TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Bijgebouwen, Deelen:Groot-Heidekamp Arnhem

Arnhem, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Bijgebouwen
Category
onroerend gebouwd
Built
1940 - 1941
Address
Deelen:Groot-Heidekamp Arnhem
Place
Arnhem
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.03124, 5.89959
Part of complex
529576
Monument number
529606

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Gebouw 30 ligt vanuit het zuiden en zuidwesten markant gesitueerd, vrijstaand tegen een bosachtige achtergrond aan de oostkant van de huidige Clément van Maasdijklaan in het noordoostelijk kwadrant van de T-kruising met de noordelijke toegangsweg tot Groot-Heidekamp. De daknok strekt zich uit van zuid naar noord, evenwijdig met de Clément van Maasdijklaan. Gebouw 30 is een in 1940/1941 als 'Sonderbau' tot stand gekomen poortgebouw en is op macroniveau onderdeel van een grote militaire vliegveldstructuur uit de jaren 1940-1945, op mesoniveau van een ijl complex van een in een uitwaaierend brinkdorpachtig verband geplaatste gebouwen, en hierbinnen op microniveau een enigszins perifeer gelegen pand aan de (eertijds) doorgaande noord-zuidverbinding tussen Groot- en Klein-Heidekamp. De toegangsweg is verbreed, wat onder meer heeft genoopt tot sloop van het toegangshek en vrijwel de gehele aansluitende muur. Het gebouw heeft nog steeds een functie als poortgebouw.

Omschrijving

Eenlaags, met ca. 50 cm dik buitenmuurwerk uitgevoerd bakstenen POORTGEBOUW op rechthoekige plattegrond, gedekt door een met grauwe gegolfde betonnen pannen belegd schilddak, met in de daknok twee bakstenen schoorstenen. Op de hoek van de zuidelijke kopgevel / hoofdgevel en de rechter langsgevel een van twee treden voorzien portiek, met in beide gevels een halfrond gesloten toegang onder dubbele rollaag, gescheiden door een vierkante hoekkolom. Portiek met bakstenen kruisgewelf, getoogde toegangsopening onder hanenkam en voorzien van lattendeur en links een klein getoogd venster onder hanenkam. Links in de zuidelijke kopgevel een onder rollaag en betonnen latei geplaatste en van bakstenen onderdorpels voorziene, vrij brede rechthoekige vensterstrook, waarin vier moderne vaste ramen. Haaks op de gevel een circa 25 cm verlaagd muurfragment. In de rechter of oostelijke langsgevel links de portiek en rechts hiervan verder zes relatief kleine getoogde vensters onder hanenkam en met bakstenen lekdorpels, deels voorzien van vierruits draairamen en van in een groen en wit zandlopermotief geschilderde houten luiken, en voor het overige ingevuld met glazen bouwblokken. Op diverse plaatsen bouwsporen van wijziging / uitbreiding in noordelijke richting. Noordelijke kopgevel voorzien van getoogde toegangsopening met vernieuwde rechthoekige deur. In westelijke langsgevel zes vensteropeningen onder hanenkam en met bakstenen onderdorpels, waarvan linker twee ingevuld met glazen bouwblokken, de beide middelste met dubbele tweeruits draairamen en voorzien van relatief recent traliewerk, en de rechter twee later naar onderen verlengd en voorzien van moderne vaste beglazing. Mastgoten rondom. Het interieur is belangrijk gemoderniseerd.

Waardering

POORTGEBOUW, van algemeen belang als zeldzaam en goed herkenbaar onderdeel van een uit de Tweede Wereldoorlog stammend en door de Duitse bezetter als onderdeel van een groot militair vliegveld opgezet legerkamp, vanwege: architectuurhistorische, stedenbouwkundige, krijgs- en cultuurhistorische en complex- en ensemblewaarden, die onder meer kunnen blijken uit de op locale vormen geïnspireerde traditionalistische bouwtrant, uit de voor de bouwtijd kenmerkende onderdelen en details, uit de kunstmatig opgezette brinkdorpstructuur en de tot in detaillering doorgevoerde camouflage, uit de samenhang van en met het totale militaire vliegveldconcept en de ruimtelijke hoofdlijnen en onderdelen van het kampement, en uit de onderlinge verwantschap van de hierbij toegepaste vormen.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Building 30 is markedly situated from the south and southwest, freestanding against a wooded background on the east side of the current Clément van Maasdijklaan in the northeastern quadrant of the T-junction with the northern access road to Groot-Heidekamp. The roof ridge extends from south to north, parallel with the Clément van Maasdijklaan. Building 30 is a gate building constructed in 1940/1941 as a 'Sonderbau' and at macrolevel forms part of a large military airfield structure from the years 1940-1945, at mesolevel of a sparse complex of buildings arranged in a fanned village green-like configuration, and within this at microlevel a somewhat peripheral building on the (formerly) through north-south connection between Groot- and Klein-Heidekamp. The access road has been widened, which has necessitated among other things the demolition of the access gate and virtually the entire adjoining wall. The building still functions as a gate building.

Description

Single-storey brick GATE BUILDING with approximately 50 cm thick external masonry on a rectangular plan, covered by a hipped roof lined with grey corrugated concrete tiles, with two brick chimneys in the roof ridge. On the corner of the southern end gable / main gable and the right long side a portico provided with two steps, with in both gables a semicircular closed access under double roll moulding, separated by a square corner column. Portico with brick cross vault, arched access opening under roof ridge and provided with lattice door and on the left a small arched window under roof ridge. On the left in the southern end gable a window strip placed under roll moulding and concrete lintel and provided with brick lintels, fairly wide rectangular, in which four modern fixed windows. Perpendicular to the gable approximately 25 cm lowered wall fragment. In the right or eastern long side to the left the portico and to the right of this further six relatively small arched windows under roof ridge and with brick lintels, partly provided with four-paned casement windows and with shutters painted in a green and white hourglass motif, and otherwise filled with glass blocks. At various places construction traces of modification / extension in northern direction. Northern end gable provided with arched access opening with renewed rectangular door. In western long side six window openings under roof ridge and with brick lintels, of which the left two filled with glass blocks, the two middle ones with double two-paned casement windows and provided with relatively recent grille work, and the right two later extended downwards and provided with modern fixed glazing. Gutters all around. The interior has been substantially modernized.

Valuation

GATE BUILDING, of general importance as a rare and readily recognizable component of a military camp dating from the Second World War and established by the German occupier as part of a large military airfield, on account of: architectural-historical, urban planning, military- and cultural-historical and complex and ensemble values, which can be evidenced among other things by the traditionalist building style inspired by local forms, by the components and details characteristic of the construction period, by the artificially created village green structure and the camouflage carried through to detail, by the coherence with the total military airfield concept and the spatial main lines and components of the camp, and by the mutual relationship of the forms applied therein.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map