Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bijgebouwen, Deelen/Vrijland-Noord Arnhem
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1941
- Address
- Deelen/Vrijland-Noord Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.04244, 5.90296
- Part of complex
- 529714
- Monument number
- 529736
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gebouw 21 ligt vrijstaand aan de uiterste oostzijde van het terrein van Vrijland-Noord, aan de noordzijde van het niet verharde verlengde van de zuidelijke oost-west lopende weg, dicht nabij de Hoenderloseweg. Gebouw 21 is een gewapend betonnen verbindingsbunker, die mogelijk ook werd gebouwd voor 'Nahverteidigung', dat wil zeggen voor verdediging op korte afstand. De ligging sluit geheel aan bij het op Vrijland-Noord bestaande schaakbordpatroon van lanen en terreinen. Gebouw 21 kwam in 1941 tot stand en is op macroniveau onderdeel van een grote militaire vliegveldstructuur uit de periode 1940-1945, op mesoniveau van een ijl complex van in een rechthoekig-geometrische structuur geplaatste gebouwen, en het is op microniveau een relatief solitaire bouwmassa. De bunker is thans vrijwel integraal bekleed met profielmetalen delen en slechts gevelopeningen zijn zichtbaar; hij functioneert onder meer als vleermuizenonderkomen.
Omschrijving
Omstreeks vierenhalve meter hoge gewapend betonnen BUNKER, vermoedelijk een verbindingsbunker en mogelijk bunker voor nabijverdediging, die is gebouwd op een vrijwel vierkante plattegrond en wordt gedekt door een bijna vlak monolithisch gewapend betonnen dak. In de noordelijke gevel links een toegangsopening, waarin een iets verdiept gelegen moderne deur. De westelijke gevel bevat een tweetal naast elkaar gelegen grote schietgaten die door versnijdingen in de muurdikte zijn uitgespaard; beide zijn later voorzien van traliewerk en dubbele houten ramen met vierruitsverdeling; het linkerraam van het rechter schietgat overigens thans voorzien van een luchtkoker. De zuidelijke gevel bevat één vergelijkbaar schietgat, dat behalve met traliewerk ook is afgesloten door middel van een rooster, waardoorheen een rechthoekige pijp met neerwaarts gekromd uiteinde. De oostelijke gevel bevat rechts een iets risalerend deel, maar is blind uitgevoerd.
Waardering
BUNKER, van algemeen belang als herkenbaar onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege: stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de kunstmatig opgezette en sterk bij de vooraf bestaande ruimtelijke inrichting aansluitende geometrische nederzettingsstructuur, en uit de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en de ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Building 21 stands detached at the far eastern side of the Vrijland-Noord site, on the north side of the unpaved extension of the southern east-west running road, close to the Hoenderloseweg. Building 21 is a reinforced concrete connecting bunker, which may also have been built for 'Nahverteidigung', that is to say for close-range defence. The location corresponds entirely with the checkerboard pattern of lanes and grounds existing on Vrijland-Noord. Building 21 was constructed in 1941 and at macro level forms part of a large military airfield structure from the period 1940-1945, at meso level of a sparse complex of buildings arranged in a rectangular-geometric structure, and at micro level it is a relatively solitary structural mass. The bunker is now virtually entirely clad with profiled metal parts and only facade openings are visible; it functions among other things as a bat roost.
Description
Approximately four and a half metres high reinforced concrete BUNKER, presumably a connecting bunker and possibly a close-range defence bunker, which is built on an almost square floor plan and is covered by an almost flat monolithic reinforced concrete roof. In the northern facade on the left an entrance opening, containing a slightly recessed modern door. The western facade contains two large embrasures placed adjacent to each other which are spared out by incisions in the wall thickness; both have later been provided with grillwork and double timber windows with four-pane division; the left window of the right embrasure meanwhile provided with an air pipe. The southern facade contains one comparable embrasure, which besides grillwork is also closed by means of a grate, through which a rectangular pipe with downward-curved end. The eastern facade contains on the right a slightly projecting section, but is executed blind.
Valuation
BUNKER, of general importance as a recognizable component of a military camp stemming from the Second World War and set up by the German occupier as part of a large military airfield, on account of: urban-planning, military and cultural-historical and complex and ensemble values, which can be demonstrated inter alia through the components and details characteristic for the building period, through the artificially established geometric settlement structure closely adhering to the pre-existing spatial layout, and through the coherence of and with the total military airfield concept and the spatial main lines and components of the camp.
Nearby in the register
- Bijgebouwen, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Legeringsgebouw, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- Bijgebouwen, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Legeringsgebouw, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.