2 wrought iron espalier hooks placed above each other. Racks with espalier laths hang from a number of hooks. In front of the wall lies a bed with a border of mortared vertically standing bricks. At the bend the pillar doubles in width. In the eastern zone of the wall it is visible that the lower 12 courses are provided with a struck joint and that in the higher wall sections the mortar joints are struck flush. From the east, at the higher wall sections two types of coping are visible, 1.: On top of the wall panels and pillars a roll has been mortared which follows the wall panel at the garden side, also over the pillar. The remaining part of the top of the pillar is covered with mortar. On the back the roll corbels almost half a brick out and is reinforced with anchors that grip the roll above and to the side. 2.: Pillars covered by slabs of plastered hard bricks with against these slabs a roll, slightly corbelling out at the garden side. The top of the roll is level with the top of the slab. The lower wall sections, ±10 courses less, have on the pillars slabs of plastered bricks with bricks mortared flat and across the wall to the left and right against the slabs. In the wall is a small gate behind the Peach house and to the west of the Palm house. At the height of these gates the wall is provided with robust pillars; six bricks deep. The wooden clamped gate doors, on wrought iron hinges and thumb latches, are therefore positioned further back. Above the gates and on the coping slabs 2x2 arches of iron pipe have been installed. To the west of the Peach house the wall is also the front facade of the Heating house. The wall is high to the east of the Heating house and lower to the west. The Palm and Seed houses follow further to the west. The rear facade of the Palm house is also part of the kitchen garden wall, which in this zone has been strengthened, raised and plastered for that purpose.
VALUATION
The NORTHERN KITCHEN GARDEN WALL is of general importance from a cultural-historical perspective
- because of its architectural-historical value
- as an example of a brick enclosure of a 19th-century kitchen garden ensemble on a historic country estate,
- because of its age,
- because of its reasonable degree of integrity,
- because of the functional spatial coherence with the country estates 't Zand and La Forêt,
- because of its characteristic location within the park layout of Hydepark and because of its ensemble value.
Nearby in the register
- HydeparkBoerderijunder 1 mi
- HydeparkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- HydeparkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- HydeparkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.