Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tunnel, tussen Parkkade en Oud-Charlois Rotterdam
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Weg
- Function
- Tunnel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1937 - 1942
- Address
- tussen Parkkade en Oud-Charlois Rotterdam
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.90004, 4.46813
- Part of complex
- 529880
- Monument number
- 529885
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Havenuitbreiding op den Linker-Maasoever" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Complexonderdeel 5
Inleiding
Betonnen, circa 552,15 m lange VERKEERSTUNNEL. De afwerking en aansluiting op de ventilatiegebouwen van de in ruwbouw verzonken tunnelstukken geschiedde onder water en onder de grond. Hier werden de met kruisen verstijfde eindschotten verwijderd en de vier tunnelwanden van respectievelijk de autotunnels en de fiets- en voetgangerstunnel doorgetrokken. Vervolgens werden de ventilatiekanalen, de rijvloeren, de afscheiding tussen fiets- en voetgangerstunnel, de inspectiepaden, de betegeling en de elektrische installatie aangebracht. In 1939 liet men het eerste tunnelstuk zinken. Begin 1940 was de bouw zo ver gevorderd dat men via de tunnel beide oevers kon bereiken.
N.B. De oorspronkelijke klinkerbestrating is in de loop der jaren vervangen door asfalt.
Omschrijving
De betonnen VERKEERSTUNNEL bevat twee kokers voor autoverkeer, een fietstunnelkoker en een voetgangerstunnelkoker in de Nieuwe Maas. Aan weerszijden van de tunnel onder water bevindt zich een open 'landtunnel' van gewapend beton en alleen bestemd voor autoverkeer (de traverse; zie onderdeel 6). Het riviergedeelte van de tunnel is aangelegd met de zogenaamde zink- en sleufmethode in een uitgebaggerde geul in de bodem van de rivier. De tunnel is samengesteld uit negen tunnelstukken van 61,35 m lang, 25 m breed en 9 m hoog. De doosvormige segmenten van gewapend beton zijn bekleed met 6 mm dikke stalen bodem- en zijwandplaten en vervaardigd in het gemeentelijk bouwdok aan de Heijsehaven. De autotunnels, een westelijke voor het verkeer vanaf de noordoever en een oostelijke voor het verkeer vanaf de zuidoever, zijn beide inwendig 6 m breed bij een hoogte van 4.20 m. De zijwanden zijn op tweederde hoogte bovenaan afgeschuind en geheel betegeld met langwerpige witte tegels (12,5 x 25 cm), speciaal vervaardigd door de N.V. de Sphinx, Petrus Regout & Co te Maastricht. De plafonds zijn behandeld met een witte 'cementpasta'. Aan weerszijden van de afscheiding tussen beide tunnelkokers bevindt zich een verhoogd inspectiepad met een eenvoudige ijzeren balustrade. Ter hoogte van de ventilatiegebouwen bevinden zich ijzeren deuren, die toegang geven tot het trappenhuis van het ventilatiegebouw en als nooduitgang dienen. De autotunnel bevat een systeem van dwarsventilatie: in het onderste deel van de buis, vlak onder de vloer, wordt de verse lucht aangevoerd via perskanalen en bovenin door openingen aan het begin en het uiteinde van de tunnel, wordt de verontreinigde lucht afgezogen en via de zuigkanalen naar buiten afgevoerd. De ventilatie vindt plaats in acht afzonderlijke secties, per sectie zijn twee pers- en zuigventilatoren aanwezig. De snelheid van de motoren wordt bepaald door het C02-gehalte, aangegeven door in de tunnel verspreide C02-meters. De in totaal 32 ventilatoren zijn opgesteld in de twee ventilatiegebouwen. De tunnel wordt verlicht door circa duizend natriumlampen, oorspronkelijk verzonken in de afgeschuinde delen van de tunnelwanden en in het plafond. De splitsing van beide tunnelrichtingen wordt bij de mondingen van de tunnel bekrachtigd door een vooruitstekende granieten muur met aan weerszijden een elegant trapje naar de inspectiepaden. Hierboven bevinden zich schelpvormige betonnen gewelven. Direct ten oosten van de autotunnel bevinden zich de boven elkaar gesitueerde fietsers- en voetgangerstunnelkoker, die via roltrappen in verbinding staan met de toegangsgebouwen. De fietserstunnel is inwendig 4.95 m breed en in twee banen opgedeeld. In het portaal van de fietstunnel is op de westwand een bronzen reliëf bevestigd ter nagedachtenis aan burgemeester mr. Pieter Droogleever Fortuyn (1868-1938), die destijds het startsein heeft gegeven voor de bouw van de tunnel. De iets smallere voetgangerstunnel (4.37 m) bevindt zich onder de fietserstunnel en is via een ronde betonnen trap met koperen armleuning bereikbaar. De wanden van de, vanaf de helft afgeschuinde, fietsers- en voetgangerstunnel zijn conform de autotunnel betegeld. De belichting geschiedt hier door gele natriumlampen, verzonken in de afgeschuinde delen van de tunnelwand. Aan het begin van beide tunnelingangen hangt een lichtbak met in eenvoudige zwarte letters de tekst: "HIER OPSTAPPEN".
Waardering
De Maastunnel, de eerste onderwaterTUNNEL voor auto-, fiets- en voetgangersverkeer in Nederland, van algemeen belang vanwege grote cultuur- en architectuurhistorische waarde, alsook vanwege stedenbouwkundige en bouwtechnisch innovatieve waarde. Binnen het oeuvre van architect Van der Steur neemt de Maastunnel bovendien een belangrijke positie in.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Complex Component 5
Introduction
Concrete traffic tunnel approximately 552.15 m long. The finishing and connection to the ventilation buildings of the tunnel sections sunk in rough construction took place underwater and underground. Here the end bulkheads reinforced with crosses were removed and the four tunnel walls of the motor vehicle tunnels and the bicycle and pedestrian tunnel respectively were continued through. Subsequently the ventilation ducts, the roadway surfaces, the partition between bicycle and pedestrian tunnel, the inspection walkways, the tiling and the electrical installation were installed. In 1939 the first tunnel section was sunk. By early 1940 the construction had progressed so far that both riverbanks could be reached via the tunnel.
N.B. The original brick paving was replaced by asphalt over the course of the years.
Description
The concrete traffic tunnel contains two tubes for motor vehicle traffic, a bicycle tunnel tube and a pedestrian tunnel tube in the Nieuwe Maas. On either side of the tunnel underwater there is an open 'land tunnel' of reinforced concrete intended only for motor vehicle traffic (the traverse; see component 6). The river section of the tunnel was constructed using the so-called sinking and trench method in a dredged channel in the riverbed. The tunnel is composed of nine tunnel sections 61.35 m long, 25 m wide and 9 m high. The box-shaped segments of reinforced concrete are lined with 6 mm thick steel bottom and side wall plates and manufactured in the municipal building dock at the Heijsehaven. The motor vehicle tunnels, a western one for traffic from the north bank and an eastern one for traffic from the south bank, are both internally 6 m wide with a height of 4.20 m. The side walls are bevelled at two-thirds height at the top and completely tiled with elongated white tiles (12.5 x 25 cm), specially manufactured by N.V. de Sphinx, Petrus Regout & Co in Maastricht. The ceilings are treated with a white 'cement paste'. On either side of the partition between both tunnel tubes there is a raised inspection walkway with a simple iron balustrade. At the level of the ventilation buildings there are iron doors which provide access to the stairwell of the ventilation building and serve as an emergency exit. The motor vehicle tunnel contains a system of transverse ventilation: in the lower part of the tube, just below the floor, fresh air is supplied via delivery ducts and at the top through openings at the beginning and end of the tunnel, the contaminated air is extracted and conveyed via suction ducts to the outside. Ventilation takes place in eight separate sections, each section has two supply and suction ventilators. The speed of the motors is determined by the CO2 content, indicated by CO2 meters distributed throughout the tunnel. The total of 32 ventilators are installed in the two ventilation buildings. The tunnel is illuminated by approximately one thousand sodium lamps, originally recessed in the bevelled parts of the tunnel walls and in the ceiling. The division of both tunnel directions is confirmed at the tunnel mouths by a projecting granite wall with an elegant flight of steps on either side to the inspection walkways. Above this are shell-shaped concrete vaults. Directly east of the motor vehicle tunnel are the bicycle and pedestrian tunnel tubes positioned one above the other, which are connected via escalators to the access buildings. The bicycle tunnel is internally 4.95 m wide and divided into two lanes. In the portal of the bicycle tunnel a bronze relief is mounted on the west wall in commemoration of Burgomaster mr. Pieter Droogleever Fortuyn (1868-1938), who at that time gave the start signal for the construction of the tunnel. The slightly narrower pedestrian tunnel (4.37 m) is situated below the bicycle tunnel and is accessible via a round concrete stair with copper handrail. The walls of the bicycle and pedestrian tunnel, bevelled from halfway up, are tiled in accordance with the motor vehicle tunnel. Lighting here is provided by yellow sodium lamps, recessed in the bevelled parts of the tunnel wall. At the beginning of both tunnel entrances hangs a light box with the text in simple black letters: "DISMOUNT HERE".
Valuation
The Maastunnel, the first underwater tunnel for motor vehicle, bicycle and pedestrian traffic in the Netherlands, of general importance because of its great cultural and architectural historical value, as well as because of its innovative urban planning and building technical value. Within the oeuvre of architect Van der Steur the Maastunnel moreover occupies an important position.
Nearby in the register
- Bedieningsgebouw, Charloisse Hoofd 26Bedieningsgebouwunder 1 mi
- Bedieningsgebouw, Parkkade 31Bedieningsgebouwunder 1 mi
- Bedieningsgebouw, Charloisse Hoofd 25Bedieningsgebouwunder 1 mi
- Weg, Parkkade 30Wegunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.