Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouwen, Delenseweg bij 85
Deelen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1940
- Address
- Delenseweg bij 85, 6877 AE Deelen (Ede 25)
- Place
- Deelen
- Municipality
- Ede
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.06494, 5.89673
- Part of complex
- 529738
- Monument number
- 529752
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gebouw 14 ligt met de noklijn haaks op de weg en vrijstaand aan de oostzijde van de dwarsweg in de directe nabijheid en ongeveer zuidelijk van de gebouwen 14a en 22. Gebouw 14 werd in 1940 gebouwd als 'Sonderbau' en op macroniveau is het onderdeel van een grote militaire vliegveldstructuur uit de periode 1940-1945. Op mesoniveau onderdeel van een ijl complex van in esdorpachtige structuur geplaatste gebouwen. Op microniveau is het als zuidelijkste gebouw onderdeel van een los gegroepeerde cluster van enige in lineair verband geplaatste gebouwen.
Omschrijving
Eenlaags, met ca. 50 cm dik buitenmuurwerk uitgevoerd bakstenen LAZARET, op een rechthoekige plattegrond met plint en fundering in gecementeerd metselwerk en gedekt door een met rode gegolfde pannen belegd, afgewolfd zadeldak. In het westelijk deel van de dakschilden ongeveer zes meter brede dakkapellen met dito vensterstroken en in het oostelijk deel enkele relatief recente dakramen. In de kopse westgevel links voorzien van drie vensters met houten kalf, waarin tweeruits draairamen onder en vierruits ramen boven en rechts hiervan een drietal kleinere getoogde vensters met door roeden verdeelde vierruits ramen. Op zolderniveau een tweetal relatief kleine houten vensteropeningen met door roeden in vieren verdeelde houten ramen. In de noordelijke langsgevel zeven vensteropeningen met houten kalf, waarin tweeruits draairamen onder en vierruits valramen boven. Tussen de twee rechter vensters een bakstenen stoep naar een met een rollaag getoogde portiek, waarin een iets teruggelegen toegangsopening met dubbele deuren. In de zuidelijke langsgevel vergelijkbare typen vensteropeningen. De oostelijke kopgevel heeft centraal een toegangsopening met moderne deur en links en rechts daarvan twee vergelijkbare vensteropeningen. Een tweede toegangsopening op zolderniveau, waarin een vlakke houten deur, is bereikbaar via een later aangebrachte ijzeren trap; links van de toegang een klein vierruits valraam. Alle vensteropeningen onder een rollaag; alleen draairamen in de westelijke helft van de begane grond van het pand voorzien van in groen en wit lijstmotief beschilderde plaatstalen luiken. Mastgoten en wit geschilderde windveren. Onder de vensters van de kopse westgevel sporen van geschilderde propagandatekst: "V Duitschland wint voor Europa V"
Waardering
LAZARET, van algemeen belang als zeldzaam en relatief gaaf onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege: architectuurhistorische, stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de op locale vormen geïnspireerde traditionalistische bouwtrant, uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de in een kunstmatig opgezette esdorpstructuur en tot in detaillering doorgevoerde camouflage, uit de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en van en met de ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement, en uit de onderlinge verwantschap van de hierbij toegepaste vormen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Building 14 is situated with its roof ridge perpendicular to the road and standing detached on the east side of the crossroad in the immediate vicinity and approximately south of buildings 14a and 22. Building 14 was constructed in 1940 as a 'Sonderbau' and at macro level is part of a large military airfield structure from the period 1940-1945. At meso level part of a sparse complex of buildings arranged in a village-like structure. At micro level it is, as the southernmost building, part of a loosely grouped cluster of several buildings arranged in linear relationship.
Description
Single-storey brick infirmary constructed with approximately 50 cm thick external brickwork, on a rectangular plan with plinth and foundation in cemented masonry and covered by a gabled roof lined with red corrugated tiles, arched and cambered. In the western part of the roof slopes approximately six-metre-wide roof dormers with corresponding window strips and in the eastern part several relatively recent roof windows. In the western gable left provided with three windows with timber calf, containing two-pane casement windows below and four-pane windows above and to their right three smaller arched windows with four-pane windows divided by glazing bars. At attic level two relatively small timber window openings with timber windows divided into four panes by glazing bars. In the northern long side seven window openings with timber calf, containing two-pane casement windows below and four-pane sash windows above. Between the two right windows a brick stoep to a porch with an arched roll moulding, with a slightly recessed door opening containing double doors. In the southern long side comparable types of window openings. The eastern gable has centrally a door opening with modern door and to its left and right two comparable window openings. A second door opening at attic level, containing a flat timber door, is accessible via a later-installed iron staircase; to the left of the opening a small four-pane sash window. All window openings beneath a roll moulding; only casement windows in the western half of the ground floor of the building are fitted with plate-steel shutters painted in green and white cornice motif. Gutters and white-painted wind vanes. Beneath the windows of the western gable traces of painted propaganda text: "V Germany wins for Europe V"
Valuation
Infirmary, of general importance as a rare and relatively intact component of a military camp from the Second World War and established by the German occupier as part of a large military airfield, on account of: architectural-historical, urban planning, military and cultural-historical and complex and ensemble values, which can be demonstrated inter alia by the traditionalist building style inspired by local forms, by the components and details characteristic of the construction period, by the camouflage carried through to the level of detail in an artificially established village-like structure, by the coherence with the total military airfield concept and with the spatial main lines and components of the camp, and by the mutual relationship of the forms applied herein.
Nearby in the register
- Legeringsgebouw, Delenseweg bij 85Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bijgebouwen, Delenseweg bij 85Bijgebouwenunder 1 mi
- Legeringsgebouw, Delenseweg bij 85Militair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bijgebouwen, Delenseweg bij 85Bijgebouwenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.