TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Landhuis, Voorstraat 87

Kollum, Fryslân, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Landhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1847
Address
Voorstraat 87, 9291 CE Kollum (Noardeast-Fryslân 21)
Place
Kollum
Municipality
Noardeast-Fryslân
Province
Fryslân
Country
Netherlands
Coordinates
53.28072, 6.15297
Part of complex
529467
Monument number
529468

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving

HOOFDGEBOUW. Twee bouwlagen tellend geheel gepleisterd voornaam HUIS, opgetrokken uit baksteen en verlevendigd door (gepleisterde) pilasters en raam- en kordonlijsten; flauw hellend afgeknot schilddak met zwarte gegolfde geglazuurde Friese pan; hardstenen plint, vier hoekschoorstenen met bord; smalle vierruits dakkapellen in westelijk, noordelijk en oostelijk dakschild; geprofileerde gootlijsten op sierlijke consoles; muurankers. Het geheel omvat een blokvormig hoofdvolume met aan achterzijde twee ondiepe vleugels onder plat dak met kroonlijst waarop een forse, opstaande goot; aan oostzijde forse aanbouw onder lessenaardak, met in de oksel tegen de oostgevel portaal onder plat dak alwaar de (verplaatste) hoofdingang. Aan westzijde kleine aanbouw met praktijkingang. Ingangen en serre alle met stoep. De voorgevel symmetrisch ingedeeld en afgezet door een forse gepleisterde kroonlijst met rozetten; centraal een timpaanachtige bekroning met houten betimmering met rozetten. Middenpartij bestaande uit houten driezijdige serre met openslaande deuren, hardstenen stoep, driedelig bovenlicht en, aan weerszijden, ramen met gebogen drieruits bovenlichten in sobere Art Nouveau; het geheel onder afgeknot koperen felsdak; erboven balkon met houten balustrade en openslaande deuren met boven- en zijlichten onder horizontale lijst waarop rondbogen als voortzetting van deur- en raamstijlen; aan weerszijden twee getoogde meerruitsramen (achtruits op de begane grond; zesruits op de verdieping) met gepleisterde 'wenkbrauwen'; alle oorspronkelijk met houten persiennes. In de linkerzijgevel (west) een hoog verdiepingvenster met Art Nouveau glas-in-lood ter verlichting van het trappenhuis. Aldaar ook de voormalige praktijkingang in gesloten portaal onder plat dak. Vrijwel symmetrische achtergevel met, centraal, openslaande tuindeuren met bovenlicht aan weerszijden waarvan een achtruitsraam met smalle zijlichten en een dito raam met enigszins afwijkende middenpartij. Over de gehele middenpartij een ondiep balkon op slanke gietijzeren kolommen met (gerestaureerde) smeed- en gietijzeren balustrade; hierachter de grote zaal (met vrij uitzicht op de landschappelijke tuin) met drie stel openslaande deuren (zesruits met halfrond bovenlicht waarin versiering en smalle zijlichten); boven het middelste stel deuren een gepleisterde rondboog. De omlijstingen en pilasters eveneens gepleisterd. In de beide ondiepe vleugels (tuinzijde) op de verdieping getoogde zesruitsramen; beganegronds in de oostvleugel een groot drieledig getoogd keukenraam. De westvleugel is blind; aldaar de natuurstenen gedenksteen ter herinnering aan de eerstesteenlegging in 1847 door A.J. Andreae, zoon van de opdrachtgever: Op den 24 Juny 1847 is door Arnoldus Johannes Andreae, oud 2 jaren en 5 maanden den eersten steen aan dit gebouw gelegd. Voor de achtergevel een terras (omstreeks 1970) met trappen naar de tuin en gemetselde bloembakken. Aan weerszijden een waakzame terracotta leeuw. (zie onderdeel 5 van de complexomschrijving) De detaillering der zijgevels weinig bijzonder; de verschillende raamvormen verwijzen naar verschillende bouwactiviteiten. PLATTEGROND. Deze is, met uitzondering van het aanbrengen van de serre en de interne reorganisatie die dit met zich meebracht, nagenoeg ongewijzigd. Een centrale gang over de breedte van het huis vormt op de begane grond de scheiding tussen de woonvertrekken en notariskamer aan voorzijde en de dienstvertrekken aan achterzijde, waarbij keuken, bijkeuken etc. door een dwarsgang worden gescheiden van klerkenkamer, kluis etc. Op de verdieping loopt eveneens een gang over de breedte; deze verschaft toegang tot de vertrekken aldaar, onder meer tot de grote zaal aan tuinzijde. Het interieur bevat nog vele waardevolle onderdelen uit de bouwtijd. Daaronder enkele stucplafonds, marmeren en houten schoorsteenmantels, kachelnissen, houten lambriseringen, paneeldeuren, binnenluiken, rondboogdoorgangen (gang), witmarmeren vloerplaten (gang; in het zand gelegd), trappartij, tegeltableau en kluis (in voormalige klerkenkamer; polychroom, met wapen Kollumerland en symbolen notariaat) en glas-in-loodramen met Art Nouveau motief; in de grote zaal de oorspronkelijke Empire afwerking (kleurstelling: wit en goud); de zolder met grenenhouten kap op standvinkjes, alwaar houten houders voor droogpalen en twee houten, met zink beklede waterbakken.

Waardering

Voornaam HUIS van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde. Het huis is van belang:

- vanwege de ouderdom;

- vanwege de bouw- en gebruiksgeschiedenis;

- vanwege de redelijke tot hoge mate van gaafheid van het ex- en interieur, in combinatie met een nagenoeg gave plattegrond en waardevolle interieuronderdelen met deels nog de oorspronkelijke afwerking;

- als, op grond van stilistische kenmerken, aan F. Stoett sr. toe te schrijven ontwerp;

- vanwege de toegepaste Eclectische bouwstijl, waaraan op harmonische wijze Art Nouveau motieven zijn toegevoegd;

- als goed voorbeeld van een voornaam huis met een parkachtige aanleg aan achterzijde en verzorgde voortuin;

- als essentieel ruimtelijk en functioneel hoofdonderdeel van het complex;

- vanwege de functioneel/ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van het complex;

- als monumentaal en ruim teruggerooid bouwlichaam binnen de vrijwel aaneengesloten gevelwand langs de Voorstraat;

- vanwege de beeldbepalende ligging aan de oostwest as door Kollum;

- als enig overgebleven voorbeeld van een buitenplaats langs die as.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description

MAIN BUILDING. A two-storey entirely plastered mansion, constructed from brick and enlivened by (plastered) pilasters and window and cornice mouldings; gently sloping truncated hipped roof with black glazed curved Frisian tile; hard stone plinth, four corner chimneys with board; narrow four-pane roof dormers in the western, northern and eastern roof slope; moulded gutter details on elegant consoles; ornamental wall anchors. The whole comprises a blocky main volume with at the rear two shallow wings beneath a flat roof with cornice on which a substantial raised gutter; on the east side substantial extension beneath a catslide roof, with in the corner against the east facade a porch beneath a flat roof where the (relocated) main entrance. On the west side small extension with practice entrance. All entrances and conservatory with stoep. The front facade symmetrically arranged and set off by a substantial plastered cornice with rosettes; centrally a pediment-like crown with wooden cladding with rosettes. Central section consisting of a wooden three-sided conservatory with French doors, hard stone stoep, three-part fanlight and, on either side, windows with curved three-pane fanlights in restrained Art Nouveau; the whole beneath a truncated copper hipped roof; above it a balcony with wooden balustrade and French doors with top and side lights beneath a horizontal moulding on which rounded arches as a continuation of door and window mullions; on either side two arched multi-pane windows (eight-pane on the ground floor; six-pane on the upper floor) with plastered 'eyebrows'; all originally with wooden Venetian blinds. In the left side facade (west) a tall upper-storey window with Art Nouveau stained glass for lighting of the staircase. There also the former practice entrance in a closed porch beneath a flat roof. Virtually symmetrical rear facade with, centrally, French doors with fanlight on either side of which an eight-pane window with narrow side lights and a similar window with somewhat differing central section. Over the entire central section a shallow balcony on slender cast-iron columns with (restored) wrought and cast-iron balustrade; behind this the large hall (with free outlook onto the landscaped garden) with three sets of French doors (six-pane with semicircular fanlight containing decoration and narrow side lights); above the central set of doors a plastered rounded arch. The mouldings and pilasters likewise plastered. In both shallow wings (garden side) on the upper floor arched six-pane windows; on the ground floor in the east wing a large three-part arched kitchen window. The west wing is blind; there stands the natural stone memorial stone commemorating the laying of the foundation stone in 1847 by A.J. Andreae, son of the patron: On the 24th of June 1847 by Arnoldus Johannes Andreae, aged 2 years and 5 months, the first stone of this building was laid. Before the rear facade a terrace (circa 1970) with steps to the garden and masoned flower boxes. On either side a watchful terracotta lion. (see component 5 of the complex description) The detailing of the side facades is little remarkable; the various window forms point to different building activities. GROUND PLAN. This is, with the exception of the addition of the conservatory and the internal reorganisation this entailed, virtually unchanged. A central corridor across the width of the house forms on the ground floor the separation between the living quarters and notary's office at the front and the service areas at the rear, with kitchen, scullery etc. separated by a transverse corridor from clerk's office, safe etc. On the upper floor likewise a corridor runs across the width; this provides access to the rooms there, including access to the large hall on the garden side. The interior still contains many valuable components from the time of construction. These include some stucco ceilings, marble and wooden chimney mantels, stove recesses, wooden wall panelling, panel doors, internal shutters, rounded arch doorways (corridor), white marble floor tiles (corridor; laid in sand), staircase, tile tableau and safe (in former clerk's office; polychrome, with coat of arms Kollumerland and notarial symbols) and stained glass windows with Art Nouveau motif; in the large hall the original Empire finish (colour scheme: white and gold); the attic with pine wood roof truss on standvinkjes, with wooden holders for drying poles and two wooden, zinc-clad water tanks.

Valuation

Mansion of general importance because of cultural-historical, architectural-historical and urban planning value. The house is of importance:

- because of its age;

- because of its construction and use history;

- because of the reasonable to high degree of integrity of the exterior and interior, in combination with a virtually intact ground plan and valuable interior components with partly still the original finish;

- as a design attributable on the grounds of stylistic characteristics to F. Stoett sr.;

- because of the applied Eclectic building style, to which Art Nouveau motifs have been harmoniously added;

- as a good example of a mansion with a park-like arrangement at the rear and well-maintained front garden;

- as an essential spatial and functional main component of the complex;

- because of the functional/spatial relationship with the other components of the complex;

- as a monumental and extensively set-back building mass within the virtually continuous facade line along the Voorstraat;

- because of its visually determining location on the east-west axis through Kollum;

- as the only surviving example of a country estate along that axis.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map