Rijksmonumentenregister · Netherlands
Legeringsgebouw, Deelen/Vrijland-Noord Arnhem
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Militair verblijfsgebouw
- Function
- Legeringsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1945
- Address
- Deelen/Vrijland-Noord Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.04348, 5.89801
- Part of complex
- 529714
- Monument number
- 529733
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Kaart van de zuidelijke Veluwezoom : oostelijk gedeelte (Oosterbeek tot Dieren) / lithogr. J. Smulders" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gebouw 18 ligt tussen de gebouwen 2 en 4, met de daknok noord-zuid gericht en vrijwel geheel vrijstaand op Vrijland-Noord; via een aanbouw / tussenlid bestaat er aan de zuidkant een verbinding met hangar II A. Gebouw 18 is een rond 1945 tot stand gekomen groepsonderkomen, dat op macroniveau onderdeel is van een grote militaire vliegveldstructuur uit de periode 1940-1945. Het is op mesoniveau onderdeel van een complex van in rechthoekig-geometrische structuur geplaatste gebouwen, en maakt op microniveau deel uit van een aantal in het bestaande kavelpatroon ingepaste militaire gebouwen. Het gebouw is vermoedelijk in twee fasen tot stand gekomen of anders in een latere fase gewijzigd.
Omschrijving
Tweelaagse, in voor de bouwtijd typerend vormgegeven bakstenen LEGERINGSBARAK op langgerekte, overwegend rechthoekige plattegrond en gedekt door een met grauwe gegolfde betonnen pannen belegd, onderin uitgezwenkt schilddak met enig overstek op klossen, met in het zuidelijk deel van de daknok een bakstenen schoorsteen en in het westelijk dakschild een relatief modern tuimelraam. De vijftien venstertraveeën brede, niet geheel symmetrische oostelijke langsgevel / hoofdgevel bevat tussen de achtste en elfde venstertravee een tamelijk brede, enigszins terugliggende toegangsopening binnen een kunststenen omlijsting, waarin later ingebrachte deels glazen dubbele deuren. Links en rechts hiervan respectievelijk zes en vijf en op de eerste verdieping dertien vensteropeningen onder hanenkam en met houten kruiskozijnen; de vensters zijn later voorzien van tweede kozijnen, waardoor een dubbele glaslaag is ontstaan. Geheel links in de gevel op begane grond en verdieping elk twee getoogde vensters onder getoogde bakstenen wenkbrauw en voorzien van een houten kalf, met boven en onder in drieën verdeelde getoogde houten ramen. De vergelijkbare en van oorsprong vrijwel spiegelbeeldig uitgevoerde westelijke langsgevel bevat op de begane grond tussen het vierde en vijfde venster een dichtgemetselde toegangsopening, en links en rechts later topgevoegde ijzeren trappen die leiden naar later op de plaats van vensters ingebrachte toegangen. De noordelijke kopgevel heeft op beide niveaus vier vensteropeningen onder hanenkam en voorzien van houten kruiskozijnen; de vensters zijn later voorzien van tweede kozijnen, waardoor een dubbele glaslaag is ontstaan; op de begane grond is de tweede vensteropening van rechts later gewijzigd in een toegangsopening. De zuidelijke kopgevel bevat rechts op de begane grond en op de verdieping een getoogd venster onder getoogde bakstenen wenkbrauw, beide voorzien van houten kalf, met boven en onder in drieën verdeelde getoogde houten ramen. Tussen beide vensters een relatief recent aangebrachte (deels) metalen luifel aan in de gevel bevestigde trekstangen. Links hiervan de aanbouw / het tussenlid naar de hangar. De oostgevel / langsgevel van de aanbouw bevat rechts een toegangsopening onder rechte rollaag, waarin relatief moderne dubbele houten deuren, en links twee getoogde vensters onder getoogde bakstenen wenkbrauw, met getoogde in vieren verdeelde houten ramen. De westgevel bevat links vermoedelijk twee gevelopeningen. Zinken bakgoten op wit geschilderd, houten overstek op klossen; aanbouw mastgoten.
Het interieur is belangrijk gemoderniseerd. Het trappenhuis vertoont kenmerken die typerend zijn voor de bouwtijd, zoals bewerkte houten balken, smeedijzeren hekwerk en decoratief metselwerk. De door sporen en metselwerk gedragen kap is beschoten met Eternietplaten. Het metselwerk staat haaks op de daknok en bestaat uit een aantal tot de nok reikende muren die worden doorbroken door met drievoudige kopse rollaag uitgevoerde bogen; haaks op het metselwerk zijn schoren aangebracht die gordingen ondersteunen. Op de zolder is tevens het relict van een steekkapje zichtbaar.
Waardering
Tweelaagse LEGERINGSBARAK, van algemeen belang als zeldzaam en herkenbaar, en van kort na de Tweede Wereldoorlog stammend onderdeel van een in de oorlog door de Duitsers als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege: architectuurhistorische, bouwhistorische, stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de op traditionalistische en van enige relatief zeldzame decoratieve elementen voorziene bouwtrant, uit de toegepaste kapconstructie, uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de zoveel mogelijk aan de in de Duitse tijd kunstmatig opgezette en sterk bij de vooraf bestaande ruimtelijke inrichting aansluitende geometrisch bepaalde ligging, en uit de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en de eraan ten grondslag liggende ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Building 18 is located between buildings 2 and 4, with the roof ridge oriented north-south and situated almost entirely freestanding on Vrijland-Noord; via an extension / connector there is a connection on the south side with hangar II A. Building 18 is a group accommodation that came into being around 1945, which at the macro level forms part of a large military airfield structure from the period 1940-1945. At the meso level it forms part of a complex of buildings arranged in a rectangular-geometric structure, and at the micro level is part of a number of military buildings fitted into the existing plot pattern. The building presumably came into being in two phases or was otherwise modified in a later phase.
Description
Two-storey brick BARRACKS BUILDING, designed in a manner typical for the building period, with an elongated, predominantly rectangular plan and covered by a hipped roof lined with grey corrugated concrete tiles, splayed at the bottom with some overhang on corbels, with a brick chimney in the southern part of the roof ridge and a relatively modern tilt window in the western roof slope. The eastern long facade / main facade, fifteen storeys wide and not entirely symmetrical, contains between the eighth and eleventh window bays a fairly broad, somewhat recessed entrance opening within a stone surround, with partly glazed double doors inserted later. To the left and right of this respectively six and five, and on the first floor thirteen window openings under a cock-bead and with wooden cross windows; the windows were later provided with secondary frames, creating a double layer of glazing. At the far left of the facade on ground floor and first floor each two arched windows under arched brick eyebrow moulding and provided with a wooden calf, with above and below divided in threes arched wooden frames. The comparable and originally virtually mirror-image western long facade contains on the ground floor between the fourth and fifth window a bricked-up entrance opening, and left and right later top-joined iron staircases leading to entrances created later in place of windows. The northern gable wall has on both levels four window openings under a cock-bead and provided with wooden cross windows; the windows were later provided with secondary frames, creating a double layer of glazing; on the ground floor the second window opening from the right was later modified into an entrance opening. The southern gable wall contains on the right on the ground floor and on the first floor an arched window under arched brick eyebrow moulding, both provided with wooden calf, with above and below arched wooden frames divided in threes. Between both windows a relatively recently installed (partly) metal canopy attached to the facade by tie rods. To the left of this the extension / connector to the hangar. The east facade / long facade of the extension contains on the right an entrance opening under a straight rolled arch, with relatively modern double wooden doors, and on the left two arched windows under arched brick eyebrow moulding, with arched wooden frames divided in four. The west facade contains on the left presumably two wall openings. Zinc gutters on white-painted wooden overhang on corbels; extension gutters with leaders.
The interior has been substantially modernized. The staircase exhibits features typical of the building period, such as worked wooden beams, wrought-iron fencing and decorative brickwork. The roof truss structure supported by props and brickwork is clad with Eternit panels. The brickwork stands perpendicular to the roof ridge and consists of a number of walls reaching to the ridge which are interrupted by arches executed with triple rolled arch; perpendicular to the brickwork are braces that support roof purlins. On the attic the relic of a small scissor truss is also visible.
Valuation
Two-storey BARRACKS BUILDING, of general importance as a rare and recognizable component stemming from shortly after the Second World War of a military camp set up by the Germans during the war as part of a large military airfield, on account of: architectural-historical, building-historical, urban-planning, military and cultural-historical and complex and ensemble values, which may be evidenced inter alia by the traditionalistic construction method and some relatively rare decorative elements, by the applied roof truss structure, by components and details characteristic of the building period, by the location as much as possible conforming to the geometrically determined layout artificially established during the German period and closely matching the previously existing spatial arrangement, and by the coherence of and with the total military airfield concept and the spatial main lines and components of the camp underlying it.
Nearby in the register
- Bijgebouwen, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
- Bijgebouwen, Deelen/Vrijland-Noord ArnhemBijgebouwenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.